Eco-knop op wasmachine vraagt geduld, maar levert ook wat op

beeld iStock

Zuinig en schoon. Het klinkt als de ideale reclameleus voor een wasmiddelfabrikant en juist daarom zal die ook zo bekend in de oren klinken. Maar kan dat ook, of vraagt de was per definitie meer van het milieu en onze portemonnee dan ons lief is?

Samenspel

Maandag, wasdag. Als dat nog zo is, dan betekent het al vast niet meer dat vrouwen het grootste deel van die dag druk zijn met het toonbaar maken van vuil wasgoed. Intensieve schrob-, spoel- en inzeepbeurten ondergaat de was nog steeds, met het verschil dat de machine dit volledig automatisch doet. Daarbij geholpen door sensoren die aangeven of het gewenste resultaat al is bereikt. De was doen is een samenspel van wasmiddel, beweging, temperatuur en tijd, realiseerde de Duitse chemicus en medewerker van de chemiereus Henkel, dr. Herbert Sinner, zich ruim een halve eeuw geleden al. Minstens zo belangrijk is, dat hij besefte dat deze vier factoren onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Doet de een wat minder mee, dan moet de ander een stapje harder lopen om hetzelfde eindresultaat te krijgen.

Cirkel van Sinner

Sinner zette zijn bevindingen in een cirkeldiagram, dat nog steeds bekendstaat als de cirkel van Sinner. Daarin nemen wasmiddel, beweging, temperatuur en tijd ieder een kwart van de ‘taart’ voor hun rekening. Doen een of meer factoren een tandje minder mee, dan moeten de anderen dit compenseren. Was je bijvoorbeeld met een kort programma, dan heeft de machine minder tijd om met behulp van mechanische beweging de vezels op te rekken en doet de zeep minder goed zijn werk. De taartpunt die staat voor beweging is dan kleiner. Wil je de was net zo schoon krijgen als in een gewoon wasprogramma, dan moet de temperatuur of de hoeveelheid wasmiddel omhoog. Zo zwartwit ligt het overigens tegenwoordig niet meer helemaal. Fabrikanten gebruiken steeds vaker vlekverwijderende enzymen, die boven de veertig graden hun werk niet meer doen.

Ellenlang

De cirkel van Sinner maakt in één oogopslag duidelijk waarom het eco-programma op mijn wasmachine schone was levert, maar wel ellenlang duurt. Wil je besparen op temperatuur en water en zeep, dan kost dat nu eenmaal meer tijd. Op een normale was van 40 graden moet ik al twee en een half uur wachten, maar met de eco-knop komt daar nog een klein uurtje bij. Vanuit het oogpunt van de fabrikant is dat heel begrijpelijk. Wil je een gunstig energielabel op je machine plakken, dan is extra tijd een goed hulpmiddel. Daar komt bij dat fabrikanten hun energielabel af mogen stemmen op de eco-stand. Laat je die knop als consument voor wat het is, dan gebruik je al gauw een kwart meer energie en zakt het energielabel twee treden. En de snelknop? Daar is het milieu dus niet mee gediend.