Column (ds. J. Belder): De capriolen van de roekelozen

"Hoog tijd dat de politie de maximumsnelheid weer gaat handhaven." beeld ANP, Bart Maat

Op een drukke tweebaansweg haalt een jonge autobestuurder in. Bijna gaat het mis. Een tegemoetkomende weggebruiker moet vol in de remmen en weet hem ternauwernood te ontwijken. Een dag later zie ik opnieuw een inhaalactie haast fout gaan.

Het aantal verkeersdoden in Nederland steeg vorig jaar met 11 procent ten opzichte van 2017. De teller staat voor 2018 op 678. In 2013 kwam er overigens al een einde aan de daling die in de jaren zeventig inzette. De meeste slachtoffers vielen onder ouderen en jongeren. Bijna de helft van de in het verkeer omgekomen vijftigplussers was fietser. Het merendeel van de verongelukte jongeren tussen de 18 en de 25 jaar zat in een auto.

Wie vaak de weg op gaat, verbaast het dat er niet veel meer mensen sneuvelen in het verkeer. Voor komend najaar kunnen we een analyse over de oorzaken van de vele dodelijke ongevallen verwachten. De conclusies lijken voorspelbaar. De opmars van de elektrische fiets heeft het aantal slachtoffers onder ouderen omhooggestuwd. Bij de jongeren zal roekeloos rijgedrag wel de grote boosdoener zijn. Autobezitters tot 24 jaar betalen niet zonder reden fors meer premie dan ouderen. Inmiddels al 50 procent meer dan enkele jaren geleden. En nog lijden verzekeraars verlies op jongerenpolissen. Premies verder laten stijgen is een optie, maar dan boeten de braven voor de capriolen van de roekelozen, die onverantwoord inhalen, te hard rijden en regels negeren. Vaak om indruk te maken op leeftijdsgenoten, vooral de meisjes.

Studies tonen aan dat de randen van de vrijdag en de zaterdag, en de vroege uren van de zondag risicoavonden en -nachten zijn. ‘Uitgaanders’ rijden relatief vaak onder invloed van alcohol, drugs of een combinatie van beide. Een nieuw fenomeen is het inhaleren van lachgas tijdens de autorit. Op Koningsdag werden alleen al in Amsterdam tientallen mensen onwel door het gebruik van deze partydrug. Daar ging het laatste restje verstand.

Misschien zal de technologie ons helpen om het verkeer veiliger te maken. Bijvoorbeeld door het rijgedrag van jongeren via een app te controleren, met als beloning korting op de verzekeringspremie bij goed gedrag. Of botst die mogelijkheid met de privacywetgeving? Ongetwijfeld wordt het ook hoog tijd dat de politie weer kan gaan handhaven. Het project van oud-minister Opstelten, de reorganisatie van de politie tot een nationaal korps, heeft tot nu toe nog niets bijgedragen aan grotere veiligheid op de weg. Dit tot vreugde van de wegpiraten.