„In zijn hand lag een rozenkrans”

De zes overleden vluchtelingen, mannen in de leeftijd van 20 tot 40, werden gevonden met kapotte nagels en afgekloven vingertoppen. In de hand van één man lag een rozenkrans. Alberto Pedone, de betrokken patholoog-anatoom, gaat ervan uit dat de illegale vluchtelingen desperaat hebben geprobeerd een uitweg te vinden uit een afgesloten vrachtwagen. Overigens heette het aanvankelijk, volgens de politieagenten die bij de zaak betrokken waren, dat de zes een zachte dood waren gestorven. „Misschien hebben ze niet eens gemerkt dat ze aan het sterven waren.”

De vrachtwagen was afkomstig uit Griekenland en dinsdag aangekomen op Italiaanse bodem, waarschijnlijk via de veerboot die aankomt in Bari. Behalve met vluchtelingen was de vrachtwagen gevuld met ruwe katoen. Vermoed wordt dat de truck onderweg was naar Toscane, waar veel textielverwerkende bedrijven gevestigd zijn. De clandestiene vluchtelingen, waarschijnlijk Koerden afkomstig uit Irak, waren uit gebrek aan zuurstof al tien tot twaalf uur dood toen ze 's ochtends vroeg langs de kant van de weg werden gevonden.

Mogelijk waren er meer illegalen aan boord, maar zijn die gevlucht toen de chauffeur de laadruimte opende. Eén dode vluchteling vertoonde sporen op zijn lichaam waaruit bleek dat hij overreden is. Waarschijnlijk heeft de chauffeur in de snelheid van het 'loodsen' een van de lijken met het linkerwiel van de aanhanger geraakt.

Schakel
Het is niet voor het eerst dat vluchtelingen illegaal Italië binnenkomen via georganiseerd transport. Wekelijks vinden honderden clandestiene buitenlanders de toegang tot het land. Soms spoelen ze massaal voor de kust aan in een door de kapitein in de haast verlaten gammele boot. Maar ook minder opvallend, als er tenminste geen doden vallen, via kleinschalig transport dat professioneel door criminelen wordt gerund. Italiaanse autoriteiten gaan ervan uit dat een internationale groep van bendes zich inlaat met deze vorm van mensensmokkel. Het schema is helder. De vluchtelingen zijn veelal afkomstig uit Iran en Irak. Een Turkse bende, volgens het dagblad La Repubblica afkomstig uit Aksaray in Istanbul, neemt contact op met de gegadigden en laat hen via Griekenland naar het vasteland van Italië brengen. In Italië, of eerder gedurende de tocht, staat het transport klaar dat hen moet vervoeren naar de grote steden in Noord-Italië, zoals Milaan, Turijn en Bologna. Vandaaruit moeten de vluchtelingen op eigen gelegenheid verder, en gaan zij veelal naar noordelijker gelegen landen. De zes gestorven Irakezen hadden waarschijnlijk Frankrijk als eindbestemming.

Criminelen uit Apulië zorgen voor de schakel met de Turken. Als er geen groot transport voorhanden is, worden de vluchtelingen in de achterbak van kleine personenauto's, zoals Fiat Uno's en Tipo's, gepropt. De veertien vluchtelingen die gisteren door de politie werden bevrijd, had dat lot getroffen. De totale reis vanuit het Midden-Oosten tot Noord-Italië kan zes maanden duren. Elke vluchteling moet zo'n 6000 gulden op tafel leggen.

Volgens de krant Il Giornale is de mensensmokkel in Zuid-Italië niet geheel in handen van de Apulische maffia. Ook Albanezen, nota bene zelf ook in veel gevallen illegaal in het land, vormen voor de Turken een welkome partner. Volgens het directoraat Antimaffia bestaat de Turks-Albanese connectie sinds drie jaar en krijgen de Albanezen in ruil voor een geslaagde smokkel 4 kilo heroïne per gesmokkelde. Of drugs ook het betaalmiddel is tussen de Turken en de Zuid-Italianen is niet bekend. Wel beschikt de Antimaffia over informatie van de 'bilaterale' hulp.

Afval
De lokale Apulische maffia stelt motorboten en opblaasbare boten beschikbaar waarmee de vluchtelingen op volle zee vanaf grotere boten worden opgepikt. De maffia in Apulië, aangeduid met de sinistere naam Verenigde Heilige Kroon, is sterk in opkomst en heeft al enkele confrontaties met de kustwacht en landpatrouille op haar naam staan. Vorig jaar lieten enkele politiebeambten tijdens die scrimmages het leven. Ook de maffia in Calabrië, de 'nDrangheta', schijnt een akkoord met de Turken te hebben. In hun geval worden de vluchtelingen opgewacht in de zool van de laars die Italië vormt.

De tragedie van deze week staat niet op zichzelf. September vorig jaar lieten vier vluchtelingen het leven op identieke wijze. Toen ontrolde het drama zich in de buurt van Mantua en was de chauffeur op weg naar de Brennerpas. Ook in dit geval loosde de chauffeur de lijken als afval. Het ernstigste voorval speelde zich in juni dit jaar af, toen 58 clandestiene Chinezen stierven tijdens een transport van Nederland naar Groot-Brittannië.