Vaasje van Rutte sterk beeld

Rutte beschildert Delfts blauw vaasje, beeld ANP, Remko de Waal.

Reclametechnisch is hij beslist geslaagd, de metafoor die premier en VVD-leider Rutte verzon om zijn politieke streven te verbeelden. Nederland als een breekbaar vaasje. Wat is er zo sterk aan dit beeld, dat voor het eerst opdook in Ruttes speech voor het VVD-partijcongres, november vorig jaar?

Met name het gevoel van urgentie dat het oproept. Pas op, mensen, als we niet uitkijken valt Nederland straks uit elkaar! En als zo’n vaasje eenmaal aan scherven ligt, krijg je het nooit meer zoals het ooit was. Laat daarom allen die trots zijn op Nederland en op wat wij Hollanders bereikt hebben, nu in actie komen. Behoed het vaderland voor een onstuimige groei van al te linkse of al te rechts partijen bij wie het vaasje niet in veilige handen is. Stem liefst VVD.

De kracht van het gekozen beeld werd zaterdag, tijdens de aftrap van de VVD-verkiezingscampagne, nog wat sterker. Bij Heinen Delfts Blauw, in Putten, beschilderde Rutte, met het puntje van zijn tong uit zijn mond, een vaasje. Prachtig toch? Oer-Hollandse nijverheid, oorspronkelijk afkomstig uit de stad waar ooit de Vader des Vaderlands resideerde.

Daar in Putten werkte de VVD-voorman zijn politieke boodschap nog wat verder uit. Wie het goede van Nederland wil bewaren, moet zijn steun beslist niet geven aan partijen die een nexit voorstaan (lees: PVV en FvD), aldus Rutte. Dan maak je ons „onwijs gave” land al snel kapot. Zo iemand moet evenmin stemmen op partijen die de klimaatverandering à la minute willen stoppen (lees: GroenLinks of PvdD). „Daardoor raak je het hele land kwijt”. Nee, wie het beste met ons land voorheeft, kieze voor de gulden middenweg. VVD bijvoorbeeld.

Maar hoe krachtig deze metafoor ook moge zijn, hij heeft tevens zijn zwakten. Want de echte vraag is natuurlijk niet óf je dit mooie Hollandse vaasje heel wilt houden, maar hóé je dat wilt doen. En daar valt nog een hele boom over op te zetten.

Bovendien is het de vraag of, als het om de landspolitiek gaat, de waarheid altijd in het in midden ligt. In een bepaald opzicht is dat zeker het geval. De bestuurbaarheid van Nederland valt of staat immers met de kracht van constructieve middenpartijen, die bereid zijn hun nek uit te steken, verantwoordelijkheid te dragen en compromissen te sluiten.

Maar daarmee is niet gezegd dat de beste politieke besluiten bestaan uit een mix van alle partijprogramma’s of uit de grootste gemene deler daarvan. Dat is al te gemakzuchtig geredeneerd.

En het is al helemaal niet zo dat kiezers die het Hollandse, broze vaasje heel willen houden, automatisch uitkomen bij de VVD. Gelukkig zijn in ons stelsel van evenredige vertegenwoordiging méér constructieve partijen actief. Partijen die niet alleen verantwoordelijkheid durven dragen, maar die over hun beleid ook verantwoording durven af te leggen aan Hem Die in de Bijbel soms de grote Pottenbakker wordt genoemd.