RD-onderzoek: Hoe CU’ers en SGP’ers denken over PVV-collega’s

8

In dertig gemeenten heeft de PVV sinds maart wat in de melk te brokkelen. Spelen de volgelingen van Wilders in de raadszaal wat klaar? Het Reformatorisch Dagblad peilde de meningen onder collega’s van ChristenUnie en SGP.

Bouw een muur om Rotterdam. En houd zo migranten die via zeecontainers de havenstad in willen op afstand. Het is een van de „volslagen belachelijke” ideeën die het Rotterdamse PVV-raadslid Maurice Meeuwissen (1 van de 45 raadszetels) onlangs de politieke arena in slingerde.

Zo oordeelt althans zijn collega-raadslid Tjalling Vonk van de Rotterdamse CU-SGP-fractie (1 zetel, collegepartij). „De PVV slaat hier nog geen deuk in een pakje boter”, sabelt Vonk PVV’er Meeuwissen neer. „Als hij al wat zegt, is zijn statement absurd en buitengewoon zwak. De manier waarop hij zijn pleidooi voor de-islamisering voert, is tenenkrommend en vaak lachwekkend.”

Brekebenen

Is het verbale pak rammel van de Rotterdamse CU-SGP-voorman Vonk illustratief voor de weerzin van andere christelijke raadsleden jegens de PVV? Met andere woorden: ziet het gros van de christenpolitici de volgelingen van Wilders als clowneske brekebenen?

Het antwoord luidt: nee.

Want op tal van plekken klinken uit de mond van CU- en SGP-politici waarderende woorden over lokale PVV-collega’s. Dan gaat het over hun inzet, dossierkennis en presentatie. Al is er ook kritiek op de slippendragers van Wilders.

Wilders in 2018 tijdens de verkiezingscampagne in Spijkenisse, een PVV-bolwerk. beeld ANP, Robin Utrecht

Dat blijkt uit telefonische vraaggesprekken die het Reformatorisch Dagblad (RD) afgelopen weken voerde met alle 26 fractievoorzitters van de ChristenUnie, SGP en CU-SGP in gemeenteraden waar ook de PVV is vertegenwoordigd.

Vrouwenbesnijdenis

Van de 26 bevraagde orthodox-christelijke raadsleden oordelen er 11 –overwegend– mild over hun PVV-collega’s.

„De PVV’ers zijn me meegevallen”, zegt CU-SGP-raadslid Bernard Tebrugge in Nissewaard (1 van de 37 zetels, oppositiepartij). Die gemeente, met Spijkenisse als grootste plaats, geldt als PVV-bolwerk. „De PVV’ers lopen er hier de kantjes zeker niet af. Ze lezen zich in en proberen het raadswerk onder de knie te krijgen.”

De voorman van CU-SGP voelt verwantschap met zijn vijf PVV-collega’s in de raad. „Het gros van hen heeft een christelijke achtergrond. Dat schept een band.”

Soms steunen de twee oppositiepartijen in Nissewaard elkaars voorstellen. Zo schaarde de CU-SGP zich onlangs achter een PVV-motie over vrouwenbesnijdenis. De PVV wilde scholen in Nissewaard ervoor waarschuwen dat migrantenmeisjes in de zomervakantie mogelijk naar hun moederland afreizen om besneden te worden. „Met die actie tegen vrouwenbesnijdenis heeft de PVV een goed punt”, zegt Tebrugge. Andersom steunt de PVV het CU-SGP-plan om de Nederlandse vlag in de raadszaal van Nissewaard op te hangen.

Uitglijder

Opvallend is dat ook de ChristenUnie in Delfzijl (3 van de 19 zetels, collegepartij) mild is over de PVV (1 zetel). Eind vorige maand stapte PVV’er Emil Smeding uit de gemeenteraad. Aanleiding was een bericht van hem op Facebook over een brand in het asielzoekerscentrum in Ter Apel. Tot ontsteltenis van collega-politici schreef hij: „Blussen met benzine!”

CU-fractievoorzitter Cor Buffinga verbaasde zich over de uithaal van de PVV’er. „Ik beschouw het als een uitglijder. Wat hij zei, was niet goed en niet handig.”

Buffinga kent zijn voormalige PVV-collega juist als een „terughoudende” man. „Hij keek de kat uit de boom en was geen raadslid dat meteen fel van leer trok.” Op belangrijke dossiers opereerde Smeding „heel reëel”, vindt de CU’er. „Hij sprak gematigd over bijvoorbeeld de veranderingen in het sociaal domein. Of over een project rond het opkrikken van het centrum van Delfzijl.”

Turkse moskee

Van de 26 geïnterviewde christelijke raadsleden nemen er 10 een tussenpositie in. Deze CU’ers en SGP’ers willen terughoudend zijn of geven een genuanceerd oordeel over de PVV. Een typisch voorbeeld van een partij uit deze tussengroep is de ChristenUnie (collegepartij, 2 van de 39 zetels) in Enschede.

Dat is de stad waar vijf mannen in februari 2016 brand stichtten bij een moskee. De daders, vijf mannen uit Enschede, werden veroordeeld tot een celstraf van vier jaar. In Nederland was hiermee „voor het eerst sprake van rechts-extremistisch terrorisme”, schreef de veiligheidsdienst AIVD begin deze maand in een rapport.

„De PVV in Enschede is me niet meegevallen, maar zeker ook niet tegengevallen”, zegt CU-fractievoorzitter Henri de Roode. De PVV (2 zetels) viel hem mee in verband met verwikkelingen rond een nieuwe Turkse moskee. Zo bestond twijfel over de financiering. De anti-islambeweging Pegida mengde zich in die discussie.

Respectvol

DENK, dat één zetel in de Enschedese raad heeft, vroeg enkele maanden geleden alle raadsleden een kring te vormen rond een oude moskee in de stad. Als reactie op een anti-islamdemonstratie. CU’er De Roode: „We werden opgeroepen om zo de moskeegangers te steunen. Diverse fracties, ook de PVV, staken de hoofden bij elkaar over dat plan van DENK. Dat gesprek verliep op een respectvolle manier. Ook van de zijde van de PVV. Stevige verwijten zoals PVV-leider Wilders en DENK-voorman Kuzu die elkaar in de Tweede Kamer maken, doen zich in Enschede niet voor.” Uiteindelijk ging het vormen van die kring niet door.

Zorgelijk vindt CU’er De Roode echter de opstelling van de PVV rond woningen voor statushouders. „Onlangs sprak ik PVV-fractievoorzitter Jan Willem Elferink over de Nederlandse vlag en de Grondwet. Toen ik hem vroeg of moslims dezelfde vrijheden genieten als andere Nederlanders, antwoordde hij bevestigend. Nog geen halfuur later echter pleitte hij er in de raad voor om totaal geen woningen toe te wijzen aan statushouders. Die actie stond haaks op zijn uitlatingen over gelijkheid voor alle Nederlanders.”

Winkel

Van de 26 ondervraagde christenpolitici vinden er 5 de lokale PVV-fractie tegenvallen.

Zo hoort de ChristenUnie in Twenterand (3 van de 23 zetels, collegepartij) tot de criticasters van de PVV (1 zetel). CU-fractievoorzitter Gerjan Smelt heeft de indruk dat lokale PVV’ers marsorders krijgen van de landelijke moederpartij. „Ik zie in onze raad duidelijk de lange arm van Geert Wilders”, zegt de CU’er. „PVV-raadslid Erik Veltmeijer grijpt alle mogelijke middelen aan om landelijke PVV-thema’s lokaal voor het voetlicht te brengen. Denk aan verhalen over islamisering en pleidooien om het aantal vluchtelingen terug te dringen.”

De CU’er ergerde zich aan een tweet die het PVV-raadslid in juli plaatste. Naast een foto van een in zwart gehulde vrouw in een Jumbowinkel in het Twentse dorp Westerhaar-Vriezenveensewijk schreef Veltmeijer: „De islamisering is ingezet.”

CU’er Smelt: „Die vrouw met hoofddoek bleek een gast uit Roemenië te zijn. Ze logeerde hier in verband met een bruiloft. Dat de PVV zo aandacht wil vragen voor islamisering vind ik liefdeloos en op zijn minst laakbaar.”

Grijze Wolven

Ook de ChristenUnie in Arnhem (2 van de 39 zetels, oppositiepartij) heeft forse bedenkingen bij de lokale PVV (2 zetels). „PVV-fractievoorzitter Coen Verheij is weliswaar een aimabele man, maar de PVV slaagt er niet in haar controlerende taken goed uit te voeren”, zegt CU-fractievoorzitter Daniël Becker. „In de Arnhemse raad voert de PVV niet vaak het woord. Over zaken als mobiliteit of maatschappelijke ondersteuning van kwetsbaren hoor ik de PVV niet.”

De Arnhemse CU-politicus ziet de plaatselijke PVV vooral als een „one-issuepartij” die zich dus zich bij voorkeur over één onderwerp uitlaat. Tekenend voor Becker is een recente, hooglopende discussie tussen de PVV en de fractie DENK-Verenigd Arnhem over een Turks festival. „De PVV, bijgevallen door de SP, beweerde ferm dat de rechts-extremistische Turkse groepering Grijze Wolven betrokken was bij de organisatie van dat Turkse evenement. Maar DENK-Verenigd Arnhem ging juist fel tegen de PVV in. Gevolg was een moddergevecht. Uiteindelijk was voor niemand meer duidelijk wat er nou precies gaande was.”

Wilders in 2011 op verkiezingscampagne in Enschede. beeld ANP, Robin Utrecht

RD-onderzoek onder CU’ers en SGP’ers

De PVV is sinds maart vertegenwoordigd in dertig gemeenteraden. In alle gevallen zit de partij in de oppositie. Hoewel de PVV al sinds 2010 zijn partijtje meeblaast Den Haag en Almere, zijn de Wilders-aanhangers voor het eerst actief in gemeenteraden tot in alle uithoeken van het land. Van Maastricht tot Den Helder, van Terneuzen tot Delfzijl.

In 22 van de 30 gemeenteraden waarin PVV’ers zetelen, zijn óók politici van de ChristenUnie, SGP of de combinatiefractie CU-SGP vertegenwoordigd. Hoe beoordelen die christenpolitici hun PVV-collega’s?

Om antwoord te krijgen op die vraag voerde het Reformatorisch Dagblad een halfjaar na de start van de raadsperiode 2018-2022 telefonische vraaggesprekken met CU’ers en SGP’ers in alle 22 gemeenten. Omdat in 4 van die 22 gemeenten CU en SGP afzonderlijke fracties vormen (Terneuzen, Tholen, Twenterand en Urk), zijn er in totaal 26 christenpolitici geïnterviewd.

In 21 gevallen gaat het dan om raadsleden met een CU-kleur, in 5 gevallen om raadsleden van SGP-huize. De geïnterviewde politici zijn allemaal fractievoorzitter, op één man na. André Bos van de CU-SGP in Zoetermeer verliet namelijk in september de gemeenteraad. Maar hij heeft de PVV wel maandenlang meegemaakt.

Van de 6 benaderde CU-SGP-fracties zijn 5 zegslieden van CU-huize. Alleen de CU-SGP-voorman in Dordrecht, Joost Veldman, is SGP’er.

Wanneer de christenpolitici hun PVV-collega’s verwijten maken, is de PVV’ers telkens om een weerwoord gevraagd. Op de PVV Rotterdam na reageerden alle onder vuur genomen PVV’ers.

Opgestapt PVV-raadslid: Ik ben geen wild persoon

Een van de rellen in PVV-gelederen de afgelopen tijd was het opstappen van de Delfzijlse PVV-fractievoorzitter Emil Smeding in september.

Na een brand in het asielzoekerscentrum in Ter Apel schreef hij op Facebook: „Blussen met benzine!” Met daarachter een lachsymbooltje. In de raad stak een storm van protest op, Smeding verliet daarop de raad.

Stel dat uw familie in het azc zou zitten. U wilt toch niet dat die levend verbranden?

„U ziet het verkeerd. Ik ben geen wild persoon. Mijn opmerking was humoristisch bedoeld. Een vergelijking: stel dat iemand met een soldeerboutje een printplaatje wil repareren. En dat dat maar niet lukt. Dan zou iemand kunnen zeggen: Pak dan een grote hamer. Zo moet je mijn opmerking over het blussen van de brand in het azc zien.

De brandstichter daar had al meerdere keren brand gesticht. Hij bracht niet alleen zichzelf, maar ook anderen in gevaar. De een snapte mijn humor, de ander werd boos. Er kwam zo veel over me heen. Daarom ben ik opgestapt als PVV-raadslid. Ik wilde niet dat mijn drie dochters in deze zaak zouden worden betrokken.”

De Delfzijlse CU-voorman Buffinga oordeelt mild over u en stelt dat u de kat uit de boom keek in de raad.

„In de raad zitten lieve mensen. Ik wilde namens de PVV opkomen voor Delfzijl. Ik gun iedereen een dak boven zijn hoofd en een fatsoenlijk bord eten. Of mensen nou zwart, wit of groen zijn. Er zijn mensen die ergere uitspraken doen dan ik en die lopen zo de Tweede Kamer in. Denk aan de VVD’er die kwetsende opmerkingen maakte over iemand die voor de trein was gesprongen.” Smeding doelt op het recent aangetreden VVD-Kamerlid Thierry Aartsen.

Barsten in het PVV-bastion

Afsplitsingen, interne strubbelingen, raadsleden die uit de bocht vliegen. In nogal wat lokale PVV-fracties is of was het hommeles.

In de stem van Henk Huttinga, CU-fractievoorzitter in Emmen, klinkt een vleugje sarcasme door als hij zegt: „Ik hoop voor de heren dat ze in wat rustiger vaarwater komen en wat meer geestelijke rust krijgen. Aan stevige politiek komen de heren nu niet toe.”

Op welke heren doelt voorman Huttinga van de Emmense oppositiepartij ChristenUnie (2 van de 39 raadszetels)? Hij heeft het over zijn drie collega’s van de PVV. Binnen de PVV-fractie in Emmen heerst in de optiek van de CU’er „chaos en tweespalt.”

Wilders in 2015 op een verkiezingsavond in Almere. beeld ANP, Koen van Weel

Feit is dat PVV-raadslid Tom Kuilder sinds september binnen zijn fractie een toontje lager moet zingen. Eerst was hij fractievoorzitter, nu is hij ‘gewoon’ raadslid. Tegenwoordig trekt Edwin Rixtum de PVV-kar in de Emmer raad. Die wisseling van de wacht heeft te maken met omstreden acties van Kuilder. Hij deelde tweets van het neonazistische forum Stormfront.

Hoofddoek

Al te rouwig is CU’er Huttinga niet over het gekrakeel binnen de PVV-fractie. „De PVV zit in een hoek die de mijne niet is.”

Ergerniswekkend vindt Huttinga bijvoorbeeld een recent voorstel van de PVV om religieuze uitingen van raadsleden in de raadszaal te verbieden. „Dat voorstel was gericht tegen PvdA-raadslid Ugbaad Hassen Kilinçci. Zij draagt in de raadszaal een hoofddoek. Dat is voor mij geen probleem. Ik vind dat juist raadsleden een hoofddoek of bijvoorbeeld een hugenotenkruisje mogen dragen. Raadsleden vertegenwoordigen immers verschillende stromingen in de samenleving.”

Later trok de PVV het voorstel weer in. „Een motivering voor die intrekking gaf de partij niet.”

Knop

Sinds de verkiezingen van maart zit de PVV in dertig gemeenten in de raad. In zeker zeven van die dertig PVV-fracties was of is de afgelopen maanden gedoe, blijkt uit onderzoek van het Reformatorisch Dagblad. Dat RD-onderzoek bestond uit het scannen van regionale media en telefonische interviews met enkele tientallen raadsleden van CU, SGP en PVV.

In Stichtse Vecht, waar de PVV door een afsplitsing één zetel overhield, bakken de Wilders-volgelingen er weinig van. Zo oordeelt althans fractievoorzitter Ike Roetman van de CU-SGP-fractie (2 van de 33 zetels, oppositiepartij). „De PVV opereert zwak. Erg matig. PVV-fractievoorzitter Wim Ubaghs heeft wel wat zicht op de materie, maar zijn commissieleden hebben geen kaas gegeten van gemeentelijke zaken.”

Te pas en te onpas snijdt de PVV in Stichtse Vecht thema’s als het toelatingsbeleid voor vluchtelingen aan, vindt de CU-SGP-voorman. „Zodra woorden als islam, buitenlanders of vreemdelingen vallen, drukt de PVV als het ware op een knop. Dan komt de partij met losse flodders om zogenaamd problemen rond nieuwe buitenlandse inwoners op te lossen. Terwijl niemand in de raad die PVV-plannen serieus neemt.”

Bikkelhard

Enkele christenpolitici verbazen zich erover dat PVV’ers zich face to face redelijk opstellen, maar op sociale media bikkelhard kunnen uithalen. Zo stond fractievoorzitter Henk Schraa van de ChristenUnie in Lelystad (3 van de 35 zetels, collegepartij) ervan te kijken hoe zijn PVV-collega Nico Outhuijse op het web tekeerging. „In de persoonlijke omgang is Outhuijse heel aardig, maar op Twitter vliegt hij uit de bocht. Daar kan hij kennelijk zijn emoties niet goed onder controle houden.”

Wilders in 2018 in Rotterrdam bij een manifestatie tegen de regering-Rutte. beeld ANP, Robin Utrecht

De CU’er doelt op een tweet waarin Outhuijse stelt dat „wij verraden zijn door de linkse elite” in Europa. Vervolgens verwijst de PVV’er in grove bewoordingen Europese politici die in zijn ogen de islamisering bevorderen naar de hel.

Eenzijdig

Er is nog iets wat diverse christelijke raadsleden niet zint in het optreden van lokale PVV’ers. De Wilders-volgelingen, luidt de kritiek, zijn nogal eens eenzijdig in hun verontwaardiging dan wel belangstelling.

Zo zegt fractievoorzitter Christa Neefjes van de ChristenUnie (1 van de 39 zetels, collegepartij) in Zaanstad over de PVV (3 zetels): „Rond de verbouw van een moskee luisterde de PVV naar boze omwonenden. Maar het valt me tegen dat die partij dan niet het verhaal van het moskeebestuur wil horen. Als raadslid word je geacht er voor alle inwoners te zijn en twee kanten van het verhaal aan te horen.”

WIlders in 2018 in Urk op verkiezingscampagne. beeld ANP, Jerry Lampen\

Tholen en Urk mild en kritisch over PVV

Hoe doet de PVV het in de Biblebelt? CU- en SGP-raadsleden in Tholen en Urk slaan een milde toon aan over de Wilders-aanhangers. Al is er ook kritiek.

Een tikje misnoegd klinkt Peter Kraamer, voorman van de zeskoppige SGP-fractie in de 21 zetels tellende gemeenteraad van Tholen. „Ze dikken nog weleens wat aan”, reageert de SGP’er op de vraag of de PVV (2 zetels) hem mee- of tegenvalt. „Als er ergens een akkefietje is met allochtonen, roept de PVV meteen dat Tholen onveilig is en dat er meer politie moet komen. Ik ben het daarmee echt oneens. Het populistische van de landelijke PVV zie je in de raadszaal terug.”

Toch is Kraamer ook complimenteus. „Het is me meegevallen hoe de PVV’ers zich opstellen in de vergaderingen. Ze doen keurig netjes mee. Op persoonlijk vlak kan ik goed met hen overweg. We kunnen prima samenwerken.”

Constructief

Fractievoorzitter Jaap Hage van collegepartij ChristenUnie (3 zetels) oordeelt mild over de Thoolse PVV. „De PVV in Tholen manifesteert zich heel anders dan de landelijke partij. Raadsleden opereren gedegen en stellen zich constructief op.”

De CU’er vindt dat zijn PVV-collega’s niet altijd goed te doorgronden zijn. „Dan tonen ze zich positief over een voorstel, maar stemmen ze uiteindelijk toch tegen. Omdat ze dan de landelijke PVV-lijn willen volgen.” Concrete voorbeelden kan Hage niet noemen.

Marsorders

De 21-jarige PVV-fractievoorzitter Vincent Bosch in Tholen spreekt tegen dat zijn fractie aan de leiband loopt van Wilders. „We krijgen zeer zeker geen marsorders vanuit Den Haag. Integendeel. De landelijke partij geeft ons lokaal veel beleidsvrijheid.” Bosch, ook Statenlid voor de Zeeuwse PVV, noemt het wel logisch is dat zijn partij lokaal en provinciaal dezelfde standpunten inneemt.

Kritiek van de SGP dat de PVV incidenten rond criminaliteit aandikt, veegt de PVV’er van tafel. „De SGP zit in Tholen al sinds jaar en dag in het zadel. Die partij heeft er baat bij dat alles blijft zoals het is. Daardoor verliest de SGP het contact met de realiteit. Wij benoemen de problemen en sluiten onze ogen niet voor de criminaliteit in Tholen. Het recente verontrustende nieuws over een reeks dumpingen van chemisch drugsafval geeft ons alleen maar gelijk.” Welwillend

Wellicht nog meer dan in Tholen spreken ook christenpolitici in Urk met welwillendheid over de PVV.

„Die jongen valt me mee”, zegt Jan Willem Bakker, fractievoorzitter van collegepartij SGP (3 van de 19 zetels). Hij doelt op de 21-jarige Hendrik Wakker, raadslid voor de PVV (1 zetel) in het vissersdorp. „Wakker steunt doorgaans het beleid van het college. Hij leest zijn stukken goed. Typische PVV-thema’s als kritiek op de islam spelen in Urk niet zo. Af en toe plaatst hij kritische nootjes. Dan neemt hij geen blad voor zijn mond.”

Fractievoorzitter Meindert Bakker van de collegepartij ChristenUnie (5 zetels) zegt „vrij neutraal” tegenover de Urker PVV te staan. Hoewel ChristenUnie en PVV „op politiek gebied tegenover elkaar staan”, zijn de persoonlijke verhoudingen met PVV’er Wakker „erg goed”, zegt de CU’er.

Klachten

Zelf geeft PVV-raadslid Wakker aan zich thuis te voelen in de Urker raad. „Ik heb zelfs onlangs mijn collega-raadsleden bedankt voor de hartelijke ontvangst. De PVV heeft één zetel. Ik ken mijn plekje.”

Wakker probeert zo nu en dan „PVV-dingetjes” op de agenda te zetten. Onlangs trok hij aan de bel over statushouders in het vissersdorp. „Ik kreeg van Urkers klachten over deze allochtonen. Urkers zeggen dat die statushouders op zondag harde muziek laten horen en dat ze hun kinderen een barbaarse opvoeding geven, wat tot geschreeuw leidt.”

„PVV christelijker dan ChristenUnie”

Diverse CU- en SGP-politici kritiseren hun lokale PVV-collega’s. Weerwoord van PVV-raadsleden.

Arnhem

Kritiek CU-voorman Daniël Becker in Arnhem: „PVV voert controlerende taken niet goed uit en is betrokken bij moddergevecht over Turks festival.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Coen Verheij: „We zijn aan het warmdraaien. Geniet nog even van de rust. We komen eraan. Wat betreft de discussie over het Turkse festival: het moddergooien kwam niet van onze kant.”

Emmen

Kritiek CU-voorman Henk Huttinga in Emmen: „Er heerst chaos binnen PVV. De partij kwam met afkeurenswaardig voorstel om raadsleden te verbieden religieuze uitingen in raadszaal te dragen.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Edwin Rixtum: „We hebben wat onrust gehad. Daar zijn we in principe goed uitgekomen. Ons voorstel om religieuze uitingen te verbieden voor raadsleden in de raadszaal was niet gericht tegen PvdA-raadslid Ugbaad Hassen Kilinçci. Waarom we het voorstel weer introkken? Daar wil ik niet op ingaan.”

Enschede

Kritiek CU-voorman Henri de Roode in Enschede: „De PVV beweert dat vrijheden alle Nederlanders gelden, maar wil geen woningen toewijzen aan statushouders.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Jan Willem Elferink: „Wij willen niet dat statushouders in Enschede met voorrang een woning krijgen. Gelijke monniken, gelijke kappen. Ons voorstel is uiteraard niet discriminerend. Het is ons een doorn in het oog dat Nederlanders die ook zitten te springen om een huurwoning steeds achter het net vissen.”

Lelystad

Kritiek CU-voorman Henk Schraa in Lelystad: „Op Twitter vliegt PVV-raadslid Nico Outhuijse uit de bocht door mensen naar de hel te verwijzen.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Ashwin van Stormbroek: „De tweet van mijn PVV-collega Outhuijse was impulsief. Dat had niet op die manier gemoeten. We hebben dat ook uitgesproken.”

Rotterdam

Kritiek CU-SGP-voorman Tjallink Vonk in Rotterdam: „De PVV opereert buitengewoon zwak. De manier waarop PVV-raadslid Maurice Meeuwissen in de raad probeert een pleidooi te voeren voor de-islamisering is lachwekkend.”

Weerwoord: PVV Rotterdam wil niet reageren.

Stichtse Vecht

Kritiek CU-SGP-voorman Ike Roetman in Stichtse Vecht: „De PVV opereert erg matig. De partij snijdt te pas en te onpas PVV-thema’s aan als het toelatingsbeleid voor vluchtelingen.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Wim Ubaghs: „Wat Roetman zegt, is flauwekul. Ik heb er genoeg van. Ik beëindig dit gesprek. Punt.”

Twenterand

Kritiek CU-voorman Gerjan Smelt in Twenterand: „Ik zie de lange arm van Geert Wilders in onze gemeenteraad. Ik erger me aan een tweet die PVV-fractievoorzitter Erik Veltmeijer in juli plaatste. Bij een foto van een vrouw in hoofddoek in een Jumbowinkel schreef hij: „De islamisering is ingezet.” Zo’n tweet vind ik liefdeloos en op zijn minst laakbaar.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Erik Veltmeijer (ook PVV-Statenlid in Overijssel): „Ik durf rustig te zeggen dat wij als lokale PVV-fractie meer bewegingsvrijheid hebben dan fracties van andere landelijke partijen. Maar als je je bij de PVV aansluit, zitten belangrijke zaken als kritiek op de islam en steun voor Israël in je genen. De PVV is christelijker dan de ChristenUnie. Die hele ChristenUnie, van Smelt tot Segers, is een stelletje naïevelingen bij elkaar. Ze waaien met alle winden mee. Ze moeten beseffen dat christenen in islamitische landen hun kerken worden uit geschopt.”

Kritiek SGP-voorman Jan Jonker in Twenterand: „De PVV komt vooral waar camera’s zijn en is uit op sensatie.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Erik Veltmeijer: „Ik ken SGP’ers in Overijssel als nette mensen. Je weet wat je aan hen hebt. Maar de SGP gaat niet echt met de tijd mee. SGP’ers zijn heel star. Als ze de islam al kritiseren, doen ze dat in bewoordingen waarmee ze iedereen te vriend houden. Wij durven de problemen te benoemen. Zolang je om de hete brij heendraait, zul je nooit een oplossing voor een probleem vinden.”

Zaanstad

Kritiek fractievoorzitter Christa Neefjes van de ChristenUnie in Zaanstad: „De PVV luistert wel naar boze bewoners, maar niet naar verhaal moskeebestuur.”

Weerwoord PVV-fractievoorzitter Peter van Haasen: „Wij zijn bereid naar twee kanten van het verhaal te luisteren. In verband met verbouwplannen wilde het moskeebestuur een gesprek met ons in de moskee. Maar dat doen we niet. We praten niet in een moskee. We trekken onze schoenen niet uit voor Allah.”

Problemen in PVV-fracties

In zeker zeven van de dertig lokale PVV-fracties zijn of waren er na de gemeenteraadsverkiezingen in maart problemen.

1. Emmen: in verband met omstreden tweets moet PVV-raadslid Tom Kuilder binnen zijn fractie pas op de plaats maken.

2. Den Haag: PVV-raadslid Willie Dille berooft zichzelf van het leven. Vlak voor haar dood beweert ze dat haar politieke tegenpool (en voormalige PVV-collega) Arnoud van Doorn de hand had in ernstige misdrijven tegen haar. Van Doorn, die in de Haagse raad een islamitische partij vertegenwoordigt, ontkent dat. Justitie laat hem ongemoeid.

3. Delfzijl: PVV-fractievoorzitter Emil Smeding stapt op na zijn omstreden opmerking op Facebook over een brand in een asielzoekerscentrum.

4. Enschede: door een afsplitsing verliest de PVV 1 van de 3 zetels.

5. Rotterdam: de eenmansfractie van de PVV ontslaat twee burgerraadsleden (die in raadscommissies actief zijn).

6. Stichtse Vecht: door een afsplitsing verliest de PVV 1 van de 2 zetels.

7. Zaanstad: Koert Calkhoven stopt wegens „persoonlijke omstandigheden” als PVV-fractievoorzitter, hij blijft wel raadslid. In januari blijkt dat lijsttrekker Calkhoven in 2016 is ontslagen als ICT’er bij de politie, omdat hij jarenlang een vrouw stalkte.

In ieder geval ook in Purmerend en Rucphen kwamen voorafgaand aan de raadsverkiezingen in maart (kandidaat-)raadsleden voor de PVV in opspraak.