Amerikaanse protestante kerken
gaan nauwer samenwerken

De beslissing was een zeldzame overwinning voor de Consultation on Church Union (COCU), die al zo'n 40 jaar campagne voert om de 20 miljoen blanke en zwarte protestanten in de negen genootschappen te verenigen. De presbyteriaanse en episcopaalse oprichters van COCU beroepen zich daarbij op de oproep van Jezus Christus voor „één geloof, één doop en één God.”

Zo'n 32 procent van de Amerikanen is protestant, maar de kerk is verdeeld in tientallen kerkgenootschappen, sektes en bewegingen. Bovendien is er in de VS, in tegenstelling tot Europese landen, nooit een staatskerk geweest die de christenen in één kerk verenigde.

Het COCU-plan voor een grote protestante kerk is door sterke onderlinge verschillen nooit totstandgekomen en daarom zet de beweging zich in voor samenwerking in plaats van samengaan. In het samenwerkingsdocument wordt de kerken gevraagd in 2002 publiekelijk te verklaren dat zij kerken zijn die in „Christus één worden.” Deze kerken gaan één soort doopplechtigheid hanteren en erkennen elkaar als „authentieke uitingen van de ene kerk van Jezus Christus.” Voorts gaan zij vanaf 2007 elkaars predikanten erkennen als „instrumenten van Gods genade.” Daarnaast gaan de kerken regelmatig samen het avondmaal vieren en zich inzetten voor de bestrijding van racisme.

Te vroeg
„Wij kunnen het, wij moeten het en wij hebben het voor elkaar gekregen”, zei COCU-voorzitster Vivian Robinson na de stemming. Maar mogelijk juicht zij te vroeg. De episcopaalse bischop Frank Griswold liet weten dat zijn kerk alleen met het document akkoord zal gaan als er in het nieuwe samenwerkingsverband een plaats gevonden wordt voor de bisschoppen. „Als we dat niet kunnen oplossen, moeten we misschien elk onzes weegs gaan”, aldus Griswold.

De episcopaalse kerk heeft bisschoppen, de presbyterianen niet. In het verleden heeft de COCU hen gevraagd een vergelijkbare functie in te stellen. Maar de presbyterianen, die voor decentralisatie en minder structuur zijn, willen daar niet aan. Zij hebben voorgesteld een toezichthoudend instituut voor het samenwerkingsverband in het leven te roepen. In het samenwerkingsdocument staat dat de kwestie nog verder uitgezocht moet worden.

Naast de episcopaalse kerk en de presbyterianen doen ook de Christian Church (Disciples of Christ), de International Council of Community Churches, de United Church of Christ, de United Methodist Church, de African Methodist Episcopal Church, de African Methodist Episcopal Zion Church en de Christian Methodist Episcopal Church mee aan de samenwerking. De laatste drie kerken zijn zwarte geloofsgemeenschappen.

Grote invloed
Terwijl er zwarte kerken zijn die niet met blanke willen samenwerken, zegt Cyrus Keller, predikant in de African Episcopal Church, dat zwarte kerkgemeenschappen een grote invloed zullen hebben op de theologie van de samenwerkingskerken. „Als wij worden erkend als een medespeler, komt er een verschil in de hele aanpak van christen-zijn en getuigen”, aldus Keller.