De boomhut van Birr Castle is ook een kasteel

Grootste boomhut van Ierland. beeld Birr Castle
18

Theetijd. Rhoda Gill (83) komt aan op de binnenplaats van Birr Castle, in de Midlands van Ierland. Ze bestelt thee met melk.

Elke dag wandelt Rhoda Gill van haar huis in het stadje Birr naar het kasteel. Ze loopt dan door de tuinen, en in het seizoen dat het Courtyard Cafe open is eet en drinkt ze daar wat. Het abonnement voor toegang tot de kasteeltuinen krijgt ze elk jaar met Kerst cadeau van haar kinderen, zegt ze glimlachend, terwijl ze de pot thee onder de theemuts vandaan haalt.

In het kasteel zelf drinken de zevende graaf van Rosse, Brendan Parsons, en zijn vrouw Alison hun thee. Ze wonen daar. Hun kleinzoontje rent door de gang. Ze worden er omringd door voorouders, in de vorm van geschilderde portretten aan de muur. De familie Parsons arriveerde in 1620 in Birr, waar ze in een geruïneerd fort neerstreek, en vervolgens roerige en rustige eeuwen doormaakte.

2016-10-08-ppUIT12-toerismescones3-2-FC_webVoor anglofielen met heimwee: een recept voor scones

„Ik ben me altijd van hen bewust”, zegt de oude graaf peinzend. „Ze hebben grootse dingen verricht. En wat betekent dat voor mij? Wat doe ik ermee?” Hij lacht en neemt zijn bezoekers snel mee naar de tuinen. De tuinen: die verdienen alle aandacht, benadrukt hij. En de wereldberoemde telescoop: rond 1840 bouwde de derde graaf van Rosse de grootste ter wereld. Zijn vrouw Mary blonk uit in fotografie, en het inter­actieve wetenschappelijk centrum bij Birr Castle „onthult de wonderen van vroege fotografie, techniek en sterrenkunde.”

De zesde graaf van Rosse, Michael Parsons, legde de tuinen van Birr Castle aan, en de huidige graaf ging door met het verzamelen van planten –waaronder zeldzame– van over de hele wereld. Bomen uit China floreren hier. Ook groeit er een oude eik die er al stond voor de eerste Parsons in Birr arriveerde.

„De tuinen zijn het mooist in de lente en de herfst”, zegt Brendan Parsons. „Er lopen twee wandelroutes doorheen: één van ruim een uur, en één van een halfuur.” Onderweg kom je de grote telescoop tegen, water­vallen en meertjes, het ”science center”, en de ”formal gardens”, met buxushagen en oude rozen. Jaarlijks komen hier zo’n 80.000 bezoekers. Vijf hoveniers en drie studenten houden de tuinen –50 hectare– bij.

De tuin trekt een breed publiek: rustzoekers en wetenschappers, plantenliefhebbers en historici. Voor kinderen heeft Birr Castle ook iets speciaals. Behalve dat het science center voor hen de moeite waard is, kunnen ze sinds 2014 hun eigen avonturen beleven rond een reusachtige boomhut, de grootste van Ierland. Het Engelse bedrijf Blue Forest, bouwer van luxe boomhutten, maakte hem. In de vorm van een kasteel, natuurlijk.

birrcastle.com

----

Midlands

De meeste toeristen die naar Ierland reizen, gaan direct door naar West-Ierland, met z’n ruige kust en pittoreske dorpjes. De Midlands zijn wat minder bekend. Vanaf Dublin rijd je in 2 à 2,5 uur het hart van Ierland binnen: met weilanden, meren en veenland; met kruisen, abdijen en (veel) kastelen langs de lange rivier de Shannon. Hier woonden de oude Kelten en vielen de Noormannen het land binnen.

failteireland.ie
----

Athlone Castle

Een klein uur rijden van Birr Castle ligt Athlone Castle, een kasteel uit de 12e eeuw, op een strategische plek aan de Shannon. Ierland heeft een turbulente geschiedenis, met vanouds vijanden van ver die het vrucht­bare land wilden inpalmen, én met binnen­landse conflicten.

In Athlone Castle komt het verleden dichtbij. Het wordt zelfs persoonlijk: Wat zou jij doen? Aan welke politieke kant sta jij? Stel, je bent de protestantse advocaat William Jones, met een fijn stenen huis in de stad, en je bent verjaagd door de rooms-katholieken. Of je bent de rooms-katholieke Margaret Daly, je man is soldaat in het Ierse leger, en je kunt je kinderen alleen nog gras en wortels te eten geven.

Via beeld, geluid, illus­traties en voorwerpen wordt de eerste 400 jaar van de geschiedenis van het kasteel verteld. De grote slag uit 1691, waarbij de ”Williamites” (soldaten van Willem III, onder leiding van de Nederlandse generaal De Ginkel) de ”Jacobites” verjoegen, komt stevig aan: je zit er middenin, als bezoeker, via een 360 gradenpresentatie. Herrie. Geschreeuw. De wereld staat in brand. Ook toen al. Al die en­kelingen die sneuvel­

(d)en, ze worden massa’s, en daarna zijn ze samen langzaamaan geschiedenis.

Tussen de oude voorwerpen in een vitrine ligt een King James Bijbel; de eerste Ierse vertaling van het Nieuwe Testament verscheen in 1602. Het Oude Testament volgde in 1682. De Bijbel ligt open bij Prediker 3 en 4. „Er is een tijd om geboren te worden en een tijd om te sterven...”

Buiten het kasteel zitten twee duiven vredig op een muurtje.

athlonecastle.ie