GgiN Geldermalsen stuurt catechisanten naar huis bij stroomstoring

3

Plotseling is het pikdonker. De stroom valt uit. Culemborg, Geldermalsen en omgeving doen spookachtig aan. Nergens licht. Niet op straat, niet in huizen. De gereformeerde gemeente in Nederland in Geldermalsen stuurt catechisanten naar huis. Rond 01.00 uur is de stroomstoring verholpen.

Maandagavond, 19.00 uur. Buiten is het donker, binnen brandt de verlichting. Drie catechisatiegroepen van de gereformeerde gemeente in Nederland in Geldermalsen luisteren naar kerkelijk onderwijs. In de kerk, in de consistorie en in een huiskamer.

Onverwacht is het aardedonker. „Dat was even schrikken”, reageert koster W. van Dijk. „In één keer was de stroom op.” Hij blijft nuchter. „We hebben tegen elkaar gezegd: Zouden we de rekening niet hebben betaald”, zegt hij met een lach.

De catechiseermeesters besluiten te eindigen en de veertig, vijftig catechisanten naar huis te sturen. Noodgedwongen. „Wat moet je?” Met een zaklamp gaat de koster op onderzoek uit. „Even goed kijken of alles op slot zit.”

Bliksemafleider

Een Apachehelikopter van het Defensie Helikopter Commando (DHC) veroorzaakt een grote stroomstoring in Gelderland door bij Zoelmond tegen de draden van de bliksafleider op hoogspanningsmasten te vliegen. Bij de botsing zijn geen gewonden gevallen, meldt Defensie. De oorzaak van het incident is nog niet bekend.

Alle huizen Culemborg hebben weer stroom

De Apache oefent in laagvliegen. Het in de duisternis opereren onder radardreiging tegen een vijand is onderdeel van de oefening Decisive Thunder 2017. De helikopterbemanning moet hierbij leren uit te wijken voor dreiging vanuit de lucht en vanaf de grond. Voor trainingen met laagvliegen zijn in Midden-Nederland speciale gebieden aangewezen.

De Veiligheidsregio Gelderland-Zuid schaalt de hulpverlening snel op. Treinen vallen uit en het overbelaste mobiele netwerk dreigt uit te vallen. De brandweer houdt zorgcentra in de gaten om te zien of bewoners zich redden in het donker. De politie voert extra surveillances uit.

De veiligheidsregio opent een speciaal telefoonnummer. Inwoners die geen telefonisch bereik hebben maar dringend om hulp verlegen zitten, krijgen het advies naar de dichtstbijzijnde brandweerkazerne te gaan. Alle kazernes zijn bezet met hulpverleners.

Vanuit Culemborg komen meldingen binnen over vernielingen. Zeker één auto vliegt in brand. De vrees bestaat voor plunderingen, omdat de deuren van supermarkten niet meer sluiten. Medewerkers barricaderen de deuren met winkelwagentjes. In de wijk Terweijde, waar eerder rellen plaatsvonden, controleert de politie iedereen die de wijk in wil. Een politiehelikopter houdt vanuit de lucht de omgeving in de gaten.

Tien jaar geleden

In de regio vond bijna tien jaar geleden iets zuidelijker een soortgelijk incident plaats tijdens een defensieoefening. In december 2007 vloog een helikopter bij het dorpje Hurwenen tegen een hoogspanningsmast. Het toestel stortte neer en was total loss.

Compensatie onzeker na Apache-stroomstoring

Destijds zaten zo’n 50.000 huishoudens en duizenden bedrijven dagenlang zonder stroom. Het leverde Defensie een schadeclaim van 34 miljoen euro op. De gezagvoerder kreeg 100 uur werkstraf. De piloot die zijn instructies opvolgde, kreeg 1000 euro boete.

Niet stoppen

Koster Van Dijk noemt het „frappant” dat er opnieuw een stroomstoring plaatsvindt door een helikopter die tegen kabels van een hoogspanningsmast vliegt. „Dan denk ik: Zijn ze zo dom, of doen ze zo dom?” Moet Defensie niet stoppen met laagvliegoefeningen? „Nee, natuurlijk niet”, reageert Van Dijk, vanuit de cabine van zijn vrachtwagen. „Die piloten moeten ook hun werk kunnen doen. Ze oefenen voor onze veiligheid.”

Rond één uur vannacht floept bij de koster het licht weer aan. De wekker op zijn nachtkastje knippert. Aan de overkant van de straat, in de kerk, brandt dan opeens ook weer volop licht. „Ik ben er naartoe gegaan en heb de lampen maar weer uitgedaan.”

Stroom hersteld

Netbeheerder Liander meldt dat rond 01.00 uur dat de elektriciteitsvoorziening in Asch, Culemborg, Deil, Enspijk, Geldermalsen, Kapel-Avezaath, Buren, Ravenswaaij, Rhenoy, Rijswijk Gld, Rumpt en Tricht weer volledig is hersteld. De bliksemafleiders op de hoogspanningsmast moeten nog worden vervangen. De kapotte kabels zijn verwijderd.

Zoeken naar boodschappen door stroomstoring

De marechaussee is een onderzoek gestart. Op basis daarvan beslist het OM vervolgens of een strafrechtelijk onderzoek moet worden ingesteld. De Onderzoeksraad Voor Veiligheid (OVV) voert een verkennend onderzoek uit.

De helikopter staat vooralsnog in het gras bij Zoelmond. „We weten nog niet of het toestel terug zal vliegen of over de weg zal gaan”, meldt de luchtmacht.