Column: Elke stem telt bij Europese verkiezingen

beeld ANP

Het is vijftien jaar geleden dat ik me voor het eerst Europeaan voelde. Ik verbleef enkele maanden in de Verenigde Staten voor onderzoek. Het viel me op dat veel Amerikaanse studenten die ik ontmoette al snel vertelden over hun achtergrond. „Ik ben Iers”, „Ik ben half-Duits, half Deens”, terwijl de emigratie soms wel drie of meer generaties geleden had plaatsgevonden. Als ik vertelde dat ik uit Nederland kwam, ging er aarzelend een wenkbrauw omhoog. Veel studenten hadden geen flauw idee waar dat lag. Ik kwam uit Europa, dat telde.

Het was ook in de Verenigde Staten dat ik het belang van de Europese Unie veel meer ging zien. Ik woonde en werkte in Pennsylvania, waar Nederland qua oppervlakte bijna drie keer in past. En dat is dan nog maar één van de vijftig staten. Daar begreep ik dat Nederland niet zonder Europa kan, en dit ook niet moet willen. We zijn historisch diep verbonden met andere Europese landen, ook waar het onze religieuze wortels betreft. Daarnaast is op veel terreinen samenwerking noodzakelijk. De Europese Unie pakt zaken op die over landsgrenzen heen gaan, die we samen met anderen veel beter kunnen oplossen dan als individuele landen. Het is belangrijk om de krachten te bundelen, naast machtige blokken als de VS, Rusland en China.

Een onderwerp als duurzaamheid is bij uitstek iets wat over landsgrenzen heen moet worden opgepakt. CO2-uitstoot of fijnstof houdt zich niet aan landsgrenzen. Wat in het Ruhrgebied wordt uitgestoten, waait met een oostenwind direct onze richting uit. Of neem de landbouw en de voedselveiligheid; het is nodig daarvoor een sterk en duurzaam Europees beleid op te stellen. Denk bijvoorbeeld ook aan de impact van nieuwe technologie en dataverkeer. Om dat enigszins te kunnen reguleren, is de Nederlandse schaal niet toereikend. En nog veel dieper liggend: Europa laat het verlangen zien naar landen die in vrede samenleven. Het is verre van perfect, veel kan beter en efficiënter (denk aan de maandelijkse verhuizing van het Europees Parlement van Brussel naar Straatsburg en weer terug), maar Europa toont ook een streven naar verbinding en samenwerking.

Bij de laatste verkiezingen was de totale opkomst in de hele Europese Unie 42,61 procent. Dat is laag, maar in Nederland was de opkomst nog lager, namelijk 37,3 procent. Hoe komt dat? Ik begrijp wel dat het werk van het Europees Parlement zich voor veel mensen ver van hun bed afspeelt. Toch kunnen besluiten die in Europa worden genomen heel dichtbij komen, zoals de Nederlandse pulsvissers hebben ondervonden. Sommige mensen gaan niet stemmen omdat ze het gevoel hebben dat hun ene stem niet echt een verschil zal maken. Dat geldt wellicht voor die ene stem, maar alle opgetelde stemmen samen maken wel degelijk verschil. Stel dat de opkomst dit jaar verdubbelt, naar 74,6 procent. Daarmee kunnen we een heel andere koers inzetten. Daarnaast zit iedere Europarlementariër in een fractie, waardoor één stem veel meer invloed kan hebben.

Het vertrouwen in de Europese Unie is laag, omdat in het nieuws vaak het gebakkelei naar voren komt, evenals de kosten en regels die samenhangen met de Europese Unie. Wat veel minder voor het voetlicht komt, is het vele werk dat achter de schermen door de Europarlementariërs en hun medewerkers wordt uitgevoerd. Zij vertegenwoordigen ons en doen dat ieder op zijn eigen, zorgvuldige en kritische manier. Door politieke afstemming, samenwerking en debat wordt veel bereikt wat soms nauwelijks ruchtbaarheid krijgt. Deze mensen kunnen betrokkenheid en steun van hun stemmers goed gebruiken. Zou het niet een mooie uitdaging zijn om donderdag 23 mei te gaan stemmen en vervolgens degene op wie we stemmen eens een jaar te volgen? Veel Europarlementariërs hebben een twitteraccount of versturen nieuwsupdates, waarin een breed scala aan onderwerpen aan bod komt, de afwegingen die zij daarbij hebben en de keuzes die ze maken. We kunnen concreet bidden voor deze persoon en datgene waar hij of zij zich hard voor maakt. De Europese politiek komt zo veel dichterbij en krijgt een gezicht. Iedere stem telt, hoe europositief of eurosceptisch we ook zijn.

De auteur schrijft en spreekt over duurzaamheid. Reageren? rubriekforum@refdag.nl.