Nederland gooit pot en fles al 40 jaar in glasbak

beeld ANP, Nils van Houts

De glasbak bestaat veertig jaar. In 1978 werd in Den Bosch de eerste officiële gemeentelijke glasbak van Nederland geplaatst. Die gebeurtenis is nu aanleiding voor een feestje.

Eigenlijk was de Brabantse glasbak niet echt de eerste. In 1972 was er al een burgerinitiatief van de dames Miep Kuiper en Babs Riemens uit Zeist die hadden bedacht dat het inzamelen van statiegeldloze flessen en potten kon bijdragen aan een schoner milieu. Op 30 juni van dat jaar werd de bak feestelijk onthuld.

De ingebruikname van de Bossche bak was in 1978 onderdeel van een proef, waaraan in eerste instantie 71 gemeenten met in totaal een miljoen inwoners deelnamen. De ambitie was jaarlijks minstens 840.000 kilo in te zamelen en te recyclen.

Veertig jaar later staan er in Nederland zo’n 25.000 glasbakken. Goed voor circa 421 miljoen kilo gerecycled glas per jaar. Dat is ruim 84 procent van de totale hoeveelheid verpakkingsglas op de markt.

Dat percentage is hoog, maar nog niet voldoende. De wettelijke doelstelling voor de recycling van verpakkingsglas in Nederland is 90 procent. „Er is al jaren een stijgende lijn, maar hoe dichter we bij die 90 procent komen, des te lastiger het wordt”, zegt salesmanager Bianca Lambrechts van glasverwerker Maltha. Het bedrijf is onderdeel van afvalverwerker Renewi, en naar eigen zeggen de grootste glasverwerker van Nederland en een van de grootste in Europa met vestigingen in Nederland, België, Frankrijk, Portugal en Hongarije. Alle locaties bij elkaar verwerken jaarlijks 1,5 miljoen ton glas.

Volgens Lambrechts voldoet het inzamelingssysteem met glasbakken op de straathoek nog steeds. „Het is wel zaak om de bewustwording van afvalscheiding op orde te houden. Het publiek moet er bewust van zijn dat het aangeboden glas een grondstof is voor de verpakkingsindustrie.”

Ze merken bij Maltha ook dat het publiek zich over het algemeen goed houdt aan de scheiding van kleur. En dat is ook zinvol zegt het bedrijf. Witglas blijft dan witglas. Slechts 2,5 procent van al het witglas is vervuild met andere materialen. Maltha haalt alles uit het glas wat geen glas is, zoals deksels, doppen en kurken.

Volgens het Afvalfonds Verpakkingen, dat namens het verpakkende bedrijfsleven ervoor verantwoordelijk is dat verpakkingen worden ingezameld en gerecycled, is de glasbak een symbool van duurzaamheid. „En daar mogen we trots op zijn”, zegt het fonds.

Glas is voor 100 procent recyclebaar zonder verlies van kwaliteit, volgens glasverwerker Maltha. Een goed voorbeeld van de circulaire economie. Wat je weggooit komt weer als nieuw terug. „En het grote voordeel is dat de recycling van glas minder energie kost dan het maken van nieuw glas met soda en zand”, zegt Lambrechts.

Met elke 10 procent glasscherven besparen glasfabrikanten tot 3 procent aan de energie die nodig is voor hun productieproces. En het scheelt een grote hoeveelheid CO2. Een groen bierflesje bijvoorbeeld bestaat voor 80 procent uit glasscherven.

Het afvalfonds heeft de verjaardag van de glasbak aangegrepen om de promotiecampagne Glas in ’t Bakkie uit 2014 te vernieuwen. In de vernieuwde campagne wordt de nadruk gelegd op de glasbak als Nederlands icoon en het succes ervan. Er komt een nieuw logo en ‘glasbakken’ wordt een nieuw werkwoord. „Want naar de glasbak gaan hoort zo bij het dagelijks leven, dat verdient een woord.”