IJsverlies op Antarctica verdrievoudigd

IJsberg op Antarctica. beeld AFP, Andrew Spepherd

Het ijs op Antarctica smelt steeds sneller. In de afgelopen tien jaar is het verlies verdrievoudigd van 75 naar 219 miljard ton per jaar. Hierdoor neemt ook de zeespiegelstijging toe. Dat blijkt uit donderdag in het tijdschrift Nature gepubliceerd onderzoek.

De bevindingen zijn gebaseerd op metingen van 24 internationale onderzoeksgroepen. Voor het onderzoek combineerden de deskundigen de meetgegevens over Antarctica van de afgelopen 25 jaar. Een van de vijf onderzoeksleiders is prof. Michiel van den Broeke van de Universiteit Utrecht.

Door het ijsverlies van Antarctica is de zeespiegel in 25 jaar wereldwijd gemiddeld gestegen met 7,2 millimeter, waarvan 3 millimeter, 40 procent, in de afgelopen vijf jaar. „Het ijsverlies schommelt door variaties in sneeuwval per jaar, maar de grote lijn is heel duidelijk. En dat in één generatie. Dat is niet niks”, stelt Van den Broeke, hoogleraar polaire meteorologie.

Het versneld afsmelten en de gevolgen daarvan kunnen op zeker moment een kantelpunt bereiken. Van den Broeke: „Het klimaatakkoord van Parijs streeft daarom naar het beperken van de opwarming van de aarde tot maximaal 2 graden Celsius. Het is niet duidelijk of dit voor Antarctica genoeg is.”

Om het toekomstige smeltgedrag van Antarctica te voorspellen, is een accuraat model nodig van de uiterst complexe interacties tussen oceanen, atmosfeer en ijskappen. Aan zo’n model wordt hard gewerkt.

De Antarctische ijskap verloor bijna 7 miljoen kilo per seconde tussen 2012 en 2017. Van de immense Pine-Island-gletsjer en de nabijgelegen Thwaites-gletsjer op West-Antarctica smolt het meeste ijs af. Voor de koudste plek op aarde, Oost-Antarctica, is nog geen ijsverlies aangetoond. Maar vanwege de uitgestrektheid van het gebied zijn de onzekerheden groot. Eén procent verandering in de massa van die ijskap betekent al een verandering van een halve meter in de zeespiegel.