Geen heimwee naar Barneveld

De hervormde predikant uit Barneveld wijst niet iedere verandering per definitie af. Maar de gedachte dat met voldoende aanpassen het tij te keren is, vindt hij een surrogaatoplossing. Ook krampachtig de muren wat hoger optrekken, helpt zijns inziens maar tijdelijk. De ontwikkeling van het moderne levensgevoel heeft zulke ongekende krachten, dat fulmineren slechts voor even helpt. „De boodschap van genade voor verlorenen moet voluit worden verkondigd. De radicaliteit van het behoren tot Christus' gemeente zal in de toekomst veel sterker en duidelijker voor ogen moeten worden gehouden. Alleen de radicale oproep tot bekering kan gevolgen krijgen.”

Tijdens de IZB-ledenvergadering sprak ds. Aangeenbrug gisteren in Nijkerk samen met ds. P. L. de Jong uit Rotterdam-Delfshaven over de spanning tussen orthodox geloof en de moderne cultuur. Het thema was ”Heimwee naar Barneveld?” Barneveld met zijn 4000 hervormde kerkgangers per zondag, een gemeente waar het allemaal nog zo goed is.

Postmodern
Dit beeld stelde ds. Aangeenbrug enigszins bij. „Ook in Barneveld is het postmoderne levensgevoel aanwezig. Het leven is zo beheersbaar geworden dat afhankelijkheid van God niet meer echt nodig is.” Voor vaste uitgangspunten is geen plaats meer. „De vraag is niet of iets waar is en hoe het exegetisch en dogmatisch in elkaar zit, maar de vraag is of het werkt en of men het merkt.”

Hij constateerde verder dat ook in Barneveld de levenswandel van veel gemeenteleden in weinig meer is te onderscheiden van hen die volkomen buiten het Woord van God leven. „Hun vastzitten aan aardse bezittingen en beslommeringen is even sterk. Het is voor velen ondenkbaar dat we in matigheid zouden kunnen leven.”

Het spreken in klassieke termen over de doodsstaat van de mens en zijn geneigd zijn tot alle kwaad raakt het innerlijk van velen op geen enkele wijze, aldus ds. Aangeenbrug. Niet omdat ze de termen niet verstaan, maar omdat het levensgevoel er tegenin gaat. Doorstoten naar de werkelijke levensvragen is vaak niet meer mogelijk. In pastorale gesprekken wil men wel vaak over God spreken als het gaat om Zijn hulp die men heeft ondervonden, maar de betekenis van Gods verlossingswerk in Jezus Christus of het zoeken ernaar heeft soms nauwelijks een plek, merkt de predikant.

De tradities van levensstijl die vooral in de afgescheiden kerken vaak als een gepantserde bewapening zijn opgetrokken, houden geen stand in de geest van de tijd, waarschuwde ds. Aangeenbrug. „Waar de relatie met Jezus Christus geen persoonlijke relatie is, daar heeft het geloof uiteindelijk geen waarde of inhoud.” Hij pleitte, tegen de geest van het individualisme in, voor cel- en netwerkvorming in de gemeente.

Ontworteling
Hoewel ds. P. L. de Jong af en toe best verlangt naar een gemeente waar de dingen „een beetje op orde zijn”, heeft hij absoluut geen heimwee naar Barneveld of zijn vorige gemeente Nunspeet. Overigens vindt hij heimwee, als een hang naar iets dat voorbij is, een pijnlijk gevoel dat je niet moet voeden. „Beter kun je de tijd proberen te verstaan waarin je leeft en je roeping volgen.”

In tegenstelling tot Barneveld is in Delfshaven de volkskerk finito. De kerk bestaat er uit losse mensen, één uit een straat, twee uit een buurt. Een totale ontworteling en ontheemding heeft plaats als je daar gaat wonen, analyseerde ds. De Jong.

De predikant raadt gemeenteleden aan elke zondag in de kerk te zitten. „In de diensten op zondag gebeurt het. Dat is het hart van een heel netwerk. Hoor je erbij, dan heb je meteen een hoop contacten. Als je niet fundamenteel meedoet, red je het niet. Al deed je belijdenis in Barneveld bij de zwaarste dominee, je gaat absoluut voor de haaien.” Hij heeft geen hoop voor mensen die niet vijftien andere gemeenteleden kennen.

Hoewel ds. De Jong vindt dat Barneveld steeds dichter bij Rotterdam is komen te liggen, denkt hij dat de volkskerk op de Veluwe nog wel toekomst heeft. Daarvoor moet ze de tijd verstaan, de crisis aanvoelen en kans zien de oude volkskerk voort te zetten in de gestalte van open missionaire gemeenten. Iets 'achterlopen' kan een geweldige voorsprong opleveren.

Hij raadde zijn collega aan geen heimwee naar het oude Barneveld te hebben, de gemeente te leren open en uitnodigend te zijn voor iedereen en bewust aan het wijgevoel te werken. Bovendien moet er meer ruimte komen waarin mensen hun eigen keuze kunnen en mogen maken. „Laten predikanten bewust divers zijn, een verschillend segment aanspreken. Ga heel flexibel om met de keuze van gemeenteleden voor die en die gemeente, vermijd elke betutteling.”

Uitbreiding
P. J. Oudshoorn (RA) uit Veenendaal en mevrouw drs. W. E. Klok-Wallet uit Kampen werden gistermiddag in het bestuur van de IZB gekozen. Zij volgen W. van de Haar en mevrouw drs. H. D. Keus-Jonker op. P. Voskamp, mevrouw drs. M. G. de Vries-Smelt en voorzitter ds. Jac. Westland werden herkozen.

In verband met de ruime reserve van de IZB heeft het bestuur besloten het werk uit te breiden. Er komen evangelisten in Leiden en Nieuwegein en de post in Delft wordt voortgezet.