„Ik had dagboek Anne zelf kunnen schrijven”

"Ik had precies zo’n zelfde verhaal kunnen schrijven." Dat zegt Albert Gomes de Mesquita (89), een oud-klasgenoot van Anne Frank, over haar dagboek dat in 1947 verscheen onder de titel Het Achterhuis. "Ik heb het 2 jaar na publicatie gelezen, ik was nog maar een jochie." Ook hij zat lange tijd ondergedoken ("op twaalf verschillende adressen") maar overleefde de Tweede Wereldoorlog in tegenstelling tot Anne. Zij zou woensdag 90 zijn geworden.

Ter gelegenheid van Annes 90e geboortedag gingen De Mesquita en Annes beste vriendin van toen Jacqueline van Maarsen (90) in gesprek met vier jongeren van het Anne Frank Jongerenteam. Dat gebeurde in het oude woonhuis van de familie Frank aan het Amsterdamse Merwedeplein. Daar vierden de twee klasgenoten in 1942 Annes 13e verjaardag, kort voordat het gezin zou onderduiken.

Van Maarsen beschrijft hoe ze kort na de oorlog van vader Otto Frank de afscheidsbrief kreeg die Anne haar had geschreven maar nooit had kunnen versturen. "Ik vond het emotioneel om die te krijgen, vooral omdat ik toen al wist dat Anne dood was." Anne schreef te hopen dat zij en Jacqueline elkaar na de oorlog weer zouden zien en beste vriendinnen zouden blijven. "Anne nam initiatief. Ze was gezellig en nam me overal mee naar toe. Ik was verlegen dus dat vond ik fijn."

Op een vraag van de jongeren over opkomend antisemitisme antwoordt De Mesquita daar niets van te merken: "Ik lees een Joods weekblad, daarin gaat het veel over antisemitische incidenten. Dus ik weet dat het er is, maar zelf merk ik er niks van." Van Maarsen denkt daar anders over: "Ik merk het juist veel en ik maak me zorgen. Ik heb meegemaakt wat er kan gebeuren door antisemitisme. Of het weer zo erg wordt als toen is niet te zeggen."

"Als je mag stemmen, bedenk dan goed op wie je stemt", zo drukt De Mesquita jongeren op het hart. Hij wijst erop dat Adolf Hitler zijn Jodenhaat al vanaf 1933 (toen hij werd verkozen tot rijkskanselier) tot beleid wist te maken, zeven jaar voor het uitbreken van de oorlog.