Liveblog: Winst voor Groenen, Liberalen en eurosceptische partijen

+4

De Europese Volkspartij (EVP) van de christendemocraten en de sociaaldemocraten (S&D) verliezen de meerderheid die zij veertig jaar hebben gehad in het Europees Parlement, zo blijkt uit een eerste raming op basis van nationale exitpolls in elf EU-landen. De groenen, liberalen en eurosceptische partijen staan op winst.

Liveblog laatste update 16.27 uur 27 mei 2019
16.27 uur 27 mei 2019

Liveblog gesloten

De redactie sluit dit liveblog. U kunt berichtgeving over de Europese verkiezingen blijven volgen via onze website en krant.

14.25 uur 27 mei 2019

Rutte: centrumrechts is overeind gebleven

Volgens premier Mark Rutte hebben de verkiezingen voor het Europees Parlement niet geleid tot een grote machtsverschuiving. "Centrumrechts is behoorlijk overeind gebleven. Het verlies van de christendemocraten komt er bij de liberalen weer bij."
De sociaaldemocraten en christendemocraten vormen samen niet meer de meerderheid in het Europees Parlement. Daarmee komt een einde aan tientallen jaren van dominantie door deze twee fracties. De liberalen wonnen, net als de Groenen en de populistische anti-Europese partijen.

Als je nu tot meerderheden wilt komen hebt je andere partijen nodig, aldus Rutte. Maar hij wijst er ook op dat de macht van het Europees Parlement beperkt is.
Rutte ziet de verkiezingsuitslag geen gevolgen hebben voor de Frans-Duitse as in Europa. "Sowieso maakt deze uitslag niets uit voor de Frans-Duitse samenwerking. Die overstijgt deze verkiezing." Bovendien zorgt Nederland volgens hem met de noordelijke Hanzelanden "dat het niet helemaal een Duits-Frans onderonsje wordt".
De partij van de Franse president Emmanuel Macron werd tweede vlak achter de partij van Marine Le Pen. Het CDU van Angela Merkel verloor flink maar bleef de grootste

11.54 uur 27 mei 2019

Volt haalt zetel in Europees Parlement

De pan-Europese partij Volt heeft bij de verkiezingen voor het Europees Parlement een zetel gehaald. De in 2017 opgerichte partij had gehoopt op 25 afgevaardigden uit de acht lidstaten waarin campagne werd gevoerd voor een “echte Europese politieke ruimte”.

De Duitse medeoprichter Damian Boeselager (31) vertegenwoordigt vanaf juli alle Volt-afdelingen in het Europees Parlement, meldt de partij. Volgens Boetelager “een belangrijke eerste stap om de EU te hervormen, zodat mensen meer inspraak hebben en we samen de grote uitdagingen van deze tijd aan kunnen pakken”.
Volt deed mee in Nederland, België, Bulgarije, Duitsland, Luxemburg, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. In Nederland haalde de partij met ongeveer 2 procent te weinig stemmen voor een zetel.

Lijsttrekker Reinier van Lanschot ziet de uitslag als een “enorme mijlpaal voor de Europese democratie. Ook als Volt geen zetel heeft behaald in jouw land, is het programma terug te zien door de zetel uit Duitsland.”
De partij heeft nog niet besloten bij welke Europese fractie zij zich aansluit.

10.49 uur 27 mei 2019

Na brexit extra zetel FvD, niet GroenLinks

Na de brexit komt Forum voor Democratie alsnog met vier zetels in het Europees Parlement, in plaats van GroenLinks. Die partij heeft drie zetels en dat blijft zo, ook na de brexit. Dat blijkt uit nieuwe gegevens van de verkiezingsdienst van het ANP.

Nederland krijgt bij een vertrek van Groot-Brittannië drie zetels erbij in het Europees Parlement. Die gaan naar de PVV, de VVD en dus naar Forum.

09.26 uur 27 mei 2019

Wilders rekent op comeback na nulresultaat

Geert Wilders gaat er niet vanuit dat de PVV door het verlies in de verkiezingen van vorige week voorgoed uit het Europese Parlement is verdwenen. ’‘De PVV zal terugkomen. We hebben de beste ideeën’‘, twitterde Wilders.

Hij repte van een teleurstellend resultaat. ’‘Gelukkig hebben onze vrienden in onder andere Italië, Frankrijk en Vlaanderen wel fors gewonnen. Gefeliciteerd Matteo, Marine en Tom!’’

Volgens de voorlopige uitslag van de Verkiezingsdienst van het ANP verdwijnt de PVV uit het parlement. De partij zit er nu nog in met vier zetels. Als Groot-Brittannië dit najaar de EU verlaat, komt de partij van Wilders, als er drie extra zetels naar Nederland gaan, alsnog in het Europees Parlement.

08.52 uur 27 mei 2019

Marijnissen: niet de juiste snaar geraakt

De verkiezingsnederlaag van de SP is "een harde dreun", zegt politiek leider Lilian Marijnissen. "We hebben niet de juiste snaar geraakt om mensen te overtuigen voor ons te kiezen."

Waar de opkomst bij de Europese verkiezingen de hoogste was in dertig jaar, blijken vooral de SP-stemmers thuis te zijn gebleven. De partij verdwijnt daardoor uit het Europees Parlement, waar zij nu nog twee zetels heeft.

08.42 uur 27 mei 2019

PvdA de grootste in tien provincies

In tien van de twaalf provincies heeft de PvdA de meeste stemmen gekregen. De partij van Frans Timmermans won in Noord-Holland, Zuid-Holland, Noord-Brabant, Gelderland, Utrecht, Groningen, Limburg, Flevoland, Drenthe en Friesland
In Limburg, thuisprovincie van Timmermans, boekten de sociaaldemocraten hun grootste overwinning. Ze kregen er 29 procent van de stemmen. In Drenthe stemde 23 procent van de kiezers op de PvdA.

In Overijssel kreeg het CDA de meeste stemmen. Zeeuwen kozen vooral voor de combinatie ChristenUnie-SGP, met een nipte voorsprong op de PvdA.

08.26 uur 27 mei 2019

Grootste zege: ChristenUnie en SGP op Urk

In drie gemeenten is het partijen donderdag gelukt om een absolute meerderheid te halen. Meer dan de helft van alle inwoners stond achter ze. Nergens was de overwinning zo groot als op Urk. De gecombineerde lijst ChristenUnie-SGP kreeg er 70,7 procent van alle uitgebrachte stemmen. Dat was zelfs een achteruitgang, want vijf jaar eerder, bij de vorige verkiezingen, haalde de combinatie bijna 74 procent.

Forum voor Democratie werd donderdag de naaste rivaal van ChristenUnie-SGP op Urk. De partij van Thierry Baudet kreeg 14,8 procent van de stemmen op het voormalige eiland. CDA had 6,3 procent van de Urker kiezers achter zich, PVV kreeg 4,6 procent van de stemmen. Jezus Leeft werd vijfde met 1 procent. De eerste linkse partij op Urk is de PvdA met 39 stemmen, oftewel 0,6 procent.
In Staphorst kreeg ChristenUnie-SGP 54,6 procent van de stemmen. In Tubbergen schaarde 53,1 procent van de bevolking zich achter het CDA. Beide gemeenten liggen in Overijssel.

08.23 uur 27 mei 2019

Half miljoen stemmen minder voor Baudet

Forum voor Democratie (FVD) is in twee maanden tijd meer dan 460.000 kiezers kwijtgeraakt. Bij de provinciale verkiezingen in maart stemden meer dan een miljoen Nederlanders op de partij van Thierry Baudet, donderdag kreeg FVD net geen 600.000 stemmen voor het Europees Parlement.

In vier gemeenten werd FVD de grootste partij: in Edam-Volendam (31 procent), Hellevoetsluis (22,1 procent), Nissewaard (20,3 procent) en Rucphen (19,2 procent). Bij de provinciale verkiezingen had FVD ruim 40 procent van de stemmen gekregen in Edam-Volendam, 27,9 procent in Hellevoetsluis en 24,9 procent in Nissewaard. In Rucphen ging FVD er wel iets op vooruit; in maart kreeg de partij daar namelijk 18,8 procent van de stemmen.

Net als bij de provinciale verkiezingen krijgt Baudet zijn stemmen vooral in plaatsen aan de rand van de grote steden. Zo kreeg FVD donderdag relatief veel stemmen in Zandvoort, Brielle, Purmerend, Westland, Schiedam, Zoetermeer, Ridderkerk en Vlaardingen.

07.16 uur 27 mei 2019

Brexit Party wint ruim in Groot-Brittannië

Farage. beeld AFP

De Brexit Party onder leiding van Nigel Farage is nadat 99 procent van de stemmen is geteld de winnaar geworden van de verkiezingen voor het Europees Parlement in Groot-Brittannië. De partij, die voor het eerst meedoet, haalt 31,6 procent van de stemmen.

De regerende Conservatieven van scheidend premier Theresa May komen op de vijfde plaats met 9,1 procent. Dat is ruim de helft minder dan vijf jaar geleden.

De pro-Europese Liberal Democrats zijn met met 20,3 procent tweede geworden. Ze hielden Labour, dat 14,1 procent haalde, achter zich. Ook de Groenen werden met 12,1 procent groter dan de Conservatieven.

UKIP, de oude partij van Farage, won de vorige Europese verkiezingen nog in Groot-Brittannië, maar nu verliest de partij flink en daalt van 26,6 procent naar 3,3 procent van de stemmen.

Ook Labour en de Conservatieven verliezen flink in vergelijking met vijf jaar geleden. Labour haalde toen 24,4 procent en de Conservatieven 23,1 procent. De Liberaal Democraten scoren een plus van 12 procentprunt.

37 procent van de Britten ging donderdag stemmen.

07.14 uur 27 mei 2019

Groenen en Populisten op winst in Duitsland

Uit de voorlopige uitslag van de Europese verkiezingen in Duitsland blijkt dat de Groenen en de rechts-populistische AFD de grootste vooruitgang hebben geboekt. De Groenen stegen 9,8 procentpunt naar 20,5 procent van de stemmen. AFD ging er 3,9 procentpunt op vooruit en komt uit op 11 procent.

De grote verliezers zijn het CDU van bondskanselier Angela Merkel en de sociaaldemocratische SPD. Het CDU is gezakt van 30 naar 22,6 procent van de stemmen. Samen met zusterpartij CSU komen ze uit op 28,9 procent van de stemmen. De SPD ging van 27,3 procent in 2014 naar 15,8 procent.

Die Linke daalt ligt en komt uit op 5,5 procent van de stemmen. De liberale FDP zit iets lager op 5,4 procent van de stemmen.

De opkomst in Duitsland is ook flink gestegen. Maar liefst 61,4 procent van de stemgerechtigden heeft gestemd, dat is 13,3 procent meer dan in 2014.

07.12 uur 27 mei 2019

Europese verkiezingswinst opsteker voor Kurz

Kurz. beeld AFP

De Europese verkiezingen zijn een flinke opsteker voor de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz. Hij heeft de stemming ruim gewonnen met 34,9 procent van de stemmen, maar morgen dient de sociaaldemocratische partij toch een motie van wantrouwen tegen hem in vanwege de regeringscrisis.

De Sociaaldemocraten zijn tweede geworden bij de verkiezingen op grote afstand van de conservatieve ÖVP van Kurz. Ze kregen 23,4 procent van de stemmen. De populistische FPÖ kreeg 17,2 procent van de stemmen.

Kurz ziet zichzelf als slachtoffer in de regeringscrisis. De FPÖ was genoodzaakt uit de coalitie te stappen nadat een video uit 2017 naar buiten kwam. In het filmpje is te zien dat de latere vicekanselier Heinz-Christian Strache (FPÖ) op Ibiza met een vrouw overlegt die zich presenteert als Russische investeerder. Strache praat onder meer over overheidsopdrachten in ruil voor steun bij de verkiezingscampagne.

06.51 uur 27 mei 2019

Marine Le Pen verslaat president Macron

beeld EPA

Rassemblement National (RN), de partij van de eurosceptische, nationalistische Marine Le Pen, wint de Europese verkiezingen van de beweging van de uitgesproken pro-Europese president Emmanuel Macron in Frankrijk. Volgens de exitpoll van Ipsos behaalt Le Pen 23,2 procent van de stemmen tegen 21,9 procent voor Macron.

RN, de opvolger van Front National, haalde volgens andere peilingen volgens persbureau AFP 24 procent tegen Macron tussen 22 en 23. De groenen boeken winst en komen naar verwachting uit rond 12 procent. In 2014 scoorde Marine Le Pen bij de Europese verkiezingen 24,8 procent.

President Macron laat via een woordvoerder weten dat de uitslag "teleurstellend maar geen afstraffing" is. Het resultaat van de EU-verkiezing zal niet tot een beleidswijziging leiden in Frankrijk, aldus het Elysee.

De opkomst in Frankrijk lag met 50,5 procent stukken hoger dan in 2014 (35,07 procent).

06.48 uur 27 mei 2019

Poll: Brexit Party grote winnaar bij Britten

Farage. beeld AFP

De anti-EU-partij Brexit Party lijkt de grote winnaar te gaan worden van de verkiezingen voor het Europees Parlement. In de eerste peiling van Britain Elects komt de nieuwe partij van Nigel Farage uit op 31,6 procent van de stemmen, melden Britse media.

Labour en de pro-EU partij Liberal Democrats strijden om de tweede plaats met elk 18 tot 19 procent. De Conservative Party van uittredend premier Theresa May verliest naar verwachting de helft van de zetels en haalt 12,4 procent.

06.48 uur 27 mei 2019

Nigel Farage wil meepraten over brexit

De leider van de Brexit Party Nigel Farage lijkt de grote winnaar te worden van de Europese verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk. In een reactie op de voorlopige resultaten heeft hij laten weten mee te willen praten over de brexit.

"We willen deel uitmaken van het team dat onderhandelt over de brexit", zei Farage in een toespraak in Southampton. "Als we op 31 oktober de Europese Unie nog niet hebben verlaten, ga je deze score ook terugzien in de nationale verkiezingen. Wij bereiden ons hier op voor."

Jeremy Corbyn van de Labour Party vindt dat er een nieuw brexit-referendum moet komen. "Nu de Conservatieven zo erg hebben verloren en niet meer in staat zijn om te regeren, moet deze zaak terug naar het Britse volk." Dat kan volgens Corbyn via een referendum of verkiezingen.

06.44 uur 27 mei 2019

Middenpartijen verliezen meerderheid

Het parlementsgebouw in Straatsburg. beeld AFP

De Europese Volkspartij (EVP) van de christendemocraten en de sociaaldemocraten (S&D) verliezen de meerderheid die zij veertig jaar hebben gehad in het Europees Parlement, zo blijkt uit een eerste raming op basis van nationale exitpolls in elf EU-landen. De groenen, liberalen en eurosceptische partijen staan op winst.

De EVP van topkandidaat Manfred Weber blijft de grootste fractie, maar daalt van 216 naar 173 zetels. De S&D met als boegbeeld Frans Timmermans valt terug van 185 naar 147 zetels.

Er zijn 751 zetels te verdelen. De liberale partij ALDE zou derde worden met 102 zetels, een winst van 33 vergeleken met 2014. De groenen komen in de raming uit op 71, een winst van 19.

De conservatieve fractie ECR, waar Forum voor Democratie lid van wil worden, zou van 77 naar 58 zetels zakken. De eurosceptische fractie ENF, waar de PVV in zit, zou van 36 naar 57 zetels stijgen.

06.34 uur 27 mei 2019

Poll: Partij Salvini wint in Italië

De rechts-nationalistische Lega van Matteo Salvini heeft volgens de exitpoll de overwinning geboekt bij de verkiezingen voor het Europees parlement in Italië.

Regeringspartij Lega krijgt naar verwachting tussen de 27 en 31 procent van de stemmen. Daarmee hield het de coalitiegenoot de Vijfsterren Beweging achter zich. Die partij kan rekenen op 18 tot 23 procent.

Het centrumlinkse PD, met 20 tot 25 procent, strijdt met de Vijfsterren Beweging om de tweede plaats.

06.31 uur 27 mei 2019

Poll: Zwaar verlies Duitse regeringspartijen

De regeringspartijen in Duitsland hebben zwaar verlies geleden bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Dat bleek zondagavond uit de exitpoll van de tv-zenders ARD en ZDF.

De CDU van bondskanselier Angela Merkel en de Beierse zusterpartij CSU haalden iets minder dan 28 procent van de stemmen. Dat was in 2014 nog 34,5 procent.

De sociaaldemocratische SPD bleef steken op 15,6 procent (27,3 procent in 2014) en werd daardoor voorbijgestoken door Die Grünen. Die haalden volgens de peiling tussen de 20,8 tot 21,8 procent, een verdubbeling vergeleken met vijf jaar geleden.

De rechts-populistische AFD haalde kreeg 10.5 procent van de stemmen (7,1 procent in 2014). De liberale FDP boekte winst en kwam uit op 5,5 procent. De partij Die Linke haalde hetzelfde percentage.

De opkomst bij de oosterburen lag tussen de 59 en 60 procent, fors meer dan de 48,1 procent van vijf jaar geleden.

06.28 uur 27 mei 2019

Eerste uitslag toont stijging Vlaams Belang

Het extreemrechtse Vlaams Belang leek zondag bij de verkiezingen in België flink winst te boeken ten koste van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) van Bart De Wever, volgens de eerste officiële telling van zo'n vijftig stembureaus. De verwachte 'groene golf' in heel België lijkt uit te blijven. Zowel in Wallonië als in Brussel blijft de Parti Socialiste de grootste partij, aldus exitpolls van de Brusselse Universiteit ULB.

België koos zondag niet alleen 21 leden voor het Europees Parlement, maar ging ook stemmen voor zes 'eigen' parlementen. Naast een nieuwe 'Tweede Kamer’ voor federaal België komen er verse parlementen voor Vlaanderen, Wallonië, Brussel en de Duitstalige en Franstalige gemeenschappen.

De stemlokalen zijn om 16.00 uur gesloten. Stemmen is in België verplicht.

06.25 uur 27 mei 2019

Opkomst Europese verkiezingen fors hoger

beeld AFP

De opkomst voor de Europese verkiezingen is aanzienlijk hoger dan vijf jaar geleden, toen 42,6 procent naar de stembus ging. Deze keer bracht ongeveer de helft van de kiesgerechtigden een stem uit.

De opkomst in de 28 EU-landen lag naar schatting gemiddeld op 50,5 procent, maakte een woordvoerder van het Europees Parlement in Brussel bekend. De opkomst is volgens de zegsman de hoogste sinds 1994, toen 56,6 procent een stem uitbracht. In 1999 was het 49,5 procent. In Nederland kwam ruim 41 procent naar de stembus, tegenover ruim 37 procent in 2014.

Bij de eerste Europese verkiezingen in 1979 ging 62 procent naar de stembus. Toen bestond de EU nog uit negen lidstaten.

In totaal mochten ruim 420 miljoen Europeanen deze week een stem uitbrengen. In vijf lidstaten geldt een stemplicht.

06.20 uur 27 mei 2019

Poll: Partij Orban wint ruim in Hongarije

De Fidesz-partij heeft de Europese Verkiezingen in Hongarije ruim gewonnen, blijkt nadat 99,9 procent van de stemmen is geteld. De partij van premier Viktor Orbán heeft 52,14 procent van de stemmen gekregen. Orbán heeft hiermee 13 van de 21 Hongaarse zetels binnengehaald.

"Ik hoop dat er een verandering komt in de Europese politiek ten faveure van anti-immigratie politieke partijen", zei de Hongaarse premier zondag. Orbán voerde campagne door de verkiezingen weg te zetten als keuze tussen partijen die voor massa-immigratie zijn en partijen die daartegen zijn.

De nummer twee achter Orban was de linkse Democratische Coalitie met 16,26 procent van de stemmen.

13.27 uur 24 mei 2019

Asscher: Kabinet moet Timmermans voordragen

Het kabinet moet PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans voordragen als voorzitter van de Europese Commissie. Volgens PvdA-leider Lodewijk Asscher was het optreden van Timmermans voor veel Nederlanders een belangrijke reden om te gaan stemmen. "Als het kabinet dat negeert maken ze een fout."

Asscher zei dat vrijdag in het radioprogramma 1 op 1. Hij reageerde op de verkiezingen van het Europees Parlement die donderdag in Nederland plaatsvonden. Volgens voorlopige cijfers is de PvdA daarbij de grootste geworden. De opkomst van zo’n 41 procent was hoger dan bij voorgaande verkiezingen van het Europees Parlement.

06.48 uur 24 mei 2019

Segers blij met 'mooie uitslag' ChristenUnie

Politiek leider Gert-Jan Segers van de ChristenUnie is "blij met een mooie verkiezingsuitslag" voor zijn partij bij de Europese verkiezingen. Volgens de exitpoll van Ipsos behouden de ChristenUnie en de SGP, die in Brussel samen optrekken, hun twee zetels in het Europees Parlement.

De christelijke partijen lijken wel meer stemmen te hebben behaald dan vijf jaar geleden. "Dat vertrouwen moedigt ons aan om ook in Brussel ons onversneden christelijk-sociaal geluid te laten horen en op te komen voor de schepping, te strijden tegen mensenhandel en godsdienstvrijheid te beschermen."

IMG_8780Van Dalen (CU) en Ruissen (SGP) „zeer dankbaar” over uitslag EP-verkiezing

05.08 uur 24 mei 2019

Ierland en Tsjechië stemmen voor EU-parlement

Ierland en Tsjechië gaan vrijdag naar de stembus voor de Europese verkiezingen, een dag na Nederland en Groot-Brittannië. De Tsjechen kunnen ook zaterdag nog stemmen. De andere EU-lidstaten volgen de komende dagen. Ierland heeft 11 en Tsjechië 21 zetels in het EU-parlement dat in totaal 751 leden telt.

In Ierland gaan de stemlokalen om 08.00 uur lokale tijd open en ze sluiten om 23.00 uur. Er zijn 3,2 miljoen kiesgerechtigde Ieren. De ruim 8 miljoen Tsjechische kiezers hebben de keuze tussen vrijdag stemmen tussen 14.00 en 22.00 uur of zaterdag tussen 08.00 en 14.00 uur.

Naar verwachting is de opkomst in Ierland hoger dan het Europese gemiddelde. Vorige keer, in 2014, draafde 52,4 procent op tegen 42,6 procent gemiddeld in de EU. In Tsjechië nam slechts 18,2 procent de moeite om te gaan stemmen.

De Ieren mogen zich tegelijk ook uitspreken over een versoepeling van de echtscheidingswetgeving in het land. Het nationale referendum hierover staat los van de Europese verkiezingen.

00.01 uur 24 mei 2019

Nog paar dagen spanning voor PVV, SP en 50PLUS

Het gaat erom spannen of de PVV en de SP in het Europees Parlement blijven vertegenwoordigd. Ook 50PLUS, dat volgens de exitpoll van Ipsos 1 zetel kreeg, verkeert nog een paar dagen in spanning.

Dat blijkt volgens Maurice de Hond uit tellingen in bijna 750 stembureaus in het hele land. Het weblog GeenStijl had mensen gevraagd aanwezig te zijn op het moment dat de stemmen geteld werden. Op basis van de resultaten kwam het weblog samen met Maurice de Hond tot een voorlopige prognose. De Partij voor de Dieren zou volgens hem 1 zetel krijgen, de exitpoll van Ipsos repte nog van 0 zetels.

Stemmentellers

GroenLinks-Europarlementarier Bas Eickhout brengt zijn stem uit voor de Europese verkiezingen op het stembureau op Utrecht Centraal Station. beeld ANP

Grote winnaar van de verkiezingen lijkt de PvdA te worden. De partij van lijsttrekker Frans Timmermans kan volgens De Hond rekenen op 6 zetels. VVD en CDA staan op 4 zetels, FvD en Groen Links op 3, D66 en ChristenUnie/SGP op 2 zetels.

GeenStijl telde ook bij de vorige Europese verkiezingen. Het CDA kreeg toen een zetel meer dan de stemmentellers hadden voorspeld, D66 een zetel minder.

De Verkiezingsdienst van het ANP komt in de nacht van zondag op maandag met de uitslagen van de Europese verkiezingen.

23.16 uur 23 mei 2019

Jetten: enorme teleurstelling

D66 treurt om de halvering van de Europese fractie die de exitpolls beloven. "Eerlijk is eerlijk: dit is voor ons natuurlijk wel een enorme teleurstelling", zegt Rob Jetten, die de partij in de Tweede Kamer aanvoert.

Jetten ziet toch een lichtpuntje. Dat "het pro-Europese geluid vandaag wint van de eurosceptici" is "het goede nieuws van vandaag", zegt hij.

Ook lijsttrekker Sophie in ’t Veld moet "een teleurstelling slikken". Maar ze verzekert dat "ook met twee man het D66-geluid nog net zo hard zal blijven klinken in het Europees Parlement".

D66 haalde bij de vorige Europese verkiezingen nog de meeste stemmen van alle partijen, maar moet nu zes partijen laten voorgaan.

23.07 uur 23 mei 2019

PvdA euforisch na verrassende overwinning

De PvdA is de verrassende winnaar van de verkiezingen voor het Europees Parlement. De sociaaldemocraten blijven de VVD en het CDA voor. Forum voor Democratie haalt in de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS drie zetels. De PVV, D66 en SP verliezen flink in de prognose.

De overwinning is een flinke steun in de rug voor PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans. Hij hoopt de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie te worden. Partijleider Lodewijk Asscher van de PvdA spreekt van een "bizarre comeback". De sociaaldemocraten leden de afgelopen jaren flinke nederlagen bij verkiezingen.

De PvdA ging van 9,4 procent van de stemmen in 2014 naar 18,1 procent. In het Europees Parlement gaat ze van drie naar vijf zetels. De VVD wint een zetel waarmee er vier liberalen naar Brussel gaan. Premier Mark Rutte had naar eigen zeggen de winst van de PvdA niet zien aankomen. Hij is blij dat de kiezer in ieder geval een duidelijke voorkeur heeft uitgesproken voor partijen die met Nederland in de Europese Unie willen blijven.

FVD „heel tevreden"

Derk Jan Eppink en Thierry Baudet van Forum voor Democratie (FvD) reageren op de voorlopige uitslag van de Europese Parlementsverkiezingen in het West-Indisch Huis. beeld ANP

Een andere winnaar is Forum voor Democratie. Die partij gaat vanuit het niets naar drie zetels al stond ze in de peilingen steeds hoger. De partij werd bij de Provinciale Statenverkiezingen in maart nog in een keer de grootste partij. Voorman Thierry Baudet is "heel tevreden en heel enthousiast". Ook GroenLinks wint en gaat van twee naar drie zetels.

Het CDA verliest licht, maar blijft volgens de prognose met vier zetels vertegenwoordigd in het Europees Parlement. Dat is een verlies van een zetel.

Verliezers

Grote verliezers zijn de PVV, SP en D66. De anti-EU-partij van Geert Wilders gaat terug van vier naar een zetel. De SP halveert en houdt een zetel over. Rob Jetten van D66 sprak van een "enorme teleurstelling". Hij houdt twee van de vier zetels over. De Partij voor de Dieren verliest haar zetel, terwijl 50PLUS voor het eerst met een zetel in Brussel komt. De combinatie SGP/ChristenUnie houdt haar twee zetels. DENK haalt in de peiling geen zetel.

De opkomst is de hoogste in dertig jaar. Volgens een peiling van Ipsos is 41,2 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus gegaan om 26 Nederlandse afgevaardigden voor het 751 zetels tellend Europees Parlement te kiezen. In 2014 was dat 37,3 procent.

Nederland en Groot-Brittannië waren donderdag de enige landen die naar de stembus gingen. De andere EU-lidstaten volgen de komende dagen. Zondag om 23.00 uur wordt de definitieve uitslag bekend.

22.34 uur 23 mei 2019

Rutte: mooie winst maar niet de grootste

VVD-premier Mark Rutte is blij met de winst bij de Europese verkiezingen, maar ook teleurgesteld dat zijn partij niet de grootste wordt. Volgens een exitpoll van Ipsos is de VVD de tweede partij met vier zetels in het Europees parlement, eentje minder dan de PvdA.

Rutte is blij dat de kiezer in ieder geval een duidelijke voorkeur heeft uitgesproken voor partijen die met Nederland in de Europese Unie willen blijven. De overwinning van de sociaaldemocraten had de premier naar eigen zeggen niet zien aankomen. Hij feliciteerde lijsttrekker Frans Timmermans met "een waanzinnig knappe prestatie".

VVD uitslag

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen.

22.07 uur 23 mei 2019

Wilders had op meer gehoopt

De PVV van Geert Wilders heeft volgens de exitpoll flink verloren bij de Europese verkiezingen. "Helaas heeft de PVV zetels verloren. We hadden op meer zetels gehoopt maar met onze zetel in het EP zullen we met nog meer strijdbaarheid samen met onze Europese vrienden keihard knokken tegen het EU-monster, de islam en massa-immigratie!", reageerde Wilders op Twitter.

De anti-EU-partij gaat van 13,3 procent naar 4,1 procent van de stemmen. Dat betekent dat de PVV drie van haar vier zetels in het Europees Parlement gaat verliezen als de definitieve prognose van Ipsos in opdracht van de NOS klopt.

22.02 uur 23 mei 2019

FVD-lijstrekker spreekt van goed resultaat

Lijsttrekker Derk Jan Eppink is tevreden met het resultaat dat Forum voor Democratie volgens de exitpoll van Ipsos heeft behaald bij de Europese verkiezingen. "We zijn de grootste winnaar in het aantal zetels, we gaan van nul naar drie. Dat is een goed resultaat’’, zei hij tegen de NOS.

De winst van de PvdA noemt Eppink "verrassend" en komt volgens hem op het conto van lijsttrekker Frans Timmermans, die tevens kandidaat is om voorzitter te worden van de Europese Commissie. "Ik feliciteer hem met deze overwinning", aldus de FVD’er. "Ik vrees dat het spotje van de SP vooral in haar eigen gezicht is ontploft."

22.00 uur 23 mei 2019

Asscher opgetogen over „bizarre comeback”

De verkiezingsoverwinning van de PvdA die zich volgens exitpolls aftekent, is een "bizarre comeback", zegt partijleider Lodewijk Asscher. Hij sprak vlak na het uitkomen van de "ongelooflijke exitpoll" zijn uitgelaten aanhang toe.

De sociaaldemocraten lijken onder aanvoering van lijsttrekker Frans Timmermans met vijf zetels de grootste Nederlandse partij in het Europees Parlement te zijn geworden. Dat is ook goed nieuws voor Timmermans’ streven om de nieuwe voorzitter van de Europese Commissie te worden.

De PvdA leed de afgelopen jaren een reeks pijnlijke verkiezingsnederlagen.

21.37 uur 23 mei 2019

Opkomst EU-verkiezingen hoger dan in 2014

De opkomst bij de Europese verkiezingen is een stuk hoger uitgevallen dan vijf jaar geleden. Volgens een peiling van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS is 41,2 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus gegaan om 26 Nederlandse afgevaardigden voor het Europees Parlement te kiezen. In 2014 was dat 37,3 procent.

21.32 uur 23 mei 2019

Klaver: links heeft gewonnen van rechts

Linkse politiek heeft gewonnen van rechtse politiek, maakt GroenLinks-leider Jesse Klaver op uit de voorlopige exitpoll van de Europese verkiezingen. Zijn partij boekt volgens die peiling een kleine winst, maar de vermoedelijke overwinning van de PvdA stemt Klaver "onwijs blij voor progressief en links Nederland".

GroenLinks heeft het bovendien "weer beter gedaan dan bij de Provinciale Statenverkiezingen" van twee maanden geleden, zegt Klaver. Dat is "een uitslag waar we echt mee in onze handjes knijpen".

Klaver ziet de voorlopige exitpoll als een nederlaag van "het negativisme". "Met alle campagnegeweld en alle aandacht heeft de VVD één zeteltje gewonnen. En je ziet dat de PvdA en GroenLinks het samen beter hebben gedaan."

21.10 uur 23 mei 2019

PvdA de grootste bij Europese verkiezingen

De PvdA heeft bij de Europese verkiezingen de meeste stemmen behaald. Dat blijkt uit een exitpoll van onderzoeksbureau Ipsos in opdracht van de NOS.

ANP-73781280PvdA de grootste bij Europese verkiezingen

21.00 uur 23 mei 2019

PvdA profiteert van „Timmermans-effect”

beeld ANP

De bekendheid van eurocommissaris Frans Timmermans lijkt de PvdA geen windeieren te leggen bij de Europese verkiezingen. Volgens opiniepeiler Maurice de Hond heeft het ‘Timmermans-effect’ veel kiezers weggetrokken bij andere partijen. Zo switchte van de kiezers die bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart nog GroenLinks stemden 19 procent naar de PvdA, van D66 14 procent, van de SP 12 procent en van 50PLUS 11 procent.

Het debat van woensdagavond tussen premier Mark Rutte en FVD-voorman Thierry Baudet heeft weinig verschuiving in de stemkeuze opgeleverd, aldus De Hond. Wel kan het verbale duel volgens hem hebben geleid tot een hogere opkomst. Hoeveel hoger, kan pas worden bepaald na sluiting van de stembureaus.

De kiezerstrouw is het grootst bij PvdA, 50PLUS, FVD en VVD. Van hun kiezers stemde de overgrote meerderheid (tussen 80 en 89 procent) ook op die partij bij de gemeenteraadsverkiezingen.
De Hond ondervroeg 7000 kiezers.

19.48 uur 23 mei 2019

Hogere opkomst Amsterdam dan in 2014

In Amsterdam heeft rond 18.00 uur 21,7 procent van de kiesgerechtigden een stembureau bezocht. In 2014 was dit 19,8 procent. Uiteindelijk kwam de opkomst in Amsterdam vijf jaar geleden uit op 35,7 procent.

In Rotterdam heeft rond 18.00 uur 22,4 procent van de kiesgerechtigden gestemd. In Den Bosch lag de opkomst op dat tijdstip iets hoger met 25,9 procent.

19.25 uur 23 mei 2019

SGP-secretaris stemt blanco uit onvrede

Een opmerkelijk bericht: Johan van den Brink, secretaris van het wetenschappelijk instituut van de SGP, heeft vandaag niet op de SGP gestemd.

ANP-70312315SGP-secretaris stemt blanco uit onvrede

18.41 uur 23 mei 2019

Vrolijke Farage niet klein te krijgen

Portret van de man die met zijn Brexit Party waarschijnlijk een grote overwinning gaat behalen bij de Europese verkiezingen.

2019-05-23-BUI7-Nigel_Farage-5-FC_webVrolijke Farage niet klein te krijgen

18.12 uur 23 mei 2019

Stemhulpen weer veel gebruikt

Honderdduizenden Nederlanders hebben donderdag, op de dag van de Europese verkiezingen, een van de stemhulpen gebruikt. De StemWijzer is sinds middernacht 350.000 keer ingevuld, MijnStem 248.000 keer en het Kieskompas meer dan 50.000 keer.

De StemWijzer voor het Europees Parlement, gemaakt door het instituut ProDemos, is in totaal al ongeveer 1,5 miljoen keer gebruikt. Bij de vorige Europese verkiezingen gaven ruim 950.000 mensen antwoord op de stellingen. MijnStem staat op 720.000 bezoekers, het Kieskompas is sinds zijn lancering 200.000 keer ingevuld.

Het Kieskompas is niet alleen in Nederland beschikbaar. Er zijn ook stellingenlijsten voor Duitsland, Frankrijk, Zweden en Italië. Die vier kompassen zijn samen 1,2 miljoen keer ingevuld, vooral in Zweden en Frankrijk. De vier landen stemmen zondag voor het Europees Parlement.

15.56 uur 23 mei 2019

Mannen vs vrouwen

Bij de verkiezingen staan 308 mensen kandidaat. Het zijn 188 mannen en 120 vrouwen. Twee op de vijf kandidaten zijn dus vrouw. Drie partijen hebben meer vrouwelijke dan mannelijke kandidaten op het stembiljet staan.

GroenLinks heeft 16 vrouwen en 4 mannen gekandideerd. Bij de SP is de verhouding 17-12 in het voordeel van vrouwen en bij de Partij voor de Dieren is de stand 11 vrouwen tegen 9 mannen. De nieuwe progressieve partij Volt Nederland heeft evenveel mannen als vrouwen in de running voor een zetel: 12 om 12. De gezamenlijke lijst ChristenUnie-SGP heeft 6 vrouwen op een lijst met 30 kandidaten staan. Jezus Leeft is de enige partij die alleen maar mannen heeft aangemeld. Op de lijst van Forum voor Democratie staat een vrouw, bij de PVV ook.

13.50 uur 23 mei 2019

Stembureaus BES-eilanden open

Op Bonaire, Sint-Eustatius en Saba zijn de stemlokalen geopend. Bewoners kunnen stemmen vanaf 07.30 uur tot 21.00 uur lokale tijd. Er zijn zeven stembureaus op Bonaire, een op Sint-Eustatius en een op Saba.

Bij de vorige verkiezingen voor het Europees Parlement gingen op de zogenoemde BES-eilanden in totaal 1610 mensen stemmen. In totaal wonen er ongeveer 25.000 mensen op de drie eilanden.
Op de BES-eilanden mogen alle inwoners stemmen, op Curaçao, Aruba en Sint-Maarten niet. Daar konden Nederlanders zich ruim voor de verkiezingen aanmelden voor een zogenaamde briefstem, een stem per post. Op deze drie eilanden wonen bij elkaar meer dan 300.000 mensen.

13.48 uur 23 mei 2019

Opkomst Amsterdam hoger dan 2014

Een op de tien Amsterdammers heeft gestemd voor het Europees Parlement. Rond 13.00 uur lag de opkomst op 10,5 procent. Dat is iets hoger dan bij de vorige Europese verkiezingen in 2014. Toen had 8,7 procent van de Amsterdammers voor dat tijdstip een stem uitgebracht. Uiteindelijk kwam de opkomst in Amsterdam toen uit op 35,7 procent.

In Rotterdam heeft 11,7 procent van de kiesgerechtigden tot nu toe gestemd. In Den Haag ligt de opkomst iets hoger, met 13,4 procent. In Eindhoven heeft 13 procent gestemd, in Groningen 14,7 procent.

13.06 uur 23 mei 2019

Rutte bij stemmen: Ik blijf hier

Rutte. beeld ANP

Premier Mark Rutte heeft zijn stem uitgebracht voor de Europese verkiezingen. Dat deed de VVD-voorman op zijn oude basisschool, Schoolvereniging Wolters in Den Haag. Rutte zal zelf niet overstappen naar Europa, zei hij tegen ANP Video buiten het stembureau. Ik blijf hier. Dat is 100 procent zeker, maar dat heb ik ook steeds gezegd. Dat gaat niet veranderen.’’

Rutte maakte bij het stemmen ook een selfie met de leden van het stembureau. Buiten sprak hij ook nog even met scholieren.

Rutte stemt

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen.

12.09 uur 23 mei 2019

Christelijke jongeren over hun stem

In Barneveld discussieerden christelijke jongeren woensdagavond over Europese politiek. Ook SGP’er Bert-Jan Ruissen, tweede man op de CU-SGP-lijst, voerde het woord. Vier jongeren, allen politiek actief, leggen uit waarom ze donderdag stemmen op CU-SGP. En wat vinden ze van Forum voor Democratie? Is die partij van Baudet welkom in de ECR (Europese Conservatieven), de ‘familie’ waarbij CU-SGP in het Europees Parlement nu is aangesloten? Lees meer

11.52 uur 23 mei 2019

Commentaar

beeld ANP

Het enkele feit dat de premier van Nederland Baudet tot een tweegevecht uitnodigde, promoveerde de laatste in de beeldvorming tot een geheel gelijkwaardige tegenstander, tot een politicus van het allerhoogste niveau en daarmee ook tot een mogelijke toekomstige minister-president. Dat schrijft onze commentator.

11.19 uur 23 mei 2019

Klaver stemt in het Huis van Europa

beeld ANP

Jesse Klaver heeft donderdagochtend gestemd. De fractievoorzitter van GroenLinks in de Tweede Kamer deed dat in het Huis van Europa in Den Haag, niet ver van het Binnenhof. In het Huis van Europa zit een vertegenwoordiging van het Europees Parlement en de Europese Commissie.

Klaver droeg bij het stemmen zijn pasgeboren zoontje in een draagdoek

11.06 uur 23 mei 2019

Nederlandse kandidaten uit Portugal en China

Niet elke Nederlandse kandidaat voor het Europees Parlement woont in Nederland. Sommige kandidaten zijn ingeschreven in Brussel, zoals de zittende parlementariërs, maar er zijn ook kandidaten die in landen als China en de Verenigde Staten wonen. In totaal zeventien kandidaten wonen buiten Nederland. Dat mag, zegt de Kiesraad.

Sommige kandidaten werken als diplomaat in het buitenland. PvdA-kandidaat Kavish Bisseswar vertegenwoordigt Nederland bijvoorbeeld in de Chinese hoofdstad Peking. Michael Pistecky (VVD) werkt op de ambassade in Parijs. Eline van Nistelrooij (GroenLinks) was tot voor kort vice-consul in Shanghai, maar is onlangs teruggekeerd naar Nederland. CDA-kandidaat Henk Jan Ormel werkt in Rome bij de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties.

Andere kandidaten wonen om andere redenen buiten Nederland. Zo woont Dirk Jan Eppink, lijsttrekker van Forum voor Democratie, al jaren met zijn gezin in New York. Hij heeft aangekondigd dat hij naar Den Haag verhuist. Sander Chan, kandidaat voor GroenLinks, woont in Keulen en werkt als onderzoeker bij een denktank in Duitsland. Partijgenote Sjoukje van Oosterhout werkt in Londen voor Friends of the Earth, een internationale milieubeweging waarbij onder meer Milieudefensie is aangesloten. Helen Stuger van 50PLUS staat ingeschreven in het Portugese Portimão en partijgenoot André van Wanrooij in San Bartolomé de Tirajana op Gran Canaria. Oud-topdiplomaat Justus de Visser, lijstduwer van nieuwkomer VOLT, woont in Antwerpen.

Lijsttrekkers Marcel de Graaff (PVV), Sophie in ’t Veld (D66) en Anja Hazekamp (Partij voor de Dieren), die al in het Europees Parlement zitten, wonen in Brussel en omgeving. Dat geldt ook voor fractiemedewerkers Jimmy Bastings (CDA), Lara Wolters (PvdA) en Jannes de Jong (ChristenUnie-SGP). Sabine Klok (GroenLinks) en Anita Pannebakker (D66) werken voor de Europese Commissie en wonen daarom in Brussel.

Drie groepen komen in aanmerking voor de Nederlandse zetels in het Europees Parlement. Dat zijn Nederlanders die in Nederland wonen, Nederlanders die in het buitenland wonen en burgers van andere EU-landen die in Nederland wonen. Een Spanjaard uit Amsterdam mag bijvoorbeeld voor een Nederlandse partij kandidaat zijn. Wanneer een Nederlander die buiten de EU woont, verkozen wordt, is het niet nodig om te verhuizen. Ze mogen in Peking, Shanghai of New York blijven wonen en in het Europees Parlement plaatsnemen.

10.41 uur 23 mei 2019

Thierry Baudet (FVD) heeft gestemd

beeld ANP

Thierry Baudet, voorman van Forum voor Democratie (FVD), heeft zijn stem uitgebracht voor het Europees Parlement. Hij deed dat in de Posthoornkerk in Amsterdam.

Forum voor Democratie doet voor het eerst mee aan de Europese verkiezingen. Baudet is lijstduwer. Lijsttrekker Dirk Jan Eppink zat van 2009 tot 2014 in het Europees Parlement voor de Belgische partij Lijst Dedecker. In 2014 was hij lijstduwer voor de VVD.

Belangrijkste momenten