Alle Nederlanders automatisch donor

DEN HAAG – Alle Nederlanders zijn in de toekomst automatisch donor. Wie dat niet wil, moet zich als niet donor laten registreren.

Een nipte meerderheid van de Tweede Kamer pleit voor dit zogeheten Actief Donor Registratiesysteem (ADR), bleek vanmiddag tijdens een debat. De Kamer vindt dat het huidige systeem, waarbij het initiatief om donor te zijn van de burger uitgaat, onvoldoende donoren oplevert.

SP kamerlid Kant diende mede namens de fracties van PvdA, GroenLinks, SP, LPF, D66, ChristenUnie en Lijst Lazrak een motie in voor invoering van het ADR. Op verzoek van de ChristenUnie staan daar aanvullende randvoorwaarden in. Woensdagmiddag hebben de partijen tijdens een besloten overleg daar overeenstemming over bereikt.

De belangrijkste randvoorwaarde is dat burgers elke keer als ze in het gemeentehuis komen voor een paspoort, rijbewijs of identiteitsbewijs, persoonlijk worden geïnformeerd over de manier waarop ze staan geregistreerd. De ambtenaar moet op dat moment ook uitleggen hoe het ADR systeem werkt en hoe burgers hun registratie kunnen wijzigen. Verder komt er een duidelijke campagne op het moment dat het nieuwe systeem ingaat en komt er speciale voorlichting gericht op analfabeten. De betrokkenheid van nabestaanden bij de beslissing over orgaandonatie blijft.

De ChristenUnie wil met de aanvullingen bereiken dat iedereen de mogelijkheid krijgt nee te zeggen en dat niemand tegen zijn wil als donor staat geregistreerd. „Orgaandonatie blijft met de voorgestelde waarborgen een bewuste keuze, een daad van naastenliefde”, aldus ChristenUnie kamerlid Huizinga Heringa.

De fracties van CDA, VVD en SGP zijn tegen invoering van het nieuwe systeem. Zij vinden dat het huidige een stevige impuls moet krijgen. De VVD heeft voorgesteld in het najaar een grote televisieactie te voeren. Minister Hoogervorst van Volksgezondheid vindt dat een goed idee.

Ziekenhuizen, artsen en belangenorganisaties van patiënten zijn voor het ADR. Ze verwachten daardoor kortere wachtlijsten voor orgaandonatie.

De Nederlandse Transplantatie Stichting maakte woensdag bekend dat een proef waarbij actief werd gelet op potentiële orgaandonoren in ziekenhuizen niet tot meer donoren leidt. Het aantal mogelijke donoren steeg wel, maar het aantal mensen dat daadwerkelijk organen afstond niet.

Tijdens de proef, waaraan zes ziekenhuizen meededen, werden alle overledenen onder de 76 jaar aangemeld bij een callcenter. Samen met de behandelend arts werd hier de eerste screening uitgevoerd. Desgewenst werd een speciaal daartoe opgeleide persoon ingeschakeld om de familie te benaderen met de donatievraag en om nabestaanden te begeleiden en op te vangen.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) toont de proef aan dat er een nieuw systeem voor de registratie van orgaandonoren moet komen.