Kamer tegen nieuw systeem orgaandonatie

De Tweede Kamer heeft dinsdag definitief besloten om het huidige systeem van orgaandonatie te handhaven. De motie die om invoering vroeg van het Actief Donor Registratiesysteem (ADR), waarbij burgers in principe donor zijn tenzij ze aangeven dat niet te willen, werd met 78 tegen 68 stemmen verworpen.

Tot halverwege vorige week dachten de voorstanders van het ADR dat ze 76 van de 150 stemmen achter zich hadden. De fracties van PvdA, SP, GroenLinks, LPF, D66, ChristenUnie en het onafhankelijke kamerlid Lazrak hadden hun steun toegezegd. Tijdens een plenair debat over orgaandonatie, vorige week, kwam naar voren dat enkele PvdA’ers en een LPF’er moeite hadden met het ADR.

Dinsdag bleek tijdens de hoofdelijke stemming dat zich vijf PvdA-kamerleden tegen de motie keerden. Dat waren de fractieleden Van Dam, Dijsselbloem, Douma, Van Heemst en Smits. Zij vinden het uitgangspunt van het ADR, waarbij mensen die niets van zich laten horen in principe donor zijn, verkeerd. Ondanks de extra waarborgen die op verzoek van de ChristenUnie in het systeem zouden komen, is het volgens hen niet te voorkomen dat een aantal mensen tegen hun zin donor zal zijn.

Ook de LPF stemde dinsdag verdeeld. Behalve Van den Brink stemde ook Varela tegen de ADR-motie. Tevens was er binnen de CDA-fractie een dissident. Daar stemde het kamerlid Algra voor, terwijl de rest van zijn fractie tegen was. Behalve het CDA waren ook VVD, SGP en Wilders tegen. Vier leden van de Tweede Kamer waren gisteren afwezig.

Verder stemde de Tweede Kamer tegen een motie die vroeg om invoering van het ADR over twee jaar als blijkt dat het aantal donoren dan niet is toegenomen. Voor deze motie stemden dezelfde partijen als degenen die voor een ADR zijn, uitgezonderd de ChristenUnie. Omdat iedereen met zijn fractie meestemde, zou deze motie zijn aanvaard als ook de CU voor was.

PvdA-leider Bos hekelde na afloop van het debat de tegenstem van de ChristenUnie. ChristenUnie-kamerlid Huizinga zei woensdagmorgen dat haar fractie tegen de motie stemde omdat daarin geen strenge voorwaarden aan het ADR zijn gesteld: „Wij zijn tegen een ongeclausuleerd systeem. Onze voorwaarden stonden er niet in en daarom wijzen we deze kameruitspraak af.”

Minister Hoogervorst van Volksgezondheid kondigde dinsdag na afloop van de stemming aan dat hij „alles op alles” zal zetten om het aantal geregistreerde donoren te verhogen. Hij streeft naar een verhoging van 10 procent in vier jaar. De Tweede Kamer wil een verhoging van 20 procent. Dat vindt de bewindsman te hoog.

SP-kamerlid Kant, die het initiatief had genomen om te komen tot een ADR, zei dinsdag na de stemming dat ze een dubbel gevoel heeft na de verwerping van het ADR. Aan de ene kant had ze graag gezien dat haar motie was aanvaard, aan de andere kant heeft het debat over het ADR in haar ogen ook veel aandacht opgeleverd voor orgaandonatie, en dat vindt ze positief.

De Nierstichting en de Nierpatiënten Vereniging Nederland reageerden dinsdag niet positief. Ze spraken, namens alle belangenorganisaties op het gebied van orgaandonaties, over „een zwarte dag” voor de 1400 mensen die op wachtlijsten staan voor donororganen. Volgens directeur G. Boekhoff van de Nierpatiënten Vereniging Nederland overlijden in Nederland jaarlijks ruim 200 patiënten omdat er voor hen geen orgaandonor is.