Honderden planten op de vlucht voor het klimaat

Bosaardbei. beeld Wikimedia
6

In Nederland wordt het voor bijna 500 plantensoorten te warm bij een verdere temperatuurstijging vanaf 3 graden. Het gaat daarbij om 40 procent van alle soorten, zo bleek donderdag uit onderzoek van Wageningen University.

De planten die dan mogelijk verdwijnen, zijn onder meer de bosaardbei, de kruisbladgentiaan, het linnaeusklokje, de Zweedse kornoelje en de rijsbes, soorten die al op de Rode Lijst van plantensoorten staan die uit Nederland dreigen te verdwijnen.

In Nederland is het nu gemiddeld ongeveer 10 graden. Volgens klimaatscenario’s van het KNMI stijgt de gemiddelde temperatuur in 2085 tot 11, 12, 13 of zelfs 14 graden.

De planten die op de Rode Lijst staan kunnen hier slecht tegen. Ze hebben hun belangrijkste verspreidingsgrens in Noord-Europa en zitten in Nederland al aan de grens van hun territorium. Nu de temperatuur stijgt, wordt de grond ze te heet onder de voeten.

Klimaatvluchtelingen

Aan de andere kant geeft de temperatuurstijging ruim baan aan nieuwe planten uit het zuiden. Als het warmer wordt in Nederland wordt ons land geschikt voor zo’n duizend zuidelijke plantensoorten. „Als het hier net zo warm wordt als in Zuid-Frankrijk, belooft dat veel goeds voor nieuwe soorten”, aldus onderzoekers van de universiteit.

Bij een verhoging van 10 naar 11 graden gaat het om ongeveer 200 van de ruim 4800 Europese soorten die nu niet in Nederland voorkomen. Dit kan oplopen tot zo’n duizend soorten als het gemiddeld 14 graden wordt in ons land.

Een voorbeeld van een soort die al is gearriveerd, is het mosbloempje. De plant wordt meegenomen door vakantiegangers. Andere voorbeelden zijn duinplanten als de gele hoornpapaver en zeekool.

Zuurgraad

Het is nog niet zeker of de plantensoorten uit het zuiden ook echt allemaal onze kant op zullen komen. Ze moeten Nederland wel op tijd weten te bereiken.

Sommige soorten kunnen via zaad slechts centimeters tot meters per jaar afleggen. En dan dienen de omstandigheden, zoals de zuurgraad van de bodem, de grondwaterstand en de voedingsstoffen in de bodem, ook nog eens geschikt zijn.