Alles rond brexit blijft tot dinsdag onzeker

De Britse premier May in debat in het Lagerhuis.  beeld AFP, Mark Duffy

De komende dagen zijn beslissend voor het verloop van de brexit. En sowieso ook voor de toekomst van de huidige Britse regering. Dinsdag stemt het Lagerhuis over het brexitvoorstel van premier May. Op dit moment lijkt er echter nog geen meerderheid voor dit plan te zijn.

Voor de Britse politiek begint de werkweek op zondag al voor kerktijd. De meeste kerkdiensten beginnen in Groot-Brittannië om 11 uur. Maar dan is The Andrew Marr Show op de BBC-televisie al achter de rug; die begint om 10 uur.

Bij Andrew Marr komen elke week toppolitici. Niet zelden wordt in dat programma de toon gezet voor de rest van de week. Best mogelijk dat leden van de regering daar zondag plannen naar buiten brengen die twijfelaars over de streep kunnen trekken.

Afgelopen zondag meldde premier Theresa May bij Marr dat ze in de kerstvakantie contact had gehad met Europese leiders, en dat dit leidde tot toezeggingen rond brexit.

Over de inhoud van die toezeggingen heeft ze echter nog steeds niets gezegd. De dagenlange debatten in het Lagerhuis gingen deze week nog over dezelfde dingen als in december.

Het grote pijnpunt blijft de Ierse grenskwestie. Op dit moment bestaat de grens tussen Ierland en Noord-Ierland eigenlijk alleen op papier. Mensen werken aan de ene kant, en wonen aan de andere kant.

Het Britse vertrek uit de Europese Unie dreigt dat te veranderen. De grens tussen Ierland en Noord-Ierland wordt immers een EU-buitengrens. Volgens het plan-May kan Noord-Ierland langer onder EU-regels blijven vallen dan de rest van het Verenigd Koninkrijk. Maar juist deze constructie roept veel weerstand op.

De Noord-Ierse partij DUP, die de Conservatieve regering aan een meerderheid helpt, zal dinsdag tegenstemmen. Ook veel de Conservatieven zullen het plan afwijzen. Maar de regering lijkt te weinig stemmen van andere partijen te krijgen om het plan toch door het parlement te loodsen.

Wat gebeurt er als het Lagerhuis tegenstemt? Dat weet niemand. Velen speculeren erover dat premier May dan aftreedt. Als ze dat inderdaad doet, zal haar opvolger met hetzelfde probleem zitten. Dus zo’n terugtreden schept geen echt nieuwe situatie.

De minister van Buitenlandse Zaken, Jeremy Hunt, zei vrijdag dat de brexit mogelijk niet doorgaat als het parlement tegenstemt. Daarmee hoopt hij vermoedelijk stemmen voor het plan te winnen. Maar helemaal logisch klinkt zijn verhaal niet. Ook als het parlement tegen alle voorstellen stemt, gaat de brexit gewoon door. De datum van 29 maart ligt immers al lang wettelijk vast.

Een andere optie is uitstel van de brexit. Dat kan echter alleen als de rest van de EU-leiders daarmee instemt. Dit leidt vrij vanzelfsprekend tot het alsnog meedoen aan de Europese verkiezingen op 23 mei. De kandidatenlijsten moeten uiterlijk op 9 april worden vastgesteld.

Er hangt dus veel af van de stemming dinsdag. Maar dat is dan ook het echt het enige dat nu duidelijk is.