Liefdestalen van kinderen

Eigenwijzer
beeld Anjo Mutsaars

Onze dochter Lieke (8) vraagt bijna elke avond of ik een spelletje met haar wil doen. Ik heb daar vaak echter geen tijd voor en wijs haar verzoek af. Dan is ze teleurgesteld en voel ik me schuldig. Als ik het wel doe, zie ik dat ze opfleurt. Dat is me ook wat waard. Hoe kan ik hierin een weg vinden?

In een gezin met meerdere kinderen is het soms lastig om voor elk afzonderlijk kind momenten vrij te maken. De gewone gang van zaken slokt veel tijd op en ouders zijn vaak blij als ze, nadat ze de jongere kinderen op bed hebben gelegd, rond koffietijd even kunnen zitten en wat tijd voor zichzelf hebben.

Toch is het belangrijk regelmatig een-op-een met je kind tijd door te brengen. Vaak wordt dit ”quality time” genoemd. Je hoeft dat niet heel vaak te doen en je hoeft dan ook niet iets groots te gaan doen. Het is echter wel belangrijk dat het regelmatig gebeurt, zodat er met elk van de kinderen een goede band onderhouden wordt. Gesprekjes met je kind op zijn eigen niveau kunnen heel waardevol zijn en zorgen voor onderling vertrouwen.

In dit gezin vraagt Lieke bij het opblijven steeds of haar moeder een spelletje met haar wil doen. Ze heeft haar moeder nu even voor zich alleen, zal ze denken.

Begrijpelijk is de tweestrijd waarin deze moeder zich bevindt. Enerzijds is ze blij dat ze even niets hoeft en rustig een kop koffie kan drinken en wil ze graag dat Lieke zichzelf vermaakt totdat het bedtijd is. Anderzijds is daar de vraag van Lieke. Zij wil graag een spelletje doen, blijft daarom vragen en is erg teleurgesteld als haar moeder dit afwijst.

Deze moeder doet dus óf met enige tegenzin een spelletje óf wijst steeds een ‘zeurende’ Lieke af. Dit zorgt voor een vervelende, onbevredigende situatie die zich meerdere malen per week herhaalt.

Onverdeelde aandacht

Lieke geniet er blijkbaar enorm van om iets samen met haar moeder te ondernemen. Zij wil dit zo graag dat ze erom blijft vragen en erg teleurgesteld is wanneer haar moeder geen tijd heeft.

Dit zegt iets over Lieke. Waarom vraagt ze dit steeds aan haar moeder en bijvoorbeeld niet aan haar oudere zus? En hoe komt het dat ze straalt als haar moeder er wel voor kiest iets met haar te doen?

Het lijkt erop dat Lieke niet alleen een spelletje wil doen, maar dat ze indirect vraagt om een momentje met haar moeder alleen om zo de ouderliefde te ervaren. Ze wil graag de onverdeelde aandacht van haar moeder.

In het boek ”De vijf talen van de liefde van kinderen” introduceren de auteurs, Ross Campbell en Gary Chapman, vijf verschillende manieren waarop een kind de liefde van ouders kan ervaren.

Lichamelijke aanraking: knuffelen, een aai over de bol, een arm om iemand heen, stoeien, op schoot zitten.

Positieve woorden: tedere, liefdevolle, prijzende en bemoedigende woorden.

Tijd en aandacht: een-op-een tijd met het kind, zodat het onverdeelde aandacht krijgt.

Cadeaus: het geven van speciale (zelfgemaakte) cadeautjes uit liefde, niet als vervanger van liefde.

Dienstbaarheid: dienende liefde, het kind helpen als uiting van liefde.

Tankje

In een evenwichtige opvoeding komen alle manieren ”als vanzelf” wisselend aan bod. Ieder kind heeft echter wel een voorkeur voor een van deze manieren van het uiten van liefde. Dat wordt zijn liefdestaal genoemd. Op die specifieke wijze voelt een kind zich het meest geliefd door zijn ouders/opvoeders.

Het is voor het ervaren van ouderliefde voor Lieke belangrijk dat haar ouders de liefdestaal van Lieke leren communiceren. Zie het alsof ieder kind een tankje heeft waarin ouderliefde gegoten kan worden. Wanneer ouders hun liefde op een manier laten zien die het kind ook ‘verstaat’ (denk aan het spreken van de goede liefdestaal), wordt dit tankje gevuld en voelt het kind zich geliefd.

Op zijn beurt leert een kind ook weer anderen liefhebben. Wanneer ouders, hoewel goedbedoeld, consequent op een andere manier hun liefde uiten en een andere liefdestaal spreken dan hun kind, wordt dit tankje niet zo snel gevuld of raakt het zelfs leeg. Een kind kan daardoor minder lekker in zijn vel zitten en minder zelfvertrouwen hebben.

Tijd en aandacht

Het is wel duidelijk dat de liefdestaal van Lieke die van tijd en aandacht is. Wanneer haar moeder speciaal tijd voor haar vrijmaakt, betekent dit erg veel voor Lieke: haar liefdestank wordt op dat moment gevuld. Moeder ziet Lieke tijdens zo’n een-op-eenmoment echt genieten. Zou het dan zo moeten zijn dat haar moeder elke avond met Lieke een spelletje moet doen, terwijl ze daar eigenlijk zelf geen zin in heeft of tijd voor heeft?

Nee, dat niet. Zij mag ook zeker haar eigen grenzen bewaken. Wel is het goed om te weten dat er iets diepers achter de vraag van Lieke kan zitten. Namelijk de vraag: „Mama, houdt u van mij? Wilt u dit laten zien door een spelletje met mij te doen?”

Met dit besef kan moeder met Lieke afspreken dat ze bijvoorbeeld één avond of twee avonden per week een spelletje met haar doet en hier ook bewust tijd voor vrijmaakt om zo extra aan Lieke te laten merken dat ze van haar houdt.

Wat ook kan, is dat moeder zegt: „Lieke, ik wil echt wel iets samen met jou doen, maar ik houd niet zo van spelletjes. Misschien kunnen we iets anders bedenken wat we samen kunnen doen?”

Wanneer moeder de tijd te neemt om de liefdestaal van Lieke te spreken, vraagt Lieke zeer waarschijnlijk minder vaak om iets met haar moeder te doen. Haar liefdestank is immers gevuld. Moeder hoeft zich op andere avonden dan niet schuldig te voelen als ze de vraag van Lieke afwijst. Zij kan dan de afspraak benoemen: „Morgenavond doe ik weer een spelletje met je en vanavond mag je zelf even wat doen.”

Ontdekken

Er zijn, zoals eerder gezegd, globaal vijf verschillende manieren om liefde te ervaren. Vanaf ongeveer vijf jaar kunnen kinderen een voorkeur voor een van de liefdestalen ontwikkelen. Let erop dat het om een voorkeur gaat. Het is niet zo dat ouders dan de andere vier manieren van liefdesuitingen achterwege moeten laten. De liefdestaal is de manier waarop een kind voorál de liefde van ouders ervaart.

Hoe kun je ontdekken welke liefdestaal je kinderen spreken? In het geval van Lieke is het duidelijk. Zij vraagt steeds hetzelfde: samen iets doen. Haar liefdestaal is dus ”tijd en aandacht”. Het is echter lang niet bij elk kind zo eenvoudig om de liefdestaal te ontdekken.

Er is een aantal manieren om erachter te komen wat de liefdestaal van uw kind is. Observeer eens hoe uw kind zijn liefde voor u als ouder en voor anderen uit. Luister naar waar uw kind het meest om vraagt of juist waar het kind het vaakst over klaagt, of laat het kind kiezen tussen twee activiteiten die samen gedaan kunnen worden.

Voorkeur

Iedere volwassene, en dus ook de moeder van Lieke, heeft zelf ook een voorkeur voor een van de liefdestalen. De taal die jou het meest aanspreekt, communiceer je vaak ook naar anderen toe. De moeder van Lieke houdt bijvoorbeeld meer van de liefdestaal ”positieve woorden” en zegt regelmatig iets positiefs tegen Lieke. Liekes liefdestaal is echter ”tijd en aandacht”.

Het is dus belangrijk dat ouders ook de andere liefdestalen kunnen communiceren richting hun kinderen, partner, vrienden en kennissen dan die van zichzelf. Dan zal de liefde die je uit voor de ander echt binnenkomen. Liefde op maat.

Tips

Maak regelmatig tijd vrij voor een-op-eencontact met je kind.

Spreek af wat je samen gaat doen, laat je kind kiezen (binnen bepaalde kaders).

Probeer de liefdestaal van elk van de kinderen eens te ontdekken en te ‘spreken’.

Meer weten over dit onderwerp? Gary Chapman schreef er meerdere boeken over, ook voor volwassenen en tieners.