Uitslag EP-verkiezingen is geen overwinning van pro-Europa-geluid

PvdA-fractievoorzitter Lodewijk Asscher tijdens de exitpoll van de Europese Parlementsverkiezingen. beeld ANP

De verkiezingen voor het Europees Parlement van donderdag lijken een verrassende winnaar op te leveren: de PvdA. Na een fikse afstraffing bij de Provinciale Statenverkiezingen dit voorjaar en de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 boekten de sociaal-democraten een opvallende winst.

Als oorzaak wordt gewezen op de onverwachte populariteit van PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans, de vice-voorzitter van de Europese Commissie. Deze voorvechter van een sterker Europa trok blijkbaar veel pro-EU-kiezers uit het linkse kamp. Dat ging ten koste van D66 en GroenLinks.

Dat de PvdA de grootste partij zou worden, werd niet verwacht. Vooraf leek het een tweestrijd te worden tussen de VVD en Forum voor Democratie. Maar waar Rutte en Baudet vochten om een been liep Timmermans ermee heen. De sociaaldemocraten zouden volgens een exitpoll van onderzoeksbureau Ipsos van drie naar vijf zetels gaan, tegen vier voor de VVD en drie voor Forum voor Democratie.

ANP-73781280PvdA de grootste bij Europese verkiezingen

Bij de cijfers past wel de kanttekening dat bij de resultaten van een exitpoll rekening moet worden gehouden met een onnauwkeurigheid, waardoor de zetelverdeling iets anders kan uitpakken. De officiële uitslag komt pas zondagavond.

Voorafgaand aan de verkiezingen was een belangrijke vraag hoe kritisch de Nederlanders op de Europese Unie zouden zijn. In navolging van de discussies over een brexit in Groot-Brittannië pleiten verschillende partijen, als de PVV, SP en Forum voor Democratie, voor een nexit. Uit de exitpoll van donderdag blijkt dat afgezien van Forum deze partijen een flinke tik hebben gehad.

Hier mag echter niet de conclusie aan worden verbonden dat Nederland eurofiel zou zijn. Weliswaar leek de opkomst donderdag hoger dan bij de vorige verkiezingen van het Europees Parlement, in 2014, maar een flinke meerderheid van de kiezers bleef gewoon thuis.

Veel Nederlanders hebben weinig met de Europese Unie. Uit het onderzoek bleek dat een groot aantal mensen geen interesse en vertrouwen heeft in Europese politiek. Bovendien ging een deel van de critici niet stemmen. De conclusie van sommige eurofielen dat het pro-EU-geluid donderdag bij de verkiezingen gewonnen zou hebben, is dan ook onjuist.

Zondagavond zijn de uitslagen van alle lidstaten bekend. Hopelijk leidt deze tot een behoedzame en terughoudende koers van het Europees Parlement als het gaat om de samenwerking in de Europese Unie. De soevereiniteit van de lidstaten moet centraal staan.

De verkiezingsleus van ChristenUnie-SGP, ”Samenwerking ja, superstaat nee”, is een goed uitgangspunt. Verheugend dat deze lijst twee zetels lijkt te hebben gehaald. Vooral omdat het belangrijk is dat in Brussel en Straatsburg ook een Bijbels geluid te horen is.