Marie Curie ging met mobiele röntgenapparatuur naar het front

Uitvindingen WOI
Marie Curie in een laboratorium in Parijs. Ze hielp soldaten met röntgenapparatuur. beeld AFP

De Pools-Franse wetenschapper Marie Curie, pionier op het gebied van radioactiviteit, was voor chirurgen in de Eerste Wereldoorlog van grote betekenis, zegt oud-radioloog Kees Simon. In 1896 vond de Duitser Wilhelm Röntgen de röntgenstraling uit. Al snel werd die in oorlogen toegepast in ziekenhuizen. Alle betrokken landen maakten er gebruik van.

Vanaf 1914 voorzag Curie ziekenhuizen op zo’n 30 tot 50 kilometer achter het Franse front van de apparatuur. Van weldoeners kreeg ze bovendien in totaal achttien auto’s, die ze inrichtte met röntgenapparaten. „Ze werden door soldaten ”les petites Curies” genoemd.” Speciaal hiervoor haalde Curie een rijbewijs, zodat ze zelf ook naar het front kon.

Granaatscherven

Volgens Simon werd er bij het gebruik van de apparatuur geen onderscheid gemaakt tussen officieren en soldaten. „De röntgenopnamen en -doorlichting werden gebruikt om kogels en granaatscherven te lokaliseren ter oriëntatie voor de chirurg.”

Curie regelde zelf de financiën en leidde ook mensen op voor het werk. „Het bijzondere is dat haar dit werd toegestaan door de militaire organisatie. Door haar prestige en haar connecties in de hoogste kringen van het ministerie van Oorlog in Frankrijk lukte het haar als niet-militair in de militaire organisatie en hiërarchie door te dringen.”