Moleculen gemeten op exoplaneet

Artist’s impression van exoplaneet WASP-19b. In de atmosfeer van deze hete, Jupiterachtige planeet hebben astronomen voor het eerst titaniumoxide gedetecteerd. Als genoeg ervan aanwezig is, kan titaniumoxide voorkomen dat er warmte de atmosfeer binnenkomt of verlaat. Hierdoor ontstaat een thermische inversie: de temperatuur in de hoge atmosfeer is hoger dan in lager gelegen delen, terwijl dat normaal gesproken andersom is. beeld ESO, M. Kornmesser
2

Voor het eerst hebben astronomen water, titaniumoxide en sporen van natrium gedetecteerd in de atmosfeer van een exoplaneet. De waarneming op de Jupiterachtige planeet Wasp-19b werd gedaan met de VLT-telescoop van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO.

De astronomen publiceerden hun resultaten vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Titaniumoxide is zeldzaam op aarde, maar komt wel voor in de atmosfeer van zogeheten koele sterren. In de atmosfeer van Wasp-19b houdt het warmte vast en het voorkomt dat de ster nieuwe warmte aan de atmosfeer toevoegt. Het gevolg hiervan is dat de hoge atmosfeer van Wasp-19b warmer is dan de lucht aan het grondoppervlak. Normaal gesproken is dat andersom. Op aarde vervult ozon een vergelijkbare rol.

„De detectie van zulke moleculen is geen eenvoudige opgave”, aldus onderzoeksleider Elyar Sedaghati van ESO. „Niet alleen hebben we gegevens van uitzonderlijk hoge kwaliteit nodig, we moeten ook een geavanceerde digitale analyse uitvoeren.”

Teamlid Nikku Madhusudhan van Cambridge University leidde de theoretische interpretatie van de waarnemingen. „Dat we in staat zijn om exoplaneten op dit detailniveau te onderzoeken is veelbelovend en heel spannend.”