Financiën en Economie
PvdA mist welzijnseisen in plan liberalen

VVD: In 1998 slechts 10
procent korten op varkens

Van onze politieke redactie
DEN HAAG – Aan de vooravond van een nieuw overleg tussen de Tweede Kamer en minister Van Aartsen van landbouw over de herstructurering van de varkenssector heeft de VVD een nieuw plan gepresenteerd. Ook de liberalen gaan uit van een algehele korting op de varkensrechten. Deze is echter lager dan in het plan van Van Aartsen. Ook stellen de liberalen minder hoge welzijnseisen.

Om de dynamiek in de sector behouden, zal landbouwwoordvoerder Blauw vanavond voorstellen de kortingspercentages van Van Aartsen (15 procent in 1998, 10 procent in 2000) om te draaien. De VVD wil beginnen met een korting van 10 procent, om later, indien nodig, nog een korting van 15 procent uit te voeren.

Net als in de plannen van de minister, kunnen boeren die dat willen hun rechten gewoon terugkopen op de markt als in totaal maar 10 procent van de varkensrechten van de markt blijft. Een belangrijk verschil met Van Aartsens wetsvoorstel is dat in de plannen van Blauw de boeren die terug willen kopen niet meteen aan de nieuwste eisen op het gebied van welzijn hoeven te voldoen.

Centrale doel
Het centrale doel van het VVD-plan is de productie van fosfaat uit mest met 14 miljoen kilo te verminderen. Dat betekent volgens Blauw niet per definitie dat er dan 25 procent varkens moeten verdwijnen. „Het is een milieuprobleem waarmee we te maken hebben”.

Volgens de VVD moet de tweede kortingsronde van 15 procent in het jaar 2000 daarom verminderd worden met de hoeveelheid rechten die via een systeem van afroming van de markt zullen verdwijnen. Dit “afromen bij verkoop” vond de afgelopen jaren overigens al plaats. Een boer die van een collega varkensrechten koopt, moet daarvan volgens de zogenaamde verplaatsingswet 25 procent inleveren.

Voer
Een ander deel van de vermindering met 14 miljoen kilo fosfaat, maximaal 5 procent, moet in het VVD-plan worden bereikt door aanpassing van het voer, waarmee de uitscheiding van fosfaat via de mest wordt verminderd.

Voor het deel van de 15 procent dat dan nog over is moet de overheid volgens Blauw ongeveer 50 gulden per kilo fosfaat betalen. De sector moet dan dit resterende deel van de varkensrechten aanbieden aan de overheid.

Om het plan te doen slagen, is een bijdrage van 125 miljoen gulden van de sector nodig, vindt de VVD. Dit geld is, samen met de 475 miljoen gulden die het kabinet heeft uitgetrokken, nodig voor om- en bijscholing van werknemers en voor sanering van de slachterijen en de exportverzamelplaatsen.

Stimulansen
PvdA-woordvoerder Huys ziet positieve punten in het VVD-voorstel, maar hij mist stimulansen om tot een kwalitatief betere sector te komen. „Het is in ieder geval beter dan het plan van de minister. Maar of het allemaal goed doorgerekend is op de effecten in de praktijk vraag ik me af. Ook is het jammer dat er weinig op het gebied van welzijn inzit”.

De PvdA'er heeft eerder een alternatief plan ingediend. Daarin blijft de korting achterwege als de boer op tijd aan alle eisen op het gebied van welzijn, milieu en diergezondheid voldoet. De PvdA'er wil met Blauw en Van Aartsen proberen uit alle plannen de goede dingen te halen. Dat kan er een goed wetsvoorstel komen waarmee zowel de sector als maatschappelijke groeperingen tevreden kunnen zijn.