„Minder zelfmoord door lithium in water”

Plaats delict in India. De concentratie lithium in drinkwater beïnvloedt de mate van gewelddadig gedrag onder de bevolking, blijkt uit een nieuwe Britse studie. beeld AFP

Lithium heeft mogelijk een antisuïcidaal effect. In gebieden waar van nature meer van dit mineraal in het drinkwater voorkomt, zijn minder gevallen van zelfmoord dan elders.

Dat concluderen Britse wetenschappers op basis van literatuuronderzoek. Recent publiceerden ze hierover een artikel in het British Journal of Psychiatry. „Het verband tussen een hoge lithiumconcentratie in drinkwater en weinig gevallen van suïcide in een bevolking is heel sterk”, zegt eerste auteur prof. Anjum Memon van de Brighton and Sussex Medical School.

„Op basis van een ruwe schatting denken we dat een hoge lithiumconcentratie in drinkwater 25 procent van het aantal zelfmoorden in een gebied kan voorkomen”, vertelt Memon. Wel erkent hij dat het overzichtsartikel gebaseerd is op epidemiologische studies, waaruit strikt genomen geen oorzakelijke verbanden kunnen worden getrokken.

Niet alleen op het aantal zelfmoorden heeft lithium een effect. Het beïnvloedt ook de mate van gewelddadig gedrag onder de bevolking, stelt Memon. „Zo hebben inwoners van de Amerikaanse staat Texas de beschikking over water met een hoge concentratie lithium. Daar komt ook minder crimineel gedrag voor. Lithium heeft als eigenschap dat het agressie vermindert.”

Het mineraal wordt al medisch toegepast bij mensen die lijden aan een manie, depressie of bipolaire stoornis. „Dat helpt om hun gemoedstoestand in evenwicht te brengen”, zegt Memon. „Bij mensen met een bipolaire stoornis weten we welke concentratie in het bloed nodig is om hen kalm te houden.”

De epidemioloog raadt niet aan dat mensen met bijvoorbeeld zelfmoordneigingen of agressief gedrag zonder doktersadvies lithiumsupplementen gaan slikken – als dat al zou kunnen, want lithium is in Europa niet toegestaan als voedingssupplement. „We zien het verband op bevolkingsniveau, niet op individueel niveau. Onze studie levert geen hard bewijs dat een laag lithiumniveau negatief gedrag bij iemand veroorzaakt.” Bovendien is een te hoge dosis lithium giftig.

Ongezond

Daarnaast is niet bekend wat de beste hoeveelheid lithium in drinkwater is. Het beschermende effect van lithium vond Memon in gebieden met een concentratie van 80 microgram per liter, maar dat hoeft niet te betekenen dat een wat lagere concentratie ongezond is. De wetenschapper kan daarom niet zeggen of Nederlands drinkwater onvoldoende lithium bevat en of het slim is dit te verrijken met lithium.

Wel geeft hij als tip om daar onderzoek naar te doen. Hij heeft al een idee hoe zo’n studie eruit kan zien. „Voeg een beetje lithium toe aan drinkwater in het centrum van Amsterdam, waar veel criminaliteit is. Doe dat niet in andere stadsdelen. Kijk of je een afname ziet in het aantal zelfmoorden en geweldsincidenten. Die cijfers worden goed bijgehouden.

Memon acht het niet zinvol om lithium aan drinkwater toe te voegen in gebieden waar al weinig criminaliteit is. „Helemaal naar nul brengen lukt met een geneesmiddel toch niet. Lithium is de enige voedingsstof waarvan bekend is dat het een effect hierop heeft, maar er zijn natuurlijk vele andere sociaal-maatschappelijke factoren die de criminaliteitscijfers beïnvloeden.”

Lithium zit niet alleen in water, maar ook in voeding zoals vlees, groente en fruit. De Britse wetenschapper denkt dat je met een gebalanceerd dieet er al voldoende van binnen krijgt.

Het Voedingscentrum schaart het stofje onder de niet-noodzakelijke sporenelementen. Daar is Memon het niet mee eens. „Ik noem lithium een ”magic ion” (magisch stofje, red.). Het heeft een krachtig effect op het brein. Wat het precies doet, weten we echter niet.”

Hebt u hulp nodig? Dan kunt u contact opnemen met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113 (24 uur bereikbaar) en 113.nl