Weinig zicht op uitbuiting in nagelsalons

In grote steden zijn de nagelsalons bijna op iedere straathoek te vinden. Inmiddels zijn er zo’n 8700 salons in Nederland. beeld ANP, Lex van Lieshout

In Nederland is er nauwelijks sprake van toezicht op de snelgroeiende nagelmarkt, terwijl er signalen zijn van mensenhandel en uitbuiting. Dat bleek zondag uit onderzoek van omroep NOS op 3.

Internationaal is uitbuiting en mensenhandel in de sector al langer een probleem. Volgens opsporingsdiensten Europol en de FIOD zijn vooral de budgetsalons, vaak gerund door Vietnamezen, aantrekkelijk voor criminelen. Ze gebruiken de bedrijfjes om geld wit te wassen of om er illegalen te laten werken.

De politie in Spanje rolde afgelopen maand nog een netwerk op. In zo’n honderd salons werden meer dan 730 illegale Vietnamese werkers ontdekt. Ook in Engeland en België zijn er veel overtredingen geconstateerd. Het Belgische openbaar ministerie sprak zelfs van een „internationaal fenomeen.”

Paspoort

Uit onderzoek van omroep NOS op 3 bleek zondag dat ook in Nederland sprake is van mensenhandel en uitbuiting bij nagelsalons. De industrie groeit hier flink; in grote steden zijn de goedkope nagelsalons bijna op iedere straathoek te vinden. In 2013 waren er 6000 salons in ons land gevestigd. Inmiddels zijn dat er al 8700.

Bij officiële instanties is er weinig informatie beschikbaar over mogelijke misstanden, maar hulpverlenende instanties vertellen een ander verhaal. Volgens hen worden ook in Nederland mensen uitgebuit, vooral Vietnamezen en Chinezen.

Jonge Vietnamezen komen richting Europa om hier geld te verdienen. „Zodra ze aankomen, wordt hun paspoort afgepakt”, zegt antropoloog en Azië-deskundige Oscar Salemink tegen de omroep. „De netwerken bedreigen de meisjes en hun familie met de dood als ze de politie inschakelen.” Op die manier kunnen ze geen kant meer op, omdat ze bang zijn teruggestuurd te worden.

Brexit

In Nederland kan iedereen een nagelsalon openen. Het gebrek aan controles maakt de branche extra aantrekkelijk voor netwerken van mensenhandelaars. De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid voert weinig controles uit, omdat er volgens hen geen concrete meldingen van misstanden binnenkomen.

Maar dat is nu juist een klassiek probleem bij mensenhandel, zegt Shamir Ceuleers, beleidsmedewerker bij het Centrum Kinderhandel en Mensenhandel. „Als je het zelf niet actief onderzoekt, zie je het niet, want slachtoffers melden zichzelf vaak niet.”

De inspectie moet volgens hem meer controles gaan uitvoeren, zeker nu andere Europese landen strenger controleren en de brexit eraan komt, waardoor de grenscontroles waarschijnlijk worden opgeschroefd. De kans is dan groter dat er meer mensenhandelaars van Engeland naar Nederland komen.

Samenwerken

Herman Bolhaar, Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld, zei zondag in reactie op het onderzoek van NOS op 3 dat inspectie, politie en gemeenten een actievere houding moeten aannemen.

„We kunnen wel stellen dat er bij nagelsalons sprake is van een hoog risico op misstanden. Toch wordt er naar aanleiding van deze signalen nog te weinig actief onderzoek gedaan en te weinig samengewerkt”, aldus Bolhaar tegen de NOS.

Alleen reageren op meldingen werkt volgens hem niet bij vermoedelijke slachtoffers van arbeidsuitbuiting. Bolhaar wil dat er een groot onderzoek naar de problematiek komt, zeker omdat het voorkomen en bestrijden van mensenhandel een prioriteit is van het huidige kabinet. Onlangs presenteerden vier ministeries nog het programma ”Samen tegen mensenhandel”.