Hoogleraar Oorlogsstudies: Europa onvoldoende voorbereid op oorlog

Minister Ank Bijleveld: „Defensie moet hard werken om het vertrouwen van de Tweede Kamer weer terug te winnen.” beeld ANP, Sem van der Wal

Europa is onvoldoende voorbereid op oorlog. De militair strategische kennis bij de ministeries van Defensie en Buitenlandse zaken is „schraal”, waarschuwt Frans Osinga, bijzonder hoogleraar War Studies, komende maandag in zijn oratie aan de Universiteit Leiden.

„We houden ons vooral bezig met vredesoperaties, maar helaas moet ook het risico op een grote oorlog weer serieus worden genomen. Oude bondgenootschappen zijn niet meer vanzelfsprekend”, aldus Osinga. Hij wijst op oorlogen aan de randen van Europa, de strijd tegen IS en grootmachten die hun invloedssfeer uitbreiden. Daarbij ondermijnt de opkomst van nationalistische en extreemrechtse groeperingen de Europese Unie en de NAVO, zegt hij.

„Er zijn in Europa maatregelen nodig om conventionele en nucleaire afschrikking weer geloofwaardig te maken. Zeker nu de oude orde vervaagt maar nog niet duidelijk is wat daarvoor in de plaats komt”, stelt de hoogleraar.

In de afgelopen dertig jaar was er vaak weinig kennis bij krijgsmachten over nieuwe missies en de complexiteit van conflictgebieden. „De militairen waren, achteraf gezien, onvoldoende uitgerust voor hun steeds breder wordende takenpakket.”

Langdurige bezuinigingen en reorganisaties zorgden er volgens Osinga voor dat kennis uit militaire organisaties verdween en geleerde lessen van missies verloren ging. Hij stelt ook vast dat moderne oorlogvoering weinig wordt bestudeerd aan Europese universiteiten, met uitzondering van Groot-Brittannië. De hoogleraar hamert op het belang van kennis delen. „Oorlog is historisch gezien de norm en vrede een historische uitzondering.”

Donderdag bleek dat een meerderheid van de Tweede Kamer een voorstel van de VVD en CDA steunt om het ministerie van Defensie te laten kijken of de nieuwe onbemande vliegtuigen (drones) van de krijgsmacht toch moeten worden bewapend. De vier MQ-9 Reaper drones worden nu niet bewapend, hoewel dat technisch wel mogelijk is.

Vertrouwen

Minister Ank Bijleveld zei donderdag dat defensie hard zal moeten werken om het vertrouwen van de Tweede Kamer weer terug te winnen. Twee dagen eerder zegde bijna de hele oppositie het vertrouwen in haar op omdat haar ministerie de Kamer verkeerd had geïnformeerd. Dinsdag meldde ze dat haar voorganger Hennis de Kamer vier jaar geleden niet de waarheid heeft verteld over een aanval van Nederlandse F-16’s in 2015 op een IS-doel in Irak waarbij tientallen burgerdoden vielen. Bijleveld hoorde pas eind vorige week dat de Kamer was voorgelogen.