Adviesraad: Sta wijzigen genen embryo toe

Biopsie van een cel uit een achtcellig embryo op de IVF-afdeling van het academisch ziekenhuis Maastricht (azM). beeld ANP

Het is zaak de Embryowet te verruimen om onderzoek mogelijk te maken naar nieuwe technieken ter behandeling en voorkoming van erfelijke ziekten.

Dat adviseerde de Gezondheidsraad dinsdagochtend aan het kabinet.

Centraal in het advies staat de zogeheten kiembaanmodificatie, waarbij artsen het DNA-materiaal in een embryo zodanig proberen te wijzigen dat ouders erfelijke ziekten niet langer doorgegeven aan hun nageslacht. Onduidelijk is nog hoe effectief en nauwkeurig dit kan en wat de langetermijneffecten van het wijzigen van genen zijn.

Vaststaat echter dat er intensieve experimenten met embryo’s nodig zijn voordat de techniek veilig bij patiënten kan worden toegepast. Dat vereist volgens de raad dat het verbod om alleen voor onderzoeksdoeleinden nieuwe embryo’s te kweken, moet worden aangepast.

Vorig jaar kondigde demissionair minister Schippers (VWS) al aan het bestaande kweekverbod te willen verruimen om onderzoek met nieuwe vruchtbaarheidstechnieken mogelijk te maken. De raad adviseert nu ook het kweken van embryo’s voor onderzoek naar kiembaanmodificatie toe te staan.

Kan de techniek verantwoord worden toegepast, dan is vervolgbezinning noodzakelijk over de vraag bij welke aandoeningen dat zou mogen, aldus de raad. Van op mensverbetering gerichte toepassingen is de raad geen voorstander. Het moet gaan om het voorkomen van ernstige ziekten, net zoals nu bij embryoselectie het geval is, aldus het adviesrapport.

De raad vindt ook dat de overheid moet kijken of kiembaanmodificatie meerwaarde biedt boven bijvoorbeeld embryoselectie voor ouders die genetisch ‘eigen’ kinderen willen, maar het doorgeven van erfelijke aandoeningen willen voorkomen.

Over de voors en tegens van het wijzigen van embryonale genen moet de overheid een maatschappelijke dialoog op gang brengen, zo vindt de raad.

De ChristenUnie staat afwijzend tegenover het advies van de Gezondheidsraad, aldus CU-Tweede Kamerlid Dik-Faber dinsdagochend in een reactie. „Voor ons staat bescherming van al het leven, hoe pril ook, voorop. In een tijd waarin de medische ontwikkeling vooruit snelt, is het van belang dit uitgangspunt te onderstrepen. Wij vinden het instrumenteel gebruiken van embryo’s indruisen tegen de menselijke waardigheid. Om die reden waren wij vorig jaar ook tegen het voorstel van minister Schippers om de Embryowet te verruimen. Het doel rechtvaardigt niet alle middelen en ontneemt ook het zicht op andere oplossingen. Wij willen inzetten op veelbelovend alternatief onderzoek.”