Vraag naar eten aan boord daalt

Langzaam verdwijnen mandjes met smerig serviesgoed via de lopende band in de afwasmachine. Het apparaat boent en sopt. Even later rollen bordjes en bestek er weer glimmend uit. Aan het eind van de band pakken mannen in witte pakken het schone serviesgoed op en richten een nieuw dienblad in. Klaar voor de komst van een verse maaltijd.

Inhaalslag
Gate Gourmet bereidt op Schiphol jaarlijks tussen de 3 en 4 miljoen maaltijden. De Nederlandse vestiging van het wereldwijd actieve cateringbedrijf maakt zo'n 70.000 tot 80.000 maaltijden per week. Met uitschieters in de zomermaanden tot 100.000 stuks.

De cateraar aan de Cateringweg op Schiphol-Noord, pal tussen de collega's Martinair Catering en KLM Catering Services, werkt voor dertig verschillende luchtvaartmaatschappijen: Singapore Airlines, China Airlines, Delta, US Airways, Eva, Lufthansa, Air France, British Midland en Iberia.

De terroristen hebben sinds 11 september danig roet in het eten gegooid bij de cateraars. In de week van de aanslagen in de VS zag Gate Gourmet z'n omzet plotseling met 20 procent kelderen. „Het vliegverkeer naar de VS lag in één klap helemaal stil”, legt directeur Wim A. Klaasen Bos uit. „En passagiers die niet vliegen, eten ook niet.”

Gate Gourmet neemt dagelijks de maaltijdvoorziening van vier vluchten op de VS voor z'n rekening. Op het moment dat het vliegverkeer naar Amerika langzaam op gang kwam, begonnen de cateraars weer op volle toeren te draaien. „Dat was even een inhaalslag”, vertelt commercieel manager Arjan L. Petra. Toen iedereen alsnog op de plaats van bestemming was gearriveerd, zakte de vraag naar vliegtuigvoedsel in.

Omzetdaling
De cateraars hadden overigens rekening gehouden met een forsere vermindering. „We hadden een daling van 20 tot 30 procent verwacht. Dat is nog enigszins meegevallen. De omzet is momenteel pakweg 10 procent minder.”

De Europese vluchten doen het duidelijk beter dan de intercontinentale. De omzetdaling in toestellen naar de VS schommelt tussen de 10 en 20 procent, Europa zit tussen de 0 en 10 procent. „Iemand die niet per se naar de VS moet, gaat op dit moment niet meer”, vermoedt Klaasen Bos.

Gate Gourmet heeft een crisisteam in het leven geroepen om dagelijks de gang van zaken te analyseren. „Wij moeten alert reageren op ontwikkelingen. Als er op het laatste moment een vlucht wordt geannuleerd, blijven wij met 300 maaltijden zitten. Die zijn niet meer te gebruiken.”

Uitzendkrachten
Ook vliegtuigcateraar Marfo Food uit Lelystad voorziet de komende maanden een forse daling van de omzet. Naar verwachting kan het bedrijf 10 tot 15 procent minder maaltijden kwijt aan vliegtuigmaatschappijen op de transatlantische routes. Marfo levert onder andere maaltijden aan American Airlines, United Airlines, US Airways en Martinair.

„Minder vluchten betekenen minder passagiers en dus minder maaltijden”, zegt directeur H. Schaap. „En dus zullen we minder produceren. Hoeveel precies weten we niet. We zien de effecten van de ramp nu op ons afkomen en we weten nog niet hoe het in de toekomst zal verdergaan.”

Ontslagen vallen er nog niet bij Marfo en Gate Gourmet. Maar beide bedrijven zetten de komende tijd aanmerkelijk minder uitzendkrachten in. De vliegtuigcateraar op Schiphol heeft bovendien een kleine dertig contracten niet verlengd. Schaap kan op dit moment nog niet overzien wat de gevolgen zijn voor het vaste personeel. Zijn collega houdt voorzichtig rekening met het aanvragen van arbeidstijdverkorting.

Klaasen Bos en Petra durven met geen mogelijkheid een inschatting te maken van de gevolgen in de nabije toekomst. „Dat hangt volledig af van de vraag welke acties er komen, waar die plaatshebben en of het een optreden is van de VS of van de geallieerden.” Het heeft volgens Gate Gourmet weinig zin om ver vooruit te kijken. „Dat is puur koffiedikkijkerij. We moeten het afwachten.”

In afwachting van nadere ontwikkelingen zijn de metalen messen in het bestek van de Amerikaanse vliegmaatschappijen inmiddels vervangen door exemplaren van plastic.