Creationisme onderscheiden van ID

De gedachte van het zogenaamde Intelligent Design is sinds enkele jaren in Nederland bekend. Begin maart kreeg deze beweging nieuwe aandacht door een oproep van onderwijsminister Van der Hoeven tot een wetenschappelijk debat.

INTELLIGENT DESIGN
De beweging van Intelligent Design (ID) beweert dat er op cel- en moleculair niveau zo veel ingewikkelde mechanismen zijn, die perfect op elkaar zijn afgestemd, dat dit niet door toevallige evolutie kan zijn ontstaan. Aanhangers van ID zien in de natuur een intelligent ontwerp dat er ooit van buitenaf is in gebracht.

GENETISCHE CODE
Vaak vergelijken ID-aanhangers de genetische informatie van levende wezens met de software die computers gebruiken om toepassingen te kunnen draaien. Een computer zonder software kan niets. Zo is ook een cel zonder goede genetische code onbruikbaar.

ID’ers gaan hierbij niet in op wat de aard is van de Ontwerper die deze ’software’ heeft ontworpen, omdat volgens hen met wetenschappelijke methodes hierover niets valt te onderzoeken. Door ontwerp en ontwerper te scheiden, houden ID-aanhangers zich afzijdig van godsdienst.

CREATIONISTEN
Veel aanhangers van deze visie vinden dat ze niet bij de creationisten ingedeeld moeten worden. In de praktijk blijkt echter dat het gros van de ID-aanhangers in Amerika uit conservatief-christelijke hoek komt en dat met de intelligente ontwerper God wordt bedoeld.

Veel wetenschappers waarschuwen dat ID een poging is het creationisme via een achterdeur het onderwijs binnen te krijgen en dat de ontkenning van de relatie met religie enkel een rookgordijn is om de strikte scheiding tussen kerk en staat te omzeilen.

ONOMKEERBAAR
De basis van de ID-theorie is de onomkeerbare complexiteit. Dat is het voorkomen van systemen in de natuur die zo complex zijn dat zij niet door evolutie ontstaan kunnen zijn, omdat het systeem enkel zoals het is, kan werken. Een simpeler vorm of een vorm waarbij een van de delen afwezig is, zou niet kunnen werken. De eerste die met dit idee kwam, was de wetenschapper Richard Paley, die stelde dat het vinden van een horloge in het veld een onweerlegbaar bewijs is voor het bestaan van een ontwerper, in dit geval een horlogemaker.

ATHEIST
Prof. Antony Flew, een gerespecteerd filosoof uit Engeland, heeft na een leven lang als atheïst sinds kort besloten het ID-geloof te omhelzen. Hij is op basis van argumenten van de Intelligent Design-beweging tot de conclusie gekomen dat er ’iets’ moet zijn. Veel wetenschappers zullen echter geen uitspraak doen over de aard van de ontwerper, omdat God niet kan worden waargenomen. Mogelijk zal de scheiding tussen ontwerp en Ontwerper leiden tot meer deïsten, die wel geloven in een hogere macht, maar geen niets weten over de identiteit van die hogere macht.