Het bekijken waard: Allerlei musea met wielen

Uit in NL 2018
Frits Breeman, eigenaar Breeman Classic Collection. beeld RD, Henk Visscher
57

Het ruikt er naar olie, benzine en oud leer. Of naar zadels en oude rubberbanden. Met een bezoekje aan de meer of minder bekende bus-, (brom)fiets- en automusea van Nederland is een vakantiedagje zo gevuld. Vaak kost het niets of slechts een schijntje. Op deze en volgende pagina’s een selectie van meer en minder bekende musea die één ding gemeen hebben: wielen.

#

Breeman Classic Collection

„Wij zijn de oudste BMW-dealer van Nederland en misschien wel van Europa. En ja, als je zo lang dealer bent, houd je weleens een auto over en ontstaat er zomaar een museum. Nee hoor, dat is onzin natuurlijk. De ongeveer twintig auto’s uit de Breeman Classic Collection zijn zorgvuldig bij elkaar gezocht.

Inmiddels ben ik de derde generatie die actief is in het bedrijf. Mijn grootvader is in ieder geval vanaf 1931 dealer, maar ons bedrijf bestaat al langer. Volgend jaar 110 jaar, al kunnen we dat niet hard maken met officiële documenten. Mijn vader nam het bedrijf over, maar toen ik 24 was overleed hij plotseling. Misschien dat de auto’s juist uit die tijd me altijd hebben geboeid.

Zo staan er twee BMW’s 503 in ons museum, een coupé en een cabrio. Dat zijn werkelijk schoonheden. Je loopt er achteruit bij weg, zeg ik altijd. Waarom vooral de coupé zo bijzonder voor me is? Dat heeft te maken met een oude foto waarop je mij als klein jochie in een koffertje ziet liggen slapen, achter in de kofferbak van een 503 coupé.

Ik heb hetzelfde model, puur uit nostalgie, een jaar of vijftien geleden na een lange zoektocht kunnen kopen en hem in de kleuren laten spuiten van de auto waar mijn vader destijds in reed: zilvergrijs, een zwart dak en rode lederen bekleding.

De eerste auto van de collectie is eigenlijk een vreemde eend in de bijt, maar ik kan er geen afstand van nemen. Het is een DKW FS5 Carbiolet uit 1937. In zo’n soort auto is mijn vader getrouwd.

Ook staan er nog een paar mooie BMW-motorfietsen in onze collectie. Het leuke is dat de auto’s in onze showroom staan. Hierbij leggen we nadrukkelijk de link tussen het heden en het verleden, waarbij de kwaliteit van BMW een sleutelrol speelt. Dat geeft onze klanten vertrouwen in het merk.”

Naam: Frits Breeman, eigenaar Breeman Classic Collection Plaats: Rotterdam Wanneer open: tijdens kantoortijden Kosten: gratis Info: breemanbmw.nl/breeman-classic-collection

Dutch Corvette Collection

„Als 10-jarig jochie zag ik in 1965 een plaatje van een prototype van de Corvette, de Mako Shark II. De lijnen van die auto, een 7-liter V8-motor erin en technische snufje zoals de koplampen die met vacuüm werden bediend. Ik dacht gelijk: dat wordt later mijn auto.

Waarom? Natuurlijk omdat het zo’n stoere auto is, maar ook omdat hij zijn tijd technisch gezien ver vooruit was. Elke koplamp en elk achterlicht had toen al een fiberglaslampje, zodat je in de cockpit precies kon zien of er een lampje stuk was. Dat was revolutionair in die tijd.

Mijn vader werkte in een autogarage. Hij had zich gespecialiseerd in het onderhoud van Amerikaanse taxi’s. Die V8-motoren ken ik dus van jongs af aan. De eerste Corvette die ik kocht, was een zilveren, uit 1976. Ja, ik heb hem nog steeds en die gaat ook nooit meer weg. Nog altijd run ik samen met mijn twee zoons het autobedrijf.

Na de ene Corvette kwam de andere. Eerst had ik ze in diverse garageboxen gestald, tot ik hier op deze locatie een museum mocht bouwen. Toen hebben we ze keurig neergezet. En dan wil je compleet zijn natuurlijk. Van 1953 tot 2016 heb ik alle modellen er die verschenen zijn. Van elk bouwjaar in ieder geval één, vaak meerdere omdat er ook cabrio’s kwamen en speciale uitvoeringen zoals Anniversary en Collector Editions.

Alleen met hard werken krijg je zo’n collectie niet bij elkaar. Je moet handelen, verkopen, inkopen, restaureren en zo verder. Er zitten veel uren in deze hobby, maar dat hebben we er graag voor over.”

Naam: André Boer, eigenaar Dutch Corvette Collection Plaats: Wezep Wanneer open: zaterdag op afspraak Kosten: gratis (fooienpot) Info: dutchcorvettecollection.nl

Automuseum Schagen

„Eens zei een bezoeker tegen me: „Ik zie totaal geen lijn in uw museum.” Dat vatte ik op als een compliment, want dat is nu juist de bedoeling. Natuurlijk staan de jaren 30-auto’s wel bij elkaar, maar ze staan niet keurig in een rij. Het gaat om de beleving.

We zijn ook meer dan alleen een automuseum. Je vindt bij ons motoren, brommers, fietsen, oude benzinepompen en borden. En natuurlijk ruim veertig auto’s van allerlei merken. Het mooiste is als bezoekers zelf hun verhaal vertellen over wat ze met oude auto’s hebben.

Er staan wel een paar bijzondere auto’s, zoals een radiowagen uit de jaren 50 die we van Beeld en Geluid konden overnemen. Maar het gaat ons vooral om de auto’s die bij mensen herinneringen oproepen, zoals de Renault 4. Zelf vind ik de kleine driewielers bijzonder. Zoals de Heinkel Trojan die we hier hebben staan: een rode tweezitter met de deur aan de voorkant. Bezoekers gaan er graag even voor een foto in zitten.

De basis van de collectie is van mijn schoonvader Arie Kapitein geweest (zoon Piet staat op de foto). Het was zijn droom een automuseum te starten en hij begon in 1991. Zeven jaar later overleed hij. De elf kinderen hebben besloten het museum door te zetten. Dat is een goede beslissing geweest. Als je je ouders kwijtraakt, is er geen plek meer waar je elkaar ontmoet. Dan kan het zomaar gebeuren dat je elkaar nooit meer ziet. Nu zien we elkaar regelmatig in het museum.

Iets beginnen is niet zo moeilijk, maar iets doorzetten wel. Met donateurs, giften en de verhuur van ruimte kunnen we blijven draaien, zodat iedereen hier gratis kan komen kijken. Helaas kunnen we niet het hele jaar door dagelijks open zijn, maar op afspraak kan er veel.”

Naam: Kees Dekker, voorzitter bestuur Automuseum Schagen Plaats: Schagen Wanneer open: op afspraak en op alle donderdagmiddagen in juli en augustus Kosten: gratis Info: automuseumschagen.nl

Nationaal Bus Museum

„Het begon in 1978, toen de busonderneming van de provincie Groningen, de GADO, een mooie oude bus uit de vloot nam. Een paar mannen vonden het jammer als hij zomaar naar de schroot zou gaan, dus legden ze allemaal 100 euro in en kochten die bus.

Al snel werden er steeds meer bussen opgekocht. Tot 2006 waren het alleen bussen uit het noorden van het land, daarna hebben we ook bussen aangenomen uit andere delen van Nederland. Vandaar dat ons museum nu het Nationaal Bus Museum heet. Sinds twee jaar zijn we een geregistreerd museum.

Dat betekent niet dat we subsidie krijgen. Alles draait hier op vrijwilligers. Zelfs ik als directeur ben hier kosteloos bezig. Waarom? Van jongs af aan heb ik interesse in bussen. Hoe dat komt, weet ik niet. Zeg het maar, waarom je van iets houdt.

Voor mij is nummer 7, een bus van het gemeentelijk vervoersbedrijf Groningen, de mooiste. Die heeft achterop een brievenbus. Groningen was een van de weinige steden waar je een brief kon achterlaten in de bus.

We hebben dertig bussen in het museum staan, naast allerlei vitrines met memorabilia, en we hebben zeventien rijdende bussen. De meeste zijn gebouwd door Verheul en Den Oudsten, met Leyland- of DAF-motoren erin.

Mensen kunnen een bus huren, maar we zijn geen concurrentie voor gewone busmaatschappijen. Onze ritten zijn altijd gericht op cultuur en cultuurhistorie.

We zijn bezig de presentatie te veranderen. Zodat mensen hier komen en zeggen: Hé, het is veranderd. En wellicht dat het lukt om een trolleybus te krijgen. Daar doen we hard ons best voor.”

Naam: Bart Bekkering, directeur Nationaal Bus Museum Plaats: Hoogezand Wanneer open: woensdag-, zaterdag- en zondagmiddag Kosten en info: nationaalbusmuseum.nl

DAF Klassiekers

„Ooit ben ik uitgelachen omdat ik zo graag een DAF wilde rijden. Nu word ik vooral toegelachen. Het tuttige karakter van het autootje heeft me altijd aangesproken. Maar nog belangrijker vind ik dat het om een puur Hollands product gaat. Daar moeten we trots op zijn. Het is een erfstuk van Nederland.

Ik heb zo’n vijftig DAF’s staan en nog een stuk of twintig Volvo’s. Er zijn ooit 28 modellen geweest, zoals pick-ups, coupés en cabrio’s. De meeste hebben we wel. Het begon met een simpel DAF’je in 1978. Ooit lag ik in het ziekenhuis omdat mijn amandelen eruit moesten. Aan de overkant was een DAF-dealer. Er stond er een te koop voor 2500 gulden. Die heb ik toen gekocht.

DAF heeft iets. Het is een apart model met mooie kleurtjes: een auto die opvalt, met zijn lengte van 163 centimeter en breedte van 144 centimeter. Alleen het handgeschreven embleem al. De ontwerper wist niet wat hij moest maken en was de wanhoop nabij. Tot hij met een stukje ijzerdraad ”DAF” schreef. Dat werd ’m.

De mooiste auto uit de collectie is de DAF 600 met de bekende ‘oortjes’ als knipperlichten. Daar zijn er nog zo’n vijftig van op de wereld. De auto’s haal ik overal vandaan. Zo heb ik er heel wat uit Brussel gehaald, uit het nonnenklooster.

Ons museum heeft nog een doel: oude mannen van de straat houden. Ze mogen komen sleutelen en helpen met restaureren. Geweldig vinden ze dag. Ook al ben je niet handig, van een DAF kun je veel leren.”

Naam: Fred Oosterlaan, eigenaar DAF Klassiekers Waar: Bleiswijk Wanneer open: op afspraak Kosten: geen Info: dafklassiekers.nl

Opelmuseum

„Eigenlijk had mijn man, Meindert van Wijk, dit verhaal moeten vertellen. Hij wist veel meer van Opel dan ik. In januari 2016 is hij echter overleden, op 72-jarige leeftijd.

De Opels kwamen zo’n 35 jaar geleden in ons leven. Het begon met een Opel Rekord uit 1959. Die stond hier in de buurt en moest gerestaureerd worden. Daar is Meindert mee bezig gegaan. Het plaatwerk hè, dat vond hij zo mooi om op te knappen.

We hadden al jaren samen een garage hier in Tijnje. Het werk deden we altijd samen: hij in de garage, ik op kantoor. In zijn vrije tijd en in het weekeinde sleutelde hij aan de oldtimer. Toen de Rekord eenmaal klaar was, kwam er een volgende. En zo ging het van kwaad tot erger.

Ja, het is een virus waar je niet meer van afkomt. Er kwamen steeds meer Opels, allerlei modellen. We zijn opgehouden bij de jaren zeventig. Meindert zei altijd: „Als een auto kunststof bumpers heeft, hoort die hier niet thuis.” We konden al die opgeknapte auto’s nooit wegdoen en hebben op een bepaald moment besloten een museum te maken. Er zijn bij ons zeventig auto’s te bezichtigen.

Ik moet eerlijk zeggen dat we niet bewust voor Opel kozen. Het is zo gelopen. Het had ook gerust Ford kunnen zijn. Wel is Meindert, toen hij van school kwam, bij een Opeldealer begonnen in de garage. Maar daar kreeg hij de liefde voor het merk nog niet mee. Dat kwam pas toen hij de Rekord ging restaureren.”

Naam: Gonnie van der Meulen, eigenaar Opelmuseum Waar: Tijnje (Friesland) Wanneer open: elk weekeinde van april t/m oktober van 13:00–17:00 uur Kosten: 5 euro per persoon Info: opelmuseum.nl

Nationaal Fietsmuseum Velorama

„In ons museum vind je fietsen tot 1940. Wil je fietsen van latere leeftijd zien, dan moet je naar de fietsenstalling van het dichtstbijzijnde treinstation. We hebben zo’n 400 fietsen in bezit, waarvan we er 250 permanent tentoonstellen.

Om het museum interessant te houden, wisselen we de collectie regelmatig. Ook krijgen we nog altijd fietsen aangeboden. Nederland heeft een paar grote fabrikanten gehad, maar die begonnen relatief laat: in 1895. De oudste fietsen komen dan ook uit Duitsland en Engeland.

We hebben hier bijzondere exemplaren staan, zoals de Burgers. Deze fabrikant bedacht de opvouwbare fiets voor militairen. Het bleek een onding te zijn: onhandig en zwaar.

Eigenlijk is Velorama een uit de hand gelopen verzameling. Eigenaar Gert-Jan Moed is er ooit mee begonnen. Zijn vader verzamelde auto’s en hij begon historische fietsen te restaureren. Tot hij er achter kwam dat hij een flinke collectie had. Een goede veertig jaar geleden is besloten het museum te starten.

Voor mij zijn de driewielers toch wel het bijzonderst. We hebben er ooit drie van Gazelle gekregen. Het zijn fietsen van 1860, 1870, toen een fiets nog niet per se een tweewieler was. Het bijzondere is dat Gazelle toen nog niet eens bestond.

De eerste fiets uit 1816 hebben we hier helaas niet origineel staan. Wel een reconstructie, helemaal van hout. Wist je trouwens dat het een Duitser is geweest die de fiets heeft uitgevonden?”

Naam: Cees van Wijk, woordvoerder Velorama Plaats: Nijmegen Wanneer geopend: dagelijks Kosten: 5 euro per persoon Info: velorama.nl

Norton Museum Best

„Mijn eerste Norton uit 1958, waar de verzameling in 1968 mee begon, heb ik nog steeds. Deze Model 50 met 350 cc heeft 150.000 kilometer gelopen en de motor is nog nooit uit elkaar geweest. Verder is hij ook nog helemaal origineel, zelfs de lak. Je houdt ze netjes door ze te gebruiken waarvoor ze gemaakt zijn: lekker toeren met een gangetje van 80, 90 kilometer per uur. En dan is-ie ook zuinig hoor: 1 op 35.

Als je soms onderdelen nodig hebt, koop je er weer één bij. Zo bouw je al snel een aardige collectie op. Restaureren doe ik zelf en onderdelen heb ik genoeg liggen. En als ik iets echt niet vinden kan, maak ik het zelf.

Mijn bijzonderste exemplaar in het museum is een originele fabrieksracer. Die reed ooit in de toenmalige Formule 1 voor motoren, de huidige Superbike. Er zijn er twee van gemaakt en één staat er dus hier.

Ik zag hem staan bij een dealer in Nederland. Eigenlijk kwam ik voor een replica, maar ik was eigenlijk direct verkocht. Het kostte me wel tien andere motoren in de collectie, maar ik heb er nooit spijt van gehad. Een paar keer heb ik ermee op het circuit gereden, maar daar is hij eigenlijk te duur voor.

Al met al staan er een stuk of vijftig exemplaren. Dat krijg je als je al vijftig jaar verzamelt. Het zijn diverse motoren uit de jaren 20 tot en met 50. Eén heeft een wankelmotor. Die is ooit ontwikkeld voor de overheid, om als politiemotor dienst te doen.

Regelmatig komen hier groepen motorrijders even een bakkie doen. Daar hebben ze altijd wel zin in als ze een paar uur getoerd hebben. Mooi toch, even op verhaal komen tussen de oude motoren.”

Naam: Albert van der Heijden, eigenaar Norton Museum Plaats: Best Wanneer open: eerste zaterdag van de maand, verder op afspraak Kosten: 5 euro, inclusief koffie Info: nortonmuseum-best.nl

Collection 2CV Edwin Groen

„Ons museum is nog maar een paar maanden klaar en nog is de 5000 vierkante meter te weinig om al mijn auto’s neer te zetten. We hebben er 300, de grootste Citroëncollectie ter wereld. Er staan vooral veel lelijke eenden. Spuuglelijk en simpel zijn ze, maar dat maakt ze zo geweldig.

Niet alleen autoliefhebbers kunnen hier hun hart ophalen. Een tijd geleden vond de eigenaar, Edwin Groen, ergens op een zolder een complete kruidenierszaak, speelgoedwinkel en boekenwinkel van vroeger. Die zijn hier weer opgebouwd. Zo is er een straat ontstaan waar de nostalgie van afspat. Je kunt hier gerust een middagje rondlopen en je in een andere tijd wanen.

Als jochie van tien jaar kwam Groen veel over de vloer bij zijn overburen. Die hadden een Citroëngarage. Hij heeft er als jongste bediende gewerkt, voor één gulden per morgen. Auto’s hadden zijn interesse, dus ging hij naar de IVA in Driebergen. Toch is hij in de fietsen terechtgekomen en richtte onder meer fietswinkel.nl op. Toen Groen een jaar of 37 was, liep hij op een beurs en zag een nieuwe Citroën 2CV, zo’n lelijke eend. Hij vond hem zo bijzonder dat hij er vier kocht voor zijn kinderen. Zijn oudste wilde er niet in rijden, dus is Groen ze gaan verzamelen.

Ondertussen staat hier van alles. De Ami, Dyane, HY en natuurlijk de DS, de legendarische snoek. In januari deed Groen zijn duurste aankoop ooit: de oudste tot nu toe bekende lelijke eend, met bouwnummer 458. Hij kostte 75.600 euro...”

Naam: John Karsten, medewerker Collection 2CV Edwin Groen Plaats: Andijk Wanneer open: op afspraak Kosten: 10 euro, inclusief koffie en gebak

Info: website binnenkort beschikbaar

Bromfietsmuseum Berkenhout

„Toen ik als jonge jongen een brommer kocht, wilde ik iets anders dan anderen. Daarom reed ik geen Duitse Zündapp of Kreidler, maar een Magneet uit de fabriek in Weesp. Dat was in 1965. Ik kocht hem nieuw en hij staat hier nog altijd in het museum.

Zoals elke jongen in die tijd begon ik met één brommer. Op latere leeftijd begon het weer te kriebelen en ging ik naar brommerbeurzen. Tja, dan gaat je hart open en komt er een tweede en een derde. Nu staan er zo’n 75. Kreidler, Zündapp, Puch, Honda, Batavus, Magneet, Sparta, Union, Rap.

Hier komen vooral oudere mensen voor het nodige jeugdsentiment. Veel jongeren vinden de collectie niet echt interessant, al heb ik wel het idee dat dit aan het toenemen is.

Mijn bijzonderste brommer is een DKW Spoetnik. Die heeft een heel aparte vorm. Toen hij in 1961 op de markt kwam, was hij veel te futuristisch. Daarom zijn er ook niet veel van verkocht. Erg vind ik dat niet, want het maakt hem nu een collector’s item.

Restaureren doe ik zelf, al besteed ik het chroomwerk en het bekleden van de buddyseat altijd uit aan anderen. Meestal ben ik wel een paar maanden bezig om een brommer op te knappen. Soms zet ik een exemplaar te koop. Je moet daar wel tussen de 2000 en de 2500 euro voor overhebben. Mensen vinden dat meestal te duur, maar ondertussen rijden ze wel een elektrische fiets. Alsof die niks kost.”

Naam: Cor Grotenhuis, eigenaar Bromfietsmuseum Berkhout

Plaats: Berkhout Wanneer geopend: op afspraak Kosten: vrijwillige bedrage Info: bromfietsmuseumberkhout.nl

Datsuncollectie Manenschijn

„De liefde tot het merk Datsun is me met de paplepel ingegoten. Zo’n vijftig jaar geleden werd mijn vader dealer van het merk. In 1982 is de naam Datsun gewijzigd in Nissan, waar wij nu nog altijd dealer van zijn.

In een aantal ruimtes staan zo’n negentig oude Datsuns. Nee, je kunt het geen echt museum noemen, want de meeste exemplaren staan heel dicht op elkaar. De oudste is van 1963, de nieuwste van 1982.

Hoe de collectie is ontstaan? Mijn vader gaf niets om oude auto’s maar ik vond ze wél leuk. De tweede Datsun die mijn vader verkocht, een 1000, heb ik teruggekocht. Gaandeweg kwamen er steeds meer auto’s.

Als je eenmaal bekend bent als verzamelaar, komen de exemplaren als vanzelf naar je toe. Op een bepaald moment dacht ik: nu is het genoeg. Maar ja, dan ga je toch kijken als iemand belt. En dan zul je altijd zien dat het precies een heel mooie is. Dan ben je weer verkocht hè?

Ooit hoop ik een grote ruimte te krijgen waar ik alles mooi neer kan zetten. Er zijn tussen de 65 en de 70 Datsuns die in zeer goede staat zijn, dus heb je zo een museumpje vol. Als de importeur van Nissan interesse en ruimte heeft, vind ik dat ook prima.

Er is een Datsun waar ik als 6-jarig jochie mee op de foto sta. Diezelfde auto heb ik een tijdje geleden kunnen kopen. Hij stond in een schuur in Ommen en moet volledig gerestaureerd worden. De onderdelen liggen al klaar. In 2021 moet-ie weer nieuw zijn, dan ga ik er na vijftig jaar weer mee op de foto.”

Naam: Jan Manenschijn, eigenaar van collectie Datsuns

Plaats: Daarle Wanneer geopend: op afspraak Kosten: gratis Info: manenschijn.nl/museum/