Kledingverbod

Die kledingstukken worden in verband gebracht met de neonazi-beweging. Een dergelijk verbod geldt inmiddels op een school in Noord-Rijnland-Westfalen en op een school in de Brandenburgse stad Schwedt.

De zorg die de bewindsvrouw heeft over de nog steeds groeiende populariteit van het rechts-radicalisme is zeker op haar plaats. Er is een groep jongeren in West-Europa die veel ziet in de gewelddadige aanpak van vreemdelingen, Joden en uitkeringstrekkers. Daarbij streelt het hun ego aangesloten te zijn bij een militair georganiseerde groep die bomberjacks en legerkistjes als 'uniform' heeft.

Gelet op de ervaringen met het nazisme in de geschiedenis en vooral ook gelet op het gedachtegoed dat de neonazi's uitdragen, is het niet minder dan de plicht van overheden om de opmars van deze beweging te keren. Herhaling van een drama zoals we dat tijdens het bewind van Hitler hebben gehad, moet koste wat het kost worden voorkomen.

Toch valt te betwijfelen of het voorstel van minister Bergmann werkelijk zoden aan de dijk zet. Natuurlijk zijn scholen vrij voorschriften te geven omtrent de kleding die leerlingen dragen. Dat gebeurt ook. In Engeland dragen veel scholieren een uniform; in ons land stellen reformatorische scholen eisen aan de kleding. Daar is op zich niets mis mee. Maar met het verbieden van bomberjacks en kistjes keer je het kwaad van het neonazisme niet.

De rechts-radicalen in Duitsland hebben inmiddels bewezen zeer creatief te zijn in het omzeilen van verboden. Zo groeten ze elkaar met ”Heil-O” omdat de traditionele Hitlergroet is verboden. De omzet van het schoenenmerk New Balance stijgt vanwege de populariteit ervan onder neonazi's. De grote N op de zijkant brengen zij in verband met woorden zoals ”nazi” en ”natie”. Wanneer bomberjacks en legerkistjes worden verboden, zullen de rechts-radicalen daar zeker alternatieven voor vinden.

Het verbieden van het dragen van bepaalde kleding is hooguit symptoombestrijding. Het kwaad zit achter het bomberjack. De mentaliteit van groepen jongeren moet veranderen. Ook al zeggen critici van Bergmann dat een kledingverbod nauwelijks is te handhaven, het corrigeren van verkeerde overtuigingen en verkeerd gedrag is nog stukken moeilijker.

Dat geldt temeer omdat er binnen de neonazi-beweging verschuivingen in organisatie en strategie zijn waar te nemen. Recent bleek uit een Duits onderzoek dat steeds meer rechts-radicalen deel uitmaken van groepen die elkaar nauwelijks treffen. Zij hebben slechts via e-mail en de gsm-telefoon met elkaar contact. Het gaat hen ook niet zozeer om gewelddadig optreden maar meer om het verbreiden van de neonazistisch gif. „Op termijn zal blijken dat dit effecten heeft”, zo liet een neonazi onlangs weten.

De aanpak van deze los-vaste groepen die zich nauwelijks manifesteren, is uiterst moeilijk. Het stimuleren van antifascismeprojecten in het onderwijs is een van de middelen om jongeren te wapenen tegen het rechts-radicale gif. Maar de vraag is of dit afdoende is. Daarnaast is van belang dat overheden met open vizier het debat met neonazi's aangaan. Dan kan de voos- en holheid van de rechts-radicale argumentatie worden blootgelegd.