Bisschop: Balans in beleid bewaken

Week van de schepping
SGP-Kamerlid Bisschop. beeld RD, Anton Dommerholt

De enorme soortenrijkdom op aarde laat iets zien van Wie de Schepper is. Maar de biodiversiteit gaat achteruit: een van de urgentste duurzaamheidsproblemen. Dat roept om beheer en beleid. Deel 6: de rol van de politiek.

Natuurlijk moet de overheid zorgen voor de schepping, vindt SGP-Kamerlid Bisschop. Maar dan wel graag op een nuchtere en eerlijke manier. En, vult de boerenzoon aan, met oog voor de belangen en draagkracht van agrarische bedrijven en vissers.

Al in haar eerste beginselprogramma stelt de SGP dat de overheid de zorg heeft voor de openbare gezondheid van het volk. „Zo verhindere zij de verontreiniging van het water en de openbare weg en van de dampkring.” Vanaf het allereerste begin heeft de nu honderdjarige partij de overheid dus een taak toebedacht bij het zorgdragen voor de schepping, benadrukt Bisschop. „Zij kan doelen stellen, faciliteren en subsidiëren.” Maar ze kan het niet alleen: ook provincies, gemeenten en burgers moeten hun aandeel leveren.

Hoewel de SGP er dus al vroeg bij was, is die partij niet de eerste waar veel mensen aan denken als het gaat om zorg voor de schepping, erkent Bisschop. „Wij scoren slecht op groene lijstjes, ja.” Aan de partij kleeft het imago dat economische belangen bij politieke afwegingen doorgaans winnen van milieubelangen.

Ten onrechte, vindt Bisschop. Dat beeld verdient zijns inziens bijstelling: „De SGP hoort bij de partijen die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben staan.”

Zijn partij focust echter niet alleen op natuur en milieu, legt hij uit. „De werkelijkheid is namelijk complex: talloze factoren spelen een rol. Die moet je allemaal meewegen. Wij proberen daar een balans in te vinden. Bij urzaamheidsmaatregelen kijken we dus ook naar wat financieel en economisch haalbaar is, naar de draagkracht van bijvoorbeeld boerenbedrijven. Wij proberen daar dan een balans in te vinden. Je kunt wel overmatige eisen stellen of met symboolwetgeving komen, maar daarmee zullen we het doel –meer duurzaamheid– niet bereiken.”

Weerbaar

De SGP pleit daarom voor „een stukje nuchterheid” bij de bescherming van biodiversiteit. De soortenrijkdom is volgens de partij door God in de schepping gelegd, „maakt de natuur weerbaar en is nuttig voor de mens.”

Het aantal weidevogels zoals grutto’s en tureluurs neemt af, noemt Bisschop als voorbeeld. Dat komt mede omdat hun natuurlijke vijand, de vos, niet mag worden bejaagd. „Als je de biodiversiteit op peil wilt houden, moet je dus wat doen aan de vossenstand. De natuur in Nederland is vaak zo ver gecultiveerd, dat je die wel moet beheren.”

Behalve nuchterheid is ook eerlijkheid nodig, vervolgt Bisschop. Ter bescherming van het milieu stelt de overheid grenzen aan de ammoniak-, nitraat- en fosfaatuitstoot. „Maar als je dan gehaltes en normen bepaalt, moet je wel metingen en modellen gebruiken die de toets der kritiek kunnen doorstaan”, betoogt hij. „Daarbij zijn nu vraagtekens te zetten.”

Verder wordt vooral de landbouwsector aangekeken op de emissies, constateert hij. „Maar let ook op de invloed van industrie, verkeer en de natuur zelf.”

Biodiversiteit zou volgens SGP-jongeren „een belangrijk uitgangspunt moeten worden in de hervormingen van het landbouw- en visserijbeleid.” Ze noemen de soortenrijkdom zelfs „de kip met gouden eieren.” Zo ver wil Bisschop niet gaan. Hij wijst er wel op dat bescherming van allerlei vormen van leven kan aanzetten tot innovaties. „Denk aan de pulskorvisserij. Die leidt tot minder bijvangst en woelt de zeebodem minder om.” De EU dreigt dat echter te dwarsbomen.

Alleen beleid waarin de belangen van agrariërs en vissers én het milieu samenkomen, zal goed uitpakken voor de biodiversiteit, concludeert Bisschop. „Kijk daarom niet langer met argwaan naar de sector, maar geef die juist een rol in natuurbeheer.”

Zoogdieren in Nederland doen het prima

De biodiversiteit –de verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied– staat op veel plekken op aarde onder druk. Onder andere door menselijk handelen, zoals ontbossing en overbevissing. Als het wereldwijde natuurverlies in het huidige tempo doorzet, zal de omvang van de populaties wilde diersoorten in 2020 met bijna 70 procent zijn afgenomen, vreest het Wereld Natuur Fonds. Volgens die organisatie is het aantal soorten tussen 1970 en 2012 al met 58 procent afgenomen. Alleen al uit Nederland, meldt een andere bron, zouden sinds 1900 minstens 614 diersoorten zijn verdwenen, waaronder de wolf. Sinds 1990 gaat het volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een stuk beter met de zoogdieren in ons land. Veel soorten zijn vooruitgegaan. Mede dankzij bescherm- en beheersmaatregelen zijn er nu bijvoorbeeld meer hamsters en hazelmuizen. Het aantal bedreigde soorten daalt.

Duurzaam regeerakkoord is een goed begin

De afspraken die de coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU met elkaar hebben gemaakt, resulteren in het „duurzaamste regeerakkoord ooit.” Dat zei D66-leider Pechtold in oktober vorig jaar kort na de presentatie van de kabinetsvoornemens.

Op verzoek van de Tweede Kamer heeft het PBL het regeerakkoord geanalyseerd: klopt de claim van Pechtold? Het kabinet-Rutte III wil de uitstoot van broeikasgassen in 2030 met 49 procent terugdringen. Dat plan past prima bij het klimaatakkoord van Parijs, aldus het PBL. Met de maatregelen die het kabinet neemt, moet de helft van de boogde reductie te behalen zijn. Een goed begin, meent het planbureau. Tegelijkertijd is dat nog maar het halve werk. De andere helft moet worden geregeld via een nieuw, nationaal klimaat- en energieakkoord. Met de uitwerking daarvan is het kabinet inmiddels gestart.