Besmet raken met het coronavirus via een winkelwagentje, kan dat?

Medisch
beeld ANP, Koen van Weel

Kun je besmet raken via een winkelwagentje, door benzine te tanken, via pinnen in de supermarkt, door de krant of de post die via de brievenbus binnenkomt of via de mobiele telefoon van een ander?

Relevante vragen, zeker voor kwetsbare ouderen en mensen met een verminderde weerstand. Eerst de grote lijn: het RIVM adviseert niet voor niets om zo veel mogelijk binnen te blijven en vaak je handen te wassen. Goed om te bedenken dat onder sieraden als ringen en armbanden gemakkelijk ziekteverwekkers kunnen achterblijven. Het is dus aan te raden in deze tijd geen sieraden te dragen, al staat dit niet in de officiële adviezen.

Goede hygiëne is zeker voor ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid belangrijk. Zij kunnen boodschappen thuis laten bezorgen of door familieleden laten doen. Ook tanken kunnen ze overlaten aan familie of buren. Gebruik in winkels, als het niet echt nodig is, geen (rol)trapleuningen en doe deu- ren open en dicht met een elleboog.

Loop je risico’s bij het boodschappen doen of benzine tanken?

Allereerst: uit recent onderzoek in een laboratorium weten we hoelang het coronavirus kan blijven leven op oppervlakken. Dat varieert, afhankelijk van het materiaal. Op plastic en metaal tot 72 uur, op karton 24 uur, op koper 4 uur. Het onderzoek vond echter plaats onder ideale omstandigheden qua temperatuur en luchtvochtigheid. De oppervlakken werden ook zorgvuldig besproeid met minuscule virusdruppeltjes. De overlevingsomstandigheden in het dagelijks leven zijn voor het virus weerbarstiger. Dus zal het virus daar in de meeste gevallen minder makkelijk langdurig overleven.

Verder: er is een algemene richtlijn dat wie ziek is, thuis moet blijven. Dat geldt ook voor vakkenvullers. Mochten ze toch het virus bij zich dragen, dan is er de richtlijn dat ze moeten hoesten of niezen in de elleboog. Het is onwaarschijnlijk dat ze dit zullen doen over een bak met kroppen sla of een schap met jampotten. Bovendien dragen vakkenvullers in veel supermarkten nu handschoenen.

Supermarkten hebben maatregelen genomen om de overdracht van het virus tegen te gaan: maximering van het aantal klanten, lijnen op de vloer om afstand te houden, pinnen bij de kassa en schoonmaken van boodschappenkarretjes en scanapparaten.

Je kunt ook contactloos pinnen. Verhoog het bedrag zo nodig naar 100 euro. Al met al lijkt het risico van winkelen zeer klein. Wie desondanks winkels wil mijden, kan ook overstappen op bezorging aan huis. En de boodschappen een dag of langer laten staan alvorens ze beet te pakken of te gebruiken. Hanteer ten slotte altijd de gouden regel: handen wassen bij thuiskomst uit de winkel en voor die tijd niet aan je gezicht zitten.

Nog even naar het vulpistool van de benzinepomp. Dat zou inderdaad een belangrijke overdrachtsplaats van het virus kunnen zijn omdat die dagelijks door vele tientallen handen gedurende enkele minuten wordt beetgepakt. Gebruik daarom plastic wegwerphandschoenen die bij veel pompen hangen. Die moet je dan wel zorgvuldig uitdoen zonder de buitenkant aan te raken. Soms zitten er echter minuscule gaatjes in. Dan heeft gebruik ervan weinig zin. Als er geen goede wegwerphandschoenen zijn, is het wassen van je handen na het tanken sterk aan te bevelen. En raak je gezicht niet aan voor die tijd.

Is het veilig om te bellen met de mobiele telefoon van een ander?

Dat is echt onverstandig. Mensen houden telefoons dicht bij hun mond. Er kunnen makkelijk virusdeeltjes op belanden.

Het zit het met de krant, brief- of pakketpost?

Er zijn geen gevallen bekend dat mensen via die routes het virus hebben opgelopen. Op grond van de al genoemde studie denken deskundigen dat naarmate een oppervlak poreuzer is, het minder makkelijk is om ermee in contact te komen. Ook het aantal virusdeeltjes is relevant. Hoe minder je ervan binnenkrijgt, hoe kleiner de kans dat je ziek wordt. Bovendien: Het virus verliest snel zijn infectieuze vermogen. Na 66 minuten is het virus al de helft zwakker geworden. Na drie uur is dat nog maar 13 procent, melden onderzoekers.