Voortaan klokje rond in de pub

Sinds de Eerste Wereldoorlog heeft zich zo'n grote wijziging niet voorgedaan op dit vlak. In de donkere oorlogsjaren van 1915, toen het Verenigd Koninkrijk alles op alles moest zetten om Duitsland en zijn bondgenoten partij te bieden, draaide de oorlogsindustrie op volle toeren. Dat wil zeggen, zolang de arbeiders aan het thuisfront nuchter genoeg waren om hun werk te doen. Om die voorwaarde veilig te stellen, maakte de regering strenge regels voor de verkoop van alcoholhoudende dranken.

Een regel zou geen regel zijn als er geen uitzonderingen waren, maar vanaf die tijd is de algemene lijn als volgt. In Engeland en Wales mogen pubs hun deuren openen vanaf 11 uur in de ochtend. Exact een half etmaal later is het ”call time”. Daarop begint een afkoelperiode van 20 minuten, waarin de doorsnee aanwezigen in staat worden geacht het glas te ledigen. Op zondag gaan ze een uur later open en sluiten ze een halfuur eerder. En de klanten? Die trekken hun jas aan en gaan netjes naar huis.

Vasteland
Tenminste, als de nuchtere theorie gelijk met de wankele praktijk zou opgaan. Minister van Binnenlandse Zaken Jack Straw stelde onlangs droogjes vast dat hem andere geluiden bereiken. „Vaste sluitingstijden moedigen een zuippartij aan bij de laatste bestelling. Resultaat is dat veel mensen 'm eerst nog eens stevig raken, en spoedig daarop elkaar op straat óók nog eens stevig raken.” Openbare dronkenschap, ordeproblemen, en dat zelfs tegen het nachtelijk uur, dat vraagt om actie.

Over de voors en tegens van mogelijk te treffen maatregelen is een brede maatschappelijke discussie mogelijk, en die zal ongetwijfeld losbarsten. Straw ziet in een verruiming van de openingstijden de beste remedie. Meer ruimte voor de pub, wat hij tegelijkertijd wil combineren met een uitbreiding van de bevoegdheden van de politie. Door die sneller te laten ingrijpen in het onwenselijke geval dat de wijsheid in de kan dreigt te smoren, keert de rust op straat weer en blijft die in de pub gewaarborgd.

Kroegen met een slechte reputatie kunnen op last van de politie worden gesloten. Bovendien kunnen etablissementen in gebieden waar relletjes vallen te verwachten hun vergunning kwijtraken. Notoire dronkaards en klanten die zich een gewelddadige naam verwerven, kunnen een verbod van tien jaar op het betreden van een pub krijgen opgelegd.

De voorgenomen wijziging van de desbetreffende wetgeving, zoals die uitlekte naar The Times, moet zodoende naar alle kanten helderheid scheppen. Openbare orde staat voorop, maar er is meer. Zo is het tot op heden officieel verboden drankjes met een creditkaart te betalen. Weinig klanten die daarvan op de hoogte zijn, veel minder in elk geval dan de massa die deze regel keurig geregistreerd overtreedt. In het vervolg moet deze wijze van betalen legaal zijn.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken verwacht tot eind juli reacties op de voorstellen die de Britse wetgeving meer in overeenstemming beogen te brengen met die op het Europese vasteland. Onduidelijk is vooralsnog of de plannen deel uitmaken van het wetgevingsprogramma dat de regering nog voor de parlementsverkiezingen wil afronden. Vooruitlopend op de voorstellen, is het aantal pubs in de binnensteden de afgelopen twee jaar snel toegenomen.

Stadsgrenzen
„Onze voorstellen introduceren een radicaal stelsel, dat burgers meer ruimte en flexibiliteit verleent bij het zoeken van vertier, maar dat deze vrijheden in balans brengt met straffe en onvoorwaardelijke bevoegdheden voor de politie, de rechterlijke macht en de vergunningverlenende instanties om hen te straffen die deze vrijheden misbruiken”, aldus Straw maandag in het Lagerhuis. Dat heeft ook betrekking op de aanbodkant.

Zo rust een strikt regime van toezicht op het vergunningstelsel inzake de verkoop van alcohol. Een vergunning, voortaan door een plaatselijke overheid in plaats van een Licencing Magistrate verleend, heeft een looptijd van tien jaar. De verkoper moet blijk geven van zijn kennis van de regels en enig inzicht in maatschappelijke verantwoordelijkheid. Tevens moet hij een gedegen bedrijfsplan overleggen. Ook aan het personeel worden vereisten gesteld.

Winkels en supermarkten mogen gedurende winkeluren bier, wijn en andere alcoholhoudende drank verkopen, mits zij natuurlijk een vergunning krijgen. De lokale autoriteiten moeten vooraf een kijkje komen nemen bij de zaak. Als de vergunning eenmaal verleend is, voldoen drie overtredingen om haar kwijt te raken. Op de verkoop vanuit garages en tankstations blijft zoals begrijpelijk een verbod rusten.

Voor jongeren onder de achttien heeft Straw een verrassing in petto. Vergezeld van een volwassene, mogen zestien- en zeventienjarigen een glaasje wijn of een pilsje drinken bij de maaltijd. Naar goeddunken van de vergunninghouder mogen ook kinderen naar binnen in de pub, zij het dat voor hen het verbod op het drinken van wijn en sterke drank gewoon overeind blijft. Ongeacht welke volwassene deze regels negeert, hij is strafbaar.

Als de plannen kracht van wet krijgen, zullen typisch Britse tradities op de fles gaan. Neem het uit 1382 daterende privilege dat de universiteit van Cambridge vergunning verleent wijn te verkopen. Of de bepaling uit het Royal Charter op grond waarvan de wijnhandelaren van Londen binnen de stadsgrenzen en in havensteden zonder vergunning wijn mogen verkopen. Of de bevoegdheid van Straw om de verkoop van alcoholica in de besloten sociëteiten van de politiestaf en de gevangenisleiding te regelen.

Omwonenden
Ondanks deze verwatering kan het 'witboek' van Straw op brede instemming rekenen van de politie en de drankindustrie. Beide partijen hopen dat de maatregelen de gebruikelijke problemen rond sluitingstijd zullen verzachten. Noch de regering, noch de handel verwacht dat veel uitspanningen daadwerkelijk klokje rond zullen schenken. Een standaardvergunning zal naar verwachting de openingstijden gedurende de week met een uur verlengen, met twee uur gedurende de weekwisseling en met een handvol nachtelijke uren voor bijzondere gelegenheden.

Een voorzichtig kritisch geluid komt van de directeur van Alcohol Concern, Eric Appleby. Hij vraagt zich in The Guardian af of het cijfer van wekelijks 13.000 gewelddadige incidenten die een directe samenhang met alcoholverkoop vertonen omlaag zal gaan. „Het rijk moet goed beseffen dat de levensstijl van het Europese vasteland meer behelst dan 24 uur per dag alcohol te kunnen drinken. De maatregelen moeten worden ondersteund door de aanwezigheid van goed openbaar vervoer en overleg met de omwonenden.”

Als de geest eenmaal uit de fles is, kan de regering deze bezwaarlijk weer onder de kurk duwen. De praktijk zal uitwijzen of met de plannen van Straw alles in kannen en kruiken is.