„Opvoeden is een vuur aansteken”

Dat vroeg J. Westert, algemeen secretaris van het Gereformeerd Maatschappelijk Verbond, zich zaterdag af tijdens een congres van het Wetenschappelijk Studiecentrum van de RPF over individualisering en gezinsbeleid.

De RPF rekent het als “gemeenschapspartij” tot haar taak op te komen voor het gezin. „De economisering van de maatschappij en de ontwikkeling van de huishoudelijke techniek vormt een bedreiging van de normen en waarden. Het gezin moet juist een broedplaats van normen en waarden zijn”, aldus dagvoorzitter dr. P. Blokhuis, voorzitter van het curatorium van het studiecentrum.

„De individualiseringstendens is niet meer te keren, maar hoe geven wij daar met onze beginselen vorm aan?”, vroeg prof. dr. J. Hoogland, bijzonder hoogleraar Reformatorische Wijsbegeerte aan de Universiteit Twente de honderd aanwezigen. Steeds meer mensen beleven het krijgen van kinderen als lastig en stellen de keuze tot het krijgen van kinderen steeds langer uit, aldus de hoogleraar. Het gezin wordt ook te duur en de ontplooiing van kinderen loopt gevaar.

Tot op heden hebben de kleine christelijke partijen weinig aandacht besteedt aan de kinderopvang. „Ik ben geneigd dat te betreuren”, aldus Hoogland. Het is volgens hem gewenst ondersteuning van geloofskeuzes te regelen bij de overheid. Een actief gezinsbeleid van de overheid is onmisbaar. „Dat het gezin een hoeksteen is van de samenleving hebben onderzoeken aangetoond”.

Zorgloon
Het opnemen van zorgtaken moet maatschappelijk beter worden gehonoreerd. Er wordt veel geld uitgegeven aan kinderopvang, maar het krijgen en onderhouden van kinderen is nu een privékeus waarvoor de ouders zelf de lasten moeten dragen. De invoering van een zorgloon of cliëntgebonden budget is aan te bevelen, stelden zowel Hoogland als Westert.

Alle aandacht mag niet uitgaan naar uitbreiding en versterking van het kinderopvangbeleid. Er moet ook financiële steun komen voor ouders die zelf hun zorgarbeid ter hand nemen, aldus Westert. „Vanuit onze christelijke invalshoek is het nuttig en van belang creatief in te spelen op veranderingen in de maatschappij door initiatieven te steunen die de combinatie van arbeid en zorg versterken. We moeten hierin pro-actief denken”.

Het combineerbaar maken van arbeid en zorg vraagt volgens hem om een betere afstemming van werk- en zorgtijden. Bedrijven moeten hierin hun verantwoordelijkheid nemen, aldus Westert. Hij vindt ook verhoging van de kinderbijslag te overwegen. „Het kostwinnersstelsel is afgebroken. Echte keuzevrijheid voor ouders houdt echter in dat gezinnen ook financieel met gelijke maat moeten worden gemeten”.

Architect
Kinder groeien op door de toegenomen individualisering op in een klimaat van grotere onzekerheid. „Dit zou je de individualiseringsparadox kunnen noemen”, aldus pedagoge drs. E. J. Van Dijk. „We zijn druk met onszelf en met wat de ander van ons verwacht. De communicatie wordt steeds onpersoonlijker. De maatschappij is geen uitdaging meer, maar werpt de mens op zichzelf terug. Het gaat voor de mens niet meer om welke identiteit je hebt, maar om het beeld dat je bij anderen neerzet”.

Het wordt volgens Van Dijk steeds moeilijker keuzes te maken, omdat mensen niet meer vanuit hun verantwoordelijkheidsgevoel kiezen.

De inleidster vroeg zich af waar mensen „hartelijke communicatie” ontmoeten. „Wij zijn gewend een muur om ons hart te zetten. We hoeven niet meer zelf te denken. Dat doen deskundigen wel voor ons, denk maar aan consultatiebureaus en de Opvoedtelefoon”.

Gezamenlijke maatijd
Voor een gezin is het volgens Van Dijk belangrijk minstens één gezamenlijke maaltijd per dag te hebben. „Laten wij onze kinderen aan zichzelf over, dan worden zij steeds meer de architect van hun eigen leven. Want dat wordt van hen gevraagd. Echter, God heeft ieder mens toegerust met gaven. Je leeft niet voor jezelf, maar je leeft om te dienen”.

Individualisering betekent volgens de pedagoge dat ieder mens een uniek schepsel is met gaven van God. „Daarom moeten ouders hun kinderen in liefde voorleven. Dat betekent ook beschikbaar zijn en kunnen leven vanuit een gezagsrelatie. Geborgenheid en perspectief zijn de twee pijlers van een goede opvoeding. Opvoeden is geen emmer vullen, maar een vuur ontsteken”.

Tijdens de workshop “Kind en media” werd ervoor gepleit dat ouders een gedegen kennis hebben van wat de media, zoals Internet, te bieden hebben. Zij zijn verantwoordelijk voor het mediagebruik van de kinderen.