Wat is normaal?

„Als onze samenleving ergens verziekt is, dan is het wel in de oudejaarsnacht.” beeld ANP, GinoPress

Redelijk rustig en normaal. Zo werd de jaarwisseling getypeerd. Alleen de dichte mist dreigde het feest te verstoren. Niet normaal eigenlijk, dat zo’n natuurverschijnsel zomaar roet in het eten kan gooien. Heb je het hele jaar uitgezien naar een nacht om lekker uit je dak te gaan, stuurt het weer de boel in de war. Daar zou je abnormaal boos om worden. Kom op, we leven in 2020. Je mag toch van de overheid verwachten dat ze, juist op dit cruciale moment, alles in het werk stelt om zo’n mistwolk op te lossen of op z’n minst buiten de landsgrenzen te houden?

Niet normaal was ook de reactie van de politiek, begin januari. Een vuurwerkverbod! Wat een belachelijk idee. Het scheelt niet veel of onze vuurwerktraditie staat op de werelderfgoedlijst. En dan praten over afschaffen? Hoe willen ze de handhaving betalen? Van onze belastingcenten zeker?

Gelukkig heeft een christelijke partij als het CDA tenminste gevoel voor geschiedenis. Ze snapt dat je een traditie van heidens kabaal niet zomaar overboord kunt kieperen. Ook de VVD is realistisch. Die begrijpt het economisch belang. Hoeveel miljoenen gaan er niet om in de vuurwerkbranche?

Niet normaal is ook hoe hulpverleners - politieagenten, ambulancepersoneel, brandweerlieden - zich gedragen gedurende zo’n nacht. Ze lopen gewoon in de weg en verstoren de vreugde met hun optreden. Laat ze uit de buurt blijven met hun stoere busjes en blauwe zwaailichten. En dan die kinderachtige reacties als ze een stuk vuurwerk tegen zich aan krijgen. Ze zijn goed opgeleid, hebben bedrijfskleding. Dat zou professioneler moeten...

Een redelijk normale jaarwisseling. Want het aantal vuurwerkslachtoffers is stabiel gebleven. Bijna 400 mensen moesten zich melden bij de spoedeisende hulp, vooral met brandwonden en oogschade.

Redelijk normaal. Want de agressie tegen hulpverleners was niet veel ernstiger dan in andere jaren. De politie had de zaak redelijk onder controle.

Redelijk normaal. Want de hoeveelheid fijnstof in de lucht was weliswaar veel hoger dan we gewend zijn, maar na hooguit twee dagen konden longpatiënten, die zichzelf naar afgelegen gebieden geëvacueerd hadden, weer terug naar huis.

Een redelijk normale jaarwisseling. Ik begrijp niet dat we deze woorden door onze keel kunnen krijgen. Als onze samenleving ergens verziekt is, dan is het wel in de oudejaarsnacht. Veel mensen gedragen zich onredelijk, alsof ze geen verstand hebben, niet gehinderd door enige norm rond goed en kwaad.

Het woord ”normaal” heeft met normen te maken, de omgangsvormen volgens welke geleefd wordt. Die omgangsvormen zijn afgeleid van achterliggende principes, waarden. In onze samenleving waren deze waarden altijd gebaseerd op de Bijbel. De ”normale” leefwijze was dan ook een leefwijze in overeenstemming met Gods geboden.

Inmiddels zijn christelijke waarden en de daarvan afgeleide normen door de meerderheid van de bevolking overboord gezet. Iedereen mag zelf bepalen volgens welke waarden en normen hij wil leven. Voorwaarde daarbij is dat je de mening van anderen respecteert en die van jezelf relativeert. Want waarheid is een rekbaar begrip. In zo’n samenleving is alles normaal, maar niets stuurbaar. Heeft iedereen gelijk, maar zijn problemen onoplosbaar. Is alles goed, maar woekert het kwaad. Zo’n samenleving is gedoemd ten onder te gaan. Tenzij God ingrijpt. En wij terugkeren naar Zijn Woord.