Formatieblog: Geen onderhandelingen D66 en CU over nieuw kabinet

Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (Christenunie) op het Binnenhof na afloop van een gesprek met Informateur Edith Schippers. beeld ANP

De poging om een regering te vormen met VVD, CDA, D66 en GroenLinks is mislukt. De Tweede Kamer wees Edith Schippers (VVD) opnieuw aan als informateur. Enkel een combinatie van 'het motorblok' met de ChristenUnie zou volgens haar een meerderheidskabinet kunnen vormen. Maar ook die optie is van de baan. Volg de ontwikkelingen rond de totstandkoming van een nieuw kabinet in dit blog.

Liveblog laatste update 21.40 uur 23 mei 2017
21.40 uur 23 mei 2017

Schippers: er is onvoldoende politieke wil

Schippers. beeld ANP

Bij partijleiders is momenteel niet voldoende politieke wil om in gesprek te gaan over een nieuwe meerderheidscoalitie. Dat heeft verkenner Edith Schippers dinsdag gezegd, nadat verkennende gesprekken tussen D66 en de ChristenUnie waren vastgelopen. Ze gaat zich nu beraden op hoe het verder moet. „Mij is nog niet gebleken dat er voldoende politieke wil aanwezig is bij de fractieleiders om met elkaar in gesprek te gaan in verschillende samenstellingen voor een nieuwe meerderheidscoalitie”, aldus Schippers. „Ik wil nu even nadenken. Ik kan geen ijzer met handen breken. Uiteindelijk zijn het de fractievoorzitters die zelf constateren of ze gesprekken aangaan of niet.”

Ze geeft haar zoektocht naar een nieuwe meerderheidscoalitie nog niet op, bleek uit haar toelichting. „Als ik uitgedacht was zou ik nu ook hier komen en zeggen ‘ik gooi het over de schutting”’, antwoordde Schippers toen ze werd gevraagd of ze nog wel mogelijkheden zag voor een meerderheidskabinet.

D66 en CU gingen dinsdag met elkaar in gesprek om te kijken of het überhaupt zinvol was om samen met VVD en CDA inhoudelijke gesprekken te voeren. Na een kleine vier uur kwamen D66-leider Alexander Pechtold en CU-voorman Gert-Jan Segers naar buiten. „We hebben moeten vaststellen dat dit niet kan leiden tot echte onderhandelingen”, zei Pechtold.
Bronnen in andere partijen lieten weten verrast te zijn dat Pechtold en Segers er niet uit kwamen. Premier Mark Rutte, die dinsdagavond in de Eerste Kamer was voor het debat over het associatieverdrag met Oekraïne, wilde nog niet inhoudelijk reageren.
Nu opnieuw een rustmoment inlassen -zoals eerder na de mislukte gesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks- en dan weer alle fractievoorzitters uitnodigen, ziet Schippers niet zitten. „Nee, dat gaan we niet meer inbouwen. Ik vind dat iedereen genoeg heeft nagedacht.”
Schippers stuurt haar eindverslag van deze verkennende ronde mogelijk woensdag naar de Tweede Kamer, die er vervolgens over in debat zal gaan. Maar op de vraag hoe het nu verder moet, heeft eigenlijk niemand in Den Haag nu een antwoord paraat.

20.49 uur 23 mei 2017

Asscher: formatie in impasse geraakt

Asscher. beeld ANP

PvdA-leider Lodewijk Asscher zegt dat de formatie van een nieuw kabinet na het stuklopen van de verkenning met D66 en ChristenUnie in een impasse is geraakt. „Dat komt mede doordat nog steeds niet duidelijk is of VVD, CDA, D66 en GroenLinks serieus hebben geprobeerd hun verschillen te overbruggen”, aldus Asscher. Volgens hem moet er woensdag in het debat in de Tweede Kamer over de formatie „duidelijkheid komen over de blokkade van D66” en moeten de vier partijen „stoppen met verstoppertje spelen”. Als het aan de PvdA ligt komt er een „uiterste poging een VVD, CDA, D66 en GroenLinks-coalitie mogelijk te maken.” Asscher zelf heeft steeds gezegd dat hij niet wil regeren na het enorme verlies van zijn PvdA tijdens de Tweede Kamerverkiezingen.

20.07 uur 23 mei 2017

Chronologie van de kabinetsformatie

De formatie zit in een impasse nadat D66 en CU hebben laten weten dat ze niet gaan onderhandelen over een kabinet. Een chronologie van de formatie tot dusver.

  • woensdag 15 maart: De VVD wint de verkiezingen met 33 zetels. Tweede wordt de PVV, gevolgd door CDA en D66. GroenLinks wint tien zetels;
  • donderdag 16 maart: De fractievoorzitters wijzen Edith Schippers (VVD) aan als verkenner;
  • maandag 20 maart: VVD adviseert te kijken naar een coalitie met als ‘motorblok’ de VVD, CDA en D66;
  • dinsdag 21 maart: De verkenning wordt met een week verlengd;
  • donderdag 23 maart: VVD, CDA, D66 en GroenLinks besluiten verder te praten over de vorming van een kabinet. Installatie van de nieuwe Tweede Kamer;
  • dinsdag 28 maart: Tweede Kamer wijst Schippers aan als informateur;
  • donderdag 6 april: Schippers spreekt van een „intensief en ingewikkeld proces”;
  • woensdag 12 april: GroenLinks-voorman Jesse Klaver wordt vervangen door Bram van Ojik nadat Klavers moeder met spoed in het ziekenhuis is opgenomen;
  • donderdag 20 april: Schippers meldt dat de partijen minder extra geld te besteden hebben dan vooraf gedacht. Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) heeft dat twee dagen eerder gemeld;
  • woensdag 3 mei: Na een korte vakantie wordt de formatie hervat. Een dag later dan gepland in verband met de begrafenis van de moeder van Klaver;
  • donderdag 11 mei: Het AD meldt dat het CDA het gesprek over het klimaat blokkeert. De andere onderhandelaars spreken dat tegen;
  • maandag 14 mei: Schippers meldt dat de formatieonderhandelingen zijn vastgelopen. Belangrijkste struikelblok was migratie;
  • woensdag 17 mei: De Tweede Kamer wijst Schippers opnieuw aan als informateur;
  • donderdag 18 mei: Er dreigt een impasse in de formatie nadat partijen elkaar blijven uitsluiten, oordeelt CDA-leider Sybrand Buma;
  • vrijdag 19 mei: De partijen krijgen een „moment van reflectie” om na te denken over een coalitie die niet hun eerste voorkeur heeft. Schippers wil niet van een impasse spreken;
  • maandag 22 mei: Schippers noemt een formatiepoging van VVD, CDA, D66 met ChristenUnie de „enige serieuze optie”;
  • dinsdag 23 mei: Alexander Pechtold en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) zeggen na een urenlang verkennend gesprek dat ze niet gaan onderhandelen over een kabinet.
19.23 uur 23 mei 2017

D66 en ChristenUnie gaan niet praten over kabinetsvorming

Pechtold. beeld ANP

D66 en de ChristenUnie gaan niet met de VVD en het CDA verder onderhandelen over de vorming van een kabinet. Dat maakten Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) dinsdag bekend na een urenlang verkennend gesprek met informateur Edith Schippers. Ze zien geen basis om verder te gaan. Pechtold had de samenwerking met de ChristenUnie eerder al „onwenselijk” genoemd. Na urenlang beraad dinsdagmorgen ging zijn fractie toch akkoord met een verkennend gesprek „om te kijken of deze variant enige kans van slagen zou kunnen hebben”. De twee partijen liggen vooral bij medisch-ethische onderwerpen ver uit elkaar.

Segers en Pechtold spraken dinsdag onder leiding van Schippers ruim drie uur lang met elkaar. „We hebben moeten vaststellen dat dit niet kan leiden tot echte onderhandelingen”, zei Pechtold, die sprak van intensieve gesprekken. Volgens Segers zijn er veel inhoudelijke thema’s besproken. „Dan aan het eind moet je de streep trekken. Is het voldoende om door te praten? Toen hebben we elkaar diep in de ogen gekeken, en gezegd, dat is het niet”. De twee politiek leiders willen niet zeggen op welke onderwerpen de verkenning precies is stukgelopen.

Schippers komt vermoedelijk dinsdag nog met haar eindverslag. Dan zou de Tweede Kamer er woensdag over kunnen debatteren.

15.47 uur 23 mei 2017

Segers en Pechtold bij informateur

Gert-Jan Segers (CU) verlaat het Binnenhof na een gesprek met informateur Edith Schippers. beeld ANP

Fractieleiders Alexander Pechtold (D66) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) zijn bij informateur Edith Schipper voor een „verkennend gesprek”. Daar moet duidelijk worden of er een basis is voor verdere onderhandelingen voor een kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. De Tweede Kamerfracties van beide partijen gingen eerder dinsdag akkoord met het overleg. D66 en ChristenUnie verschillen vooral sterk van mening op medisch-ethisch vlak. Pechtold noemde eerder een coalitie met de ChristenUnie ‘onwenselijk’. Segers noemde het D66-plan voor stervenshulp bij voltooid leven voor de verkiezingen een breekpunt. CDA en VVD hebben bij Schippers al aangegeven een formatiepoging met de partij van Segers te willen aangaan.

15.31 uur 23 mei 2017

Buma: logisch dat D66 en CU eerst praten

Buma. beeld ANP

CDA-leider Sybrand Buma noemt het logisch dat D66 en ChristenUnie eerst samen gaan praten, voordat er gesprekken plaatsvinden tussen vier partijen. „We hebben allemaal gezien wat er de afgelopen week gebeurd is. We weten dat er veel opgeruimd moet worden van de afgelopen week. Het lijkt mij dat dat ook de reden is dat er nu stap voor stap wordt gewerkt”, aldus Buma. De fracties van D66 en ChristenUnie stemden dinsdag in met een verkennend gesprek tussen de twee partijen. D66-leider Alexander Pechtold noemde onderhandelingen met de ChristenUnie over de vorming van een nieuw kabinet eerder nog „onwenselijk”. De twee partijen denken heel anders over vooral medisch-ethische onderwerpen.

13.41 uur 23 mei 2017

Addy de Jong over CU en regeren

Politiek redacteur Addy de Jong schreef afgelopen zaterdag de volgende column over de ChristenUnie en een eventuele regeringsdeelname.

2017-05-20-BIN1-wandelgangdikfaber-1-FC_webRegeren is voor ChristenUnie geen pretje

13.15 uur 23 mei 2017

Segers: Standpunten ongewijzigd

13.14 uur 23 mei 2017

Schippers ontvangt Pechtold en Segers

Informateur Edith Schippers heeft dinsdag al een gesprek met D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers over mogelijke samenwerking om een nieuw kabinet te vormen. De fractie van D66 stemde dinsdag in met een verkennend gesprek tussen de partijen. Pechtold had onderhandelingen met de ChristenUnie eerder nog „onwenselijk” genoemd.

Ook de fractie van de ChristenUnie is akkoord met een gesprek, liet ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers weten na beraad met zijn fractie.

D66 en de ChristenUnie verschillen sterk van mening met elkaar over vooral medisch-ethische onderwerpen. Segers zei na het overleg met zijn Kamerleden dat de ChristenUnie over bijvoorbeeld de voltooid leven-plannen nog steeds hetzelfde denkt, maar dat er nu eerst een verkennend gesprek moet plaatsvinden.

12.43 uur 23 mei 2017

"Ruimte voor verkennend gesprek met CU"

Beeld ANP

D66 is bereid tot een gesprek met de ChristenUnie over de vorming van een nieuw kabinet. Dat heeft D66-leider Alexander Pechtold dinsdag gezegd na een urenlang overleg met zijn Tweede Kamerfractie.

Eerder zei Pechtold het nog „onwenselijk” te vinden om te gaan onderhandelen met de ChristenUnie. Maar maandag noemde informateur Edith Schippers het ‘motorblok’ VVD, CDA, D66 aangevuld met de ChristenUnie als enige combinatie van partijen waarmee verdere gesprekken kunnen worden gevoerd. Alle andere mogelijke combinaties waren tijdens de gesprekken met politiek leiders onhaalbaar gebleken.

Ook ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers heeft het voorstel dinsdag voorgelegd aan zijn fractie. Als dat ook groen licht oplevert, dan organiseert Schippers een verkennend gesprek tussen de vier partijen. VVD en CDA hebben al aangegeven dat ze deze variant „graag willen verkennen”.

11.41 uur 23 mei 2017

„Er gaat rond voltooid leven geen grammetje van onze inzet af”

Wat nu? Gaat de ChristenUnie al door de pomp nog voordat de partij de onderhandelingen start met VVD, CDA en D66? Die vraag zou zomaar kunnen opkomen naar aanleiding van de nieuwsberichten maandag. CU-partijleider Segers maakte zijn opwachting bij informateur Schippers en na afloop daarvan nam hij het woord „breekpunt” bij het thema voltooid leven niet meer in de mond. Dat was heel anders in de campagne voorafgaand aan de verkiezingen. Toen deed hij dat herhaaldelijk.

D66 wil graag bij wet mogelijk maken dat mensen die vinden dat ze klaar met het leven zijn, hulp krijgen bij het sterven. De CU is daar faliekant tegen. Als de CU mee gaat regeren, zal een kabinet zo’n wet niet mogen indienen en ook de Tweede Kamer zal het niet per initiatiefwet mogen regelen, zo stelde Segers onomwonden tijdens de campagne.

Maandag was het: „Alles ligt op tafel, ook heel ingewikkelde onderwerpen. Vervolgens moet je zien waar je uitkomt. De eerste zet die je doet, is gaan praten.”

D66 proefde uit deze woorden van de CU voldoende ruimte om toch het gesprek aan te gaan. De democraten kunnen ook niet veel anders, want alle andere partijen schoten maandag hun plan aan flarden om naast VVD en CDA formatiegesprekken aan te knopen met SP en PvdA. SP-voorman Roemer: „Een van beide is dan het vijfde wiel aan de wagen. Dat is voor iedere linkse partij die daar aanschuift, politieke zelfmoord.”

Breekpunt

Blijft natuurlijk de vraag of de ChristenUnie het thema voltooid leven nu heeft weggegeven. Een woordvoerder van de fractie ontkent dat: „Het woord breekpunt is maandag inderdaad niet meer genoemd, net als afgelopen donderdag overigens toen Segers ook bij informateur Schippers langsging. Dat zou een blokkade kunnen zijn voordat de besprekingen van start gaan. Maar er gaat geen grammetje van onze inzet af. Dit thema ligt ons zeer zwaar op de maag. Het uitgangspunt bij de onderhandelingen is ons verkiezingsprogramma.”

De D66-fractie vergaderde vanmorgen over de vraag of ze met de CU aan de formatietafel wil of niet. Vorige week noemde Pechtold dat nog „onwenselijk.”

Er zit voor D66 niet veel anders op dan akkoord te gaan. Er is op dit moment geen andere optie voor een meerderheidsregering. Die conclusie trok informateur Schippers gisteren nadat ze alle partijleiders afzonderlijk sprak.

Als D66 nu zou besluiten geen gesprekken te willen, dan zou de partij de spelbreker zijn. Dat wil de partij niet. Maar nu is wel voor iedereen duidelijk dat deelname van de CU aan de formatiebesprekingen de enige optie is. D66 begint er met frisse tegenzin aan.

17.43 uur 22 mei 2017

Schippers: enige serieuze optie is met CU

Informateur Schippers. beeld ANP, Bart Maat

De enige mogelijke combinatie van partijen om verder te praten over de vorming van een kabinet is VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Dat heeft informateur Edith Schippers maandag gezegd nadat ze gesprekken had gevoerd met de politiek leiders.

D66-leider Alexander Pechtold en Gert-Jan Segers van de ChristenUnie hadden laten weten dat zij pas over deze variant zouden kunnen nadenken als alle andere van tafel zijn. Volgens Schippers is dat inmiddels gebleken.

Pechtold en Segers zullen de uitkomst dinsdag aan hun fractie voorleggen. Als dat groen licht oplevert, dan organiseert Schippers een verkennend gesprek tussen de vier partijen.

15.58 uur 22 mei 2017

Segers wil nog steeds met D66 om tafel

Segers.  beeld ANP, Bart Maat

Voor ChristenUnie-leider Gert-Jan Seger is het D66-plan om ouderen met een voltooid leven het recht te geven om uit het leven te stappen geen blokkade om met deze partij te praten aan de formatietafel. Dat maakte hij maandag duidelijk na een gesprek met informateur Edith Schippers.

„Alles ligt op tafel, ook heel ingewikkelde onderwerpen en vervolgens moet je zien waar je uitkomt”, zei hij na overleg met Schippers. „De eerste zet die je moet doen is gaan praten.”

Overigens zei CU-prominent Van Middelkoop maandagmiddag voor BNR Nieuwsradio dat zijn partij zijns inziens „niets te zoeken” heeft in een coalitie van VVD, CDA en D66. Daarvoor staan de partijen, vindt de oud-Defensieminister, programmatisch veel te ver van elkaar vandaan; vooral D66 en ChristenUnie.

Daarbij komt dat een klein partijtje als de ChristenUnie volgens hem in een vierpartijencoalitie al snel het vijfde wiel aan de wagen is. „De grote drie beslissen de meeste zaken met elkaar, en als dat gebeurd is mag jij en ook nog je fiat aan geven.” Daarom luidt Van Middelkoops advies aan Segers: „Stuur een klein briefje naar de verkenner waarop staat: mevrouw, ik pas, laat de heer Pechtold het maar uitleggen aan de heer Buma en Rutte wat hij tegen ons heeft.”

D66 heeft weinig trek in een coalitie met de ChristenUnie. De partijen hebben grote verschillen over medisch-ethische onderwerpen.

Formeren is geen pretje voor de ChristenUnie

2017-03-04-ACC_-Segers-4-FC-V_webCU-leider Segers wil zijn Schepper recht in de ogen kunnen kijken

14.45 uur 22 mei 2017

Asscher: niet beschikbaar voor plan Pechtold

Asscher. beeld ANP

De PvdA van Lodewijk Asscher is niet beschikbaar voor een coalitie met VVD, CDA, D66 en SP. Dat heeft Asscher gezegd na een gesprek met informateur Edith Schippers. D66-leider Alexander Pechtold had maandag zo’n vijfpartijenvariant voorgesteld.

Asscher wil dat VVD,CDA en D66 en GroenLinks het nog een keer met elkaar proberen. Hij zei dat vorige week ook al, voordat Schippers de partijen opriep om nog een keer over hun standpunten na te denken. Asscher vindt dat de winnaars van de verkiezingen een serieuzere poging moeten doen.

14.19 uur 22 mei 2017

Roemer ook tegen vijfpartijencoalitie met VVD

Roemer. beeld ANP

SP-leider Emile Roemer houdt voet bij stuk: hij wil niet onderhandelen over een nieuw kabinet met de VVD. Ook in een vijfpartijenkabinet, waarin hij versterking zou krijgen van een extra linkse partij ziet hij niets. „Een van beide is dan het vijfde rad aan de wagen. Dat is voor iedere linkse partij die daar aanschuift politieke zelfmoord”, zei Roemer maandagmiddag.

Roemer sprak met informateur Edith Schippers over het veto van de SP over samenwerking met de VVD. Schippers gaf alle partijen vrijdag een lang weekend bedenktijd in de hoop dat zij hun onderlinge blokkades zouden opheffen. Maar dat heeft Roemer niet op andere gedachten gebracht.

De SP voelt ook niets voor het voorstel van D66 om zowel SP als PvdA uit te nodigen om samen bij VVD, CDA en D66 aan te sluiten. Roemer houdt vast aan zijn pleidooi voor een centrumlinks kabinet, zonder de VVD. Al erkent hij dat het „er inderdaad op lijkt dat dit niet gaat lukken”.

13.06 uur 22 mei 2017

Pechtold wil praten met SP én PvdA

D66-leider Alexander Pechtold wil dat VVD, CDA en D66 gaan onderhandelen over een kabinet met SP én PvdA. Beide partijen hebben al in alle toonaarden nee gezegd, maar Pechtold hoopt dat vooral SP-voorman Emile Roemer zich in het weekend heeft bedacht.

Het is voor het eerst dat Pechtold een regeringscoalitie van vijf partijen voorstelt. Tot dusver wilden VVD, CDA en D66 steeds een vierde partij zoeken om samen een kabinet te vormen. CDA-leider Sybrand Buma zei eerder maandag al dat hij niets ziet in een vijfpartijenkabinet.

Pechtold vertelde informateur Edith Schippers maandagochtend dat hij een regeringscoalitie wil met een stabiele meerderheid in beide Kamers, die links en rechts verbindt. Voor onderhandelen met de ChristenUnie, die maar een heel krappe meerderheid levert, voelt hij daarom nog steeds niets.

Omdat zijn eerste voorkeurscoalities, met respectievelijk GroenLinks, SP of PvdA, voorlopig uitgesloten lijken, voelde Pechtold zich geroepen een nieuwe mogelijkheid te opperen. Hij hoopt dat de SP onderhandelingen wel aandurft als er een extra linkse partij aanschuift.

Roemer bedankte donderdag wel erg snel voor een uitnodiging aan te schuiven aan de onderhandelingstafel, aldus Pechtold. Hij sluit niet uit dat de bedenktijd die Schippers de partijen gunde Roemer tot andere gedachten heeft gebracht. De D66-leider verwees ook naar opinie-onderzoek van afgelopen weekend, waaruit bleek dat de SP-achterban wel voelt voor onderhandelen met VVD, CDA en D66.

12.57 uur 22 mei 2017

Klaver: Wij niet aan zet

Klaver. Beeld ANP

GroenLinks-leider Jesse Klaver vindt niet dat hij aan zet is in de onderhandelingen over een nieuw kabinet. Hij heeft dat maandag gezegd na een gesprek met informateur Edith Schippers.

Klaver blijft daarmee bij het advies dat hij vorige week al had gegeven. Er moet volgens hem gekeken worden naar een combinatie van partijen die elkaar de minste blokkades opleggen. „Daar heb ik expliciet aan toegevoegd: kijk naar partijen die überhaupt met elkaar zouden willen praten”, aldus Klaver.

De onderhandelingen tussen GroenLinks, VVD, CDA en D66 liepen vorige week stuk. Alleen als er inhoudelijk ruimte is, ziet Klaver een mogelijkheid om die gesprekken nog te hervatten. VVD, CDA en ook GroenLinks zelf lieten vorige week al weten dat dit er waarschijnlijk niet inzit.

12.15 uur 22 mei 2017

Buma dringt aan op spoedig slechten blokkades

CDA-leider Sybrand Buma wil dat partijen die hun veto hebben uitgesproken over mogelijke regeringscoalities die blokkades snel uit de weg ruimen. „Het wordt nu wel tijd om echt tot keuzes te komen. Hij houdt vast aan een coalitie van vier partijen. Het Binnenhof staat „alweer een week in de verkenningsstand”, klaagde Buma. Hij „mag hopen dat zo langzamerhand blokkades worden opgeruimd in plaats van behouden of vervangen”, zodat we nog deze week aan echte onderhandelingen over een nieuw kabinet toekomen.

11.17 uur 22 mei 2017

Rutte spreekt geen voorkeur uit

VVD-leider Mark Rutte wil na een gesprek met informateur Edith Schippers geen voorkeur uitspreken voor een coalitie met ChristenUnie, SP of PvdA. Hij wil een „vierpartijenkabinet met een stabiele meerderheid in beide Kamers”.

08.05 uur 22 mei 2017

Schippers spreekt zeven politieke leiders

Schippers. beeld ANP

VVD-leider Mark Rutte is maandag om 10.00 uur de eerste die bij informateur Edith Schippers mag langskomen. Ze ontvangt op deze dag zeven politieke leiders.

Ze spreekt verder met CDA-leider Sybrand Buma, D66-voorman Alexander Pechtold, Jesse Klaver van GroenLinks, SP’er Emile Roemer, PvdA-leider Lodewijk Asscher en Gert-Jan Segers van de ChristenUnie. Ze heeft Geert Wilders (PVV) al telefonisch gesproken.
Schippers besloot de politieke leiders vrijdag bedenktijd te geven. Er dreigt een impasse in de formatie omdat alle partijen vasthouden aan hun eigen voorkeur. Met dit „moment van reflectie” wilde Schippers de politici tijd geven om na te denken over andere varianten voor coalities dan hun eerste voorkeur.
Eerder mislukte een poging om een kabinet te maken van het ‘motorblok’ VVD, CDA, D66 met GroenLinks. D66 maakte daarna duidelijk weinig te zien in een combinatie met de ChristenUnie, de SP wil niet met de VVD en de PvdA wil in de oppositie.

08.04 uur 22 mei 2017

D66-kopstukken: geen kans op slagen met CU

Kajsa Ollongren, Alexander Pechtold, Gerrit Jan Wolffensperger en Jan Terlouw ( (v.l.n.r.) tijdens een congres van D66. beeld ANP

Onderhandelingen van VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie over een nieuw kabinet hebben geen zin. Die hebben geen reële kans van slagen, vindt D66-kopstuk Kajsa Ollongren. Oud-partijleider Jan Terlouw sluit zich daarbij aan.

Als het aan D66 ligt „is dit een fase die we kunnen overslaan”, zei Ollongren in WNL op Zondag. De Amsterdamse wethouder wees er zondag opnieuw op dat een regeringscoalitie een „echt heel erg krappe” meerderheid heeft in beide Kamers. Bovendien zijn D66 en CU het oneens over „toch moeilijke onderwerpen” als de donorwet en het vrijwillig levenseinde. „Ik zie het op deze punten niet gebeuren.”
Alexander Pechtold noemde onderhandelingen met ChristenUnie over een nieuw kabinet woensdag „onwenselijk”. Volgens Terlouw bedoelt hij daarmee: „Dit wordt niks”. D66 spreekt zich de laatste dagen steeds krachtiger uit tegen een formatie met CU.
Van een blokkade is echter geen sprake, hield Terlouw zondag in televisieprogramma Buitenhof vol. „Daarom zegt Pechtold ook als het over de ChristenUnie gaat niet ‘ik wil het niet’, maar ‘het is ongewenst”’, stelde de sociaal-liberale éminence grise.
Informateur Edith Schippers deed vrijdag een beroep op alle partijen om hun veto’s over mogelijke coalitiepartners in te slikken. Anders dreigt volgens haar een impasse. Ze gaf de partijen een weekend bedenktijd en wil maandag weer van hen horen.
Ollongren wil liever dat SP of PvdA de maandag opengevallen plaats van GroenLinks inneemt aan de onderhandelingstafel met VVD, CDA en D66. Terlouw richt zich vooral tot de onwillige SP, want voor de tegenzin van de gedecimeerde PvdA heeft hij wel begrip.
Mocht D66 toetreden tot een nieuw kabinet, dan geldt Ollongren als een geheide minister. Terlouw was eind jaren zeventig de voorman van de sociaal-liberalen.

07.54 uur 20 mei 2017

Formeren is geen pretje voor de ChristenUnie

Deze zaterdag houdt de ChristenUnie haar partijcongres in Lunteren. De formatie en de rol die de CU daar in kan spelen, zijn ongetwijfel het gesprek van de dag.

2017-05-20-BIN1-wandelgangdikfaber-1-FC_webRegeren is voor ChristenUnie geen pretje

07.45 uur 20 mei 2017

Rutte: Kans op coalitie met GL bestond

beeld ANP

De VVD-onderhandelaars Rutte en Zijlstra hebben de afgelopen weken verschillende malen gedacht dat een regeringscoalitie met GroenLinks mogelijk zou zijn.

„Sommigen binnen de VVD krijgen bij voorbaat de bibbers als ze denken aan regeren met GroenLinks. Ik vond dat de besprekingen een serieuze kans moesten krijgen. En er waren momenten dat we dachten: Het zou kunnen.”

Dat zei VVD-voorman en premier Rutte vrijdagavond in Arnhem tijdens zijn toespraak tot het VVD-congres.

Hij sprak zijn waardering uit voor GroenLinksleider Klaver: „Ik ben onder de indruk geraakt. Ik deel zijn standpunten niet, maar hij deugt. Nederland is goed af omdat mensen als Klaver voor de politiek kiezen.”

Rutte benadrukte nogmaals dat zijn „grote, grote voorkeur” een stabiel meerderheidskabinet is. De afgelopen jaren, waarin Rutte ook werkte met minderheidskabinetten, zijn volgens hem niet de beste oplossing, „Ik kreeg een groot oor van het bellen en dat gold ook vast voor de mensen die ik belde.”

De VVD-voorman vindt het verstandig dat informateur Schippers een pauze in de besprekingen inlaste. Hij hoopt dat er volgende week een keuze gemaakt kan worden voor een vierde onderhandelingspartner.

Uit de woorden van Rutte kon opgemaakt worden dat hij het aftreden van VVD-partijvoorzitter Keizer in dit stadium niet nodig vond: „We mogen mensen niet laten vallen als niet bewezen is dat ze schuldig zijn.” Rutte bedankte Keizer voor alles wat hij voor de partij deed.

07.27 uur 20 mei 2017

Oud-informateurs missen gezag koning bij formatie

Oud-informateur Dries van Agt na een bezoek aan toenmalig koningin Beatrix. beeld ANP

Volgens oud-informateurs Dries van Agt (CDA), Frits Korthals-ALtes (VVD), Frans Leijnse (PvdA) en een voormalig informateur die anoniem wil blijven, heeft het staatshoofd in hun tijd „de zaak vlotgetrokken bij complexe situaties.”

„Dat heeft met de gezagsverhoudingen te maken”, zegt Korthals Altes. „Je kunt je afvragen of een informateur die wordt aangewezen door de Kamervoorzitter met hetzelfde gezag optreedt als een informateur die door het hoofd van de regering is aangewezen.”

Een moreel beroep van de koning kan doorslaggevend zijn, stellen oud-informateurs. „Ik heb koningin Beatrix meegemaakt en die kon een zekere psychologische pressie uitoefenen”, vertelt Van Agt.

21.46 uur 19 mei 2017

Rutte: minderheidskabinet niet beste oplossing

Mark Rutte tijdens zijn speech op het voorjaarscongres van de VVD in congrescentrum Papendal. beeld ANP

VVD-leider Mark Rutte streeft voor de komende vier jaar naar een stabiel meerderheidskabinet. „Een minderheidskabinet is niet de beste oplossing,” zei hij vrijdag tijdens een VVD-congres in Arnhem. Rutte erkende dat het huidige demissionaire kabinet ook geen meerderheid heeft in de Senaat, maar zoiets is volgens hem verre van ideaal. Rutte II heeft weliswaar de eindstreep gehaald, maar „ik heb wel zo’n oor van het bellen”, zei Rutte. Als premier moest hij de afgelopen jaren steeds deals sluiten met oppositiepartijen.

De VVD-leider noemde het verstandig dat informateur Edith Schippers even een pauze heeft ingelast nu de kabinetsformatie in een „ingewikkelde puzzel” is veranderd. Maar Rutte heeft „goede hoop” dat volgende week de knoop kan worden doorgehakt.

De formatie belandde in een impasse nadat de onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks begin deze week spaak liepen. Het bleek onmogelijk om met de laatste partij tot een compromis te komen op migratiegebied. Rutte onderstreepte dat de onderhandelingen de afgelopen maanden „serieus” waren en prees GroenLinks-leider Jesse Klaver. Hij is het niet met diens politieke standpunten eens, maar Klaver „deugt, hij is een goed politicus”. Rutte riep in herinnering dat Klaver privé een lastige tijd doormaakte door het overlijden van zijn moeder. „Ik ben onder de indruk van hem.”

Rutte liet zich niet uit over de door hem gewenste coalitiepartners, maar hij blijft uitgaan van een coalitie van vier partijen. De VVD zal in de formatie inzetten op onderwerpen als lastenverlichting, ouderenzorg, klimaat, asielbeleid en veiligheid. In de onderhandelingen zullen zeker compromissen gesloten moeten worden, waarschuwde hij. „We komen niet terug met het VVD-verkiezingsprogramma.”

17.05 uur 19 mei 2017

SP doet ultieme gooi naar centrumlinks

Emile Roemer (SP) op het Binnenhof na een gesprek met informateur Edith Schippers. beeld ANP

De SP blijft weigeren om bij VVD, CDA en D66 aan te schuiven aan de onderhandelingstafel om de impasse in de kabinetsformatie te doorbreken, ook al deed informateur Edith Schippers vrijdagochtend een klemmend beroep op alle partijen. Maar SP-leider Emile Roemer berust niet in die patstelling. Hij gaat komend weekend nog eens alles in het werk stellen om partners te winnen voor een centrumlinkse coalitie.

Schippers kan de SP niet vragen terug te komen van het veto over een coalitie met de VVD, zei Roemer vrijdag. Hij zou dan een verkiezingsbelofte breken en tal van idealen moeten verloochenen. Roemer voelt er niets voor het toch even met de VVD te proberen om van het verwijt af te zijn dat hij blokkades opwerpt. Zolang de VVD het voortouw heeft in de kabinetsformatie en onder meer CDA en PvdA een centrumlinkse coalitie blokkeren „moet de SP afwachten”, aldus Roemer. Achter de schermen klampt hij echter zoveel mogelijk beoogde partners aan om ze over de streep te trekken.

15.13 uur 19 mei 2017

D66 wil maandag met nieuw voorstel komen

Alexander Pechtold (D66) op het Binnenhof voor een gesprek met informateur Edith Schippers. beeld ANP

D66 wil maandag met een nieuw voorstel komen in de vastzittende formatie van een nieuw kabinet. De partij reageert daarmee op de oproep van informateur Edith Schippers aan alle partijen om goed na te denken welke mogelijkheden zij voor zichzelf zien. „Verstandige oproep. Dat zullen we doen, zodat we maandag met een nieuw voorstel kunnen komen”, aldus een woordvoerder van D66. Schippers ziet op dit moment geen combinatie van partijen waarmee verder kan worden gepraat over de vorming van een nieuw kabinet. Ze wil daarom dat de partijen nadenken over een andere variant dan hun eerste voorkeur voor een coalitie. D66-leider Alexander Pechtold zei deze week een variant van VVD, CDA en zijn partij met de ChristenUnie „onwenselijk” te vinden. Ook andere combinaties zijn tot op heden niet haalbaar gebleken.

10.32 uur 19 mei 2017

Live persconferentie Schippers

Informateur Schippers zegt tijdens de persconferentie dat ze op dit moment geen combinatie van partijen waarmee verder kan worden gepraat over de vorming van een nieuw kabinet. Voor alle varianten die op tafel hebben gelegen, was volgens haar onvoldoende steun van één of verscheidene partijen in die variant.
Ze geeft de partijen daarom tijd voor een „,moment van reflectie”. De partijen krijgen zo gelegenheid om na te denken over een andere variant dan hun eerste voorkeur voor een coalitie. „Daar wil ik de partijen even de ruimte voor geven”. Schippers doet „een oproep aan alle partijen om eens goed na te denken welke mogelijkheden zij voor zichzelf zien”.

10.07 uur 19 mei 2017

Maandag verder

Informateur Schippers gaat maandag verder met haar werkzaamheden. Er is gekeken welke partij de plek van GroenLinks in kan nemen aan de onderhandelingstafel met VVD, CDA en D66. Maar de partijen die hiervoor het meeste zijn genoemd, worden of door anderen uitgesloten of sluiten zichzelf voorlopig uit. Zo wil de SP niet samenwerken met de VVD en wil D66 niet met de ChristenUnie. De PvdA houdt vooralsnog de boot af. Vrijdag staat VVD-politica Schippers in de loop van de ochtend nog wel even de pers te woord.

22.07 uur 18 mei 2017

Vorming nieuwe regering wordt puzzel

De tweede poging in Den Haag een nieuwe regering te vormen blijkt een puzzel. Drie dagen na het mislukken van de eerste formatiepoging is nog niet te zeggen welke partijen het nu met elkaar willen proberen. CDA-leider Sybrand Buma nam donderdag al het woord impasse in de mond.

Er is gekeken welke partij de plek van GroenLinks in kan nemen aan de onderhandelingstafel met VVD, CDA en D66. Maar de partijen die hiervoor het meeste zijn genoemd, worden of door anderen uitgesloten of sluiten zichzelf voorlopig uit. Zo wil de SP niet samenwerken met de VVD en wil D66 niet met de ChristenUnie. De PvdA houdt vooralsnog de boot af.

Informateur Edith Schippers vroeg de afgelopen dagen alle fractievoorzitters naar hun opvatting over hoe het nu verder moet. Na die verkenning zag zij zich genoodzaakt bepaalde leiders nog een keer uit te nodigen, zoals CDA-leider Sybrand Buma. Hij benadrukte donderdagavond dat naar een coalitie van het zogenoemde motorblok met SP moet worden gekeken.

Buma waarschuwde voor een impasse als partijen blijven zeggen dat ze niet mee willen doen of in bepaalde samenstellingen niet mee willen doen. Die patstelling „moet worden doorbroken. De dag dat we allemaal konden zeggen: we willen niet of we willen niet in die samenstelling is echt voorbij”, zei Buma.

Dat bleek echter aan dovemansoren gericht: SP-fractieleider Emile Roemer hield na zijn tweede, korte onderhoud met Schippers voet bij stuk. Hij wil niet met de VVD: „Het is een nee, het was een nee en ga er maar van uit dat het een nee blijft.”

20.25 uur 18 mei 2017

SP houdt voet bij stuk: niet met VVD

SP-fractieleider Emile Roemer houdt voet bij stuk. Hij wil niet met de VVD gaan kijken of zij samen met andere partijen een regering kunnen vormen: „Het is een nee, het was een nee en ga er maar van uit dat het een nee blijft.”

Roemer zei dat donderdagavond na een extra gesprek met informateur Edith Schippers, die verkent welke mogelijkheden er zijn. Het onderhoud duurde zo’n tien minuten.

CDA, D66 en VVD hadden graag gezien dat SP met hen zou gaan overleggen. Maar Roemer ziet niets in regeren met de partij van Rutte. Hij wil wel om de tafel met CDA en D66 om te kijken of een centrumlinkse regering mogelijk is, maar daar voelt het CDA helemaal niets voor.

19.06 uur 18 mei 2017

Buma wil gesprek tussen VVD, CDA, D66 en SP

CDA-leider Sybrand Buma. beeld ANP

SP-leider Emile Roemer heeft steeds gezegd dat hij niet in een kabinet wil met de VVD. Buma waarschuwt voor een impasse als partijen blijven zeggen dat ze niet mee willen doen of in bepaalde samenstellingen niet mee willen doen. Die patstelling „moet worden doorbroken”.

„De dag dat we allemaal konden zeggen: we willen niet of we willen niet in die samenstelling is echt voorbij”, zei Buma. „Daarom zeg ik ook zelf niet: dit is mijn voorkeur, die moet het worden.” De CDA-voorman liet eerder weten dat hij aanraadt SP, PvdA of ChristenUnie de opengevallen plaats van GroenLinks aan de onderhandelingstafel te laten innemen.

Buma sprak zich opnieuw uit tegen een centrumlinkse coalitie van CDA en vijf min of meer linkse partijen, de favoriet van Roemer. De SP-leider spreekt later op de avond met Schippers, die hem waarschijnlijk zal vragen of hij toch niet met VVD, CDA en D66 wil praten over een nieuwe regering.

17.01 uur 18 mei 2017

Schippers wil doorpraten met Buma en Roemer

Informateur Edith Schippers praat donderdag verder met CDA-leider Sybrand Buma en daarna met SP-leider Emile Roemer over de mogelijkheden die zij zien voor een regeringscoalitie. Ze ontvangt Buma om 18.00 uur en Roemer om 20.00 uur op het Binnenhof.

Buma vertelde haar woensdagmiddag al dat hij wil onderhandelen met VVD, D66 en PvdA, SP of ChristenUnie. Roemer wil niet in een kabinet met de VVD. Hij pleit voor een centrumlinkse regering.

De meeste partijen sturen erop aan dat de ChristenUnie de opengevallen plaats van GroenLinks aan de onderhandelingstafel inneemt. Maar daar wil D66 vooralsnog niet aan, bleek opnieuw na een extra gesprek van Schippers met D66-leider Alexander Pechtold donderdagmiddag.

16.05 uur 18 mei 2017

D66 wil dat PvdA en SP bewegen

beeld ANP

D66 wil dat PvdA en SP toch gaan overleggen over de vorming van een regering met VVD en CDA. Dat zei D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold donderdagmiddag. Hij ziet nog steeds niets in samenwerking met de ChristenUnie (CU). Dat zou „weinig kans van slagen” hebben.

Pechtold noemde samenwerking met de CU woensdag al onwenselijk. Over onder meer stervenshulp aan mensen die hun leven voltooid vinden, Europese samenwerking en eenverdieners zijn zij het hartgrondig oneens. Dat D66 en CU samen afgelopen jaren geregeld nauw samenwerkten met het kabinet zegt volgens Pechtold niets. „We onderhandelden toen over het kasboek, niet over de Bijbel.” Pechtold wil de CU echter niet definitief uitsluiten, zoals de PVV.

De D66-voorman was voor de tweede keer in twee dagen uitgenodigd door informateur Edith Schippers. Zij verkent welke mogelijkheden voor een kabinet er nog zijn, nu de poging van VVD, CDA, D66 met GroenLinks is mislukt. Veel partijen adviseren overleg van VVD, CDA en D66 met CU.

Pechtold blijft SP of PvdA als vierde coalitiepartner verkiezen. Die twee partijen „moeten op z’n minst openstaan voor verkennende gesprekken”, vindt hij. „Ze moeten maar eens verder beargumenteren” waarom ze niet mee willen doen.

Volgens de D66-leider is op de bezwaren van de SP veel af te dingen. De combinatie van VVD, CDA en D66 is helemaal niet zo liberaal en rechts als de SP doet voorkomen, meent hij.

Pechtold voelt zich niet aangesproken door het verwijt dat hij de kabinetsformatie frustreert door gesprekken met de ChristenUnie te blokkeren. D66 heeft juist vol overtuiging meegedaan met de vorige formatieronde en oppert nu opnieuw twee goede mogelijkheden, vindt hij.

14.26 uur 18 mei 2017

Informateur spreekt opnieuw met Pechtold

Informateur Edith Schippers gaat in verband met de vorming van een nieuw kabinet donderdagmiddag opnieuw praten met D66-fractievoorzitter Alexander Pechtold. Pechtold noemde woensdag een mogelijke coalitie van VVD, CDA, zijn eigen partij en de ChristenUnie (CU) ,,onwenselijk''.

Andere partijen zien een dergelijke regering - van het zogenoemde motorblok en de CU - als een variant die door Schippers onderzocht zou moeten worden.

Schippers doet een tweede poging te kijken welke regering mogelijk is, nadat de eerste poging met VVD, CDA, D66 en GroenLinks spaak liep. Ze sprak woensdag en donderdag alle fractievoorzitters.

VVD-leider Mark Rutte zei een stabiel kabinet van vier partijen te willen dat in Tweede en Eerste Kamer een meerderheid heeft. Volgens hem zijn er drie mogelijkheden, waarbij VVD, CDA en D66 in zee gaan met PvdA, ChristenUnie of SP. CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma ziet dezelfde opties als Rutte, en het liefst geen vijfde partij erbij.

Pechtold wil liever niet met de CU wegens de grote politieke verschillen op sommige onderwerpen die voor beide partijen van het grootste belang zijn. Ook vindt hij de meerderheid van een coalitie met de CU te krap.

12.58 uur 18 mei 2017

Asscher: nog een keer proberen met GroenLinks

PvdA-leider Lodewijk Asscher wil dat GroenLinks toch weer plaatsneemt aan de onderhandelingstafel. Hij heeft informateur Edith Schippers donderdag geadviseerd „indringende gesprekken” te voeren met VVD en GroenLinks, om te kijken of die partijen ondanks de verschillen toch samen in een nieuw kabinet kunnen plaatsnemen. Asscher noemt de combinatie VVD, CDA, D66 en GroenLinks „de meest logische coalitie” voor het land en herhaalde dat zijn PvdA niet beschikbaar is. Volgens hem is woensdag tijdens het debat over de mislukte gesprekken tussen de partijen niet duidelijk geworden waarom hun poging is vastgelopen. Tijdens het debat bleek dat met name de verschillen tussen VVD en GroenLinks onoverbrugbaar zijn.

11.39 uur 18 mei 2017

Segers: ook praten met SP en PvdA

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers vindt dat zes partijen in aanmerking komen om te praten over de vorming van een nieuw kabinet. Behalve VVD, CDA en D66 zijn dat zijn eigen ChristenUnie, de SP en de PvdA. Segers heeft dat donderdag als advies gegeven aan informateur Edith Schippers. Uit de gesprekken met de zes partijen moet dan blijken welke vier uiteindelijk de politieke wil hebben om samen door te praten. De afgelopen weken spraken VVD, CDA, D66 en GroenLinks met elkaar, maar die onderhandelingen liepen maandag stuk. Schippers zoekt nu naar een nieuwe combinatie. D66-leider Alexander Pechtold heeft de ChristenUnie als partner „onwenselijk” genoemd. De SP sluit de VVD uit, terwijl de PvdA zich na de verkiezingsnederlaag niet als de aangewezen partij ziet om in een nieuw kabinet plaats te nemen.

11.12 uur 18 mei 2017

Klaver: ChristenUnie logische optie

Formatiegesprekken met VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie liggen nu voor de hand. Dat heeft GroenLinks-leider Jesse Klaver donderdag gezegd na zijn gesprek met informateur Edith Schippers. Volgens Klaver is het nu zaak dat er gesprekken komen met partijen die elkaar „de minste blokkades opleggen”. Daarbij vindt hij de CU nu de meest logische keuze, maar ook de SP is een optie. Voor die laatste optie moet Emile Roemer nog wel over de streep worden getrokken. Die herhaalde woensdag nog maar eens niet met de VVD te willen regeren. Klaver erkende dat het ook met de CU lastig zal worden, omdat die partij op het gebied van migratie veel lijkt op GL. Migratie was nu juist het onderwerp waarop de gesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GL stukliepen.

07.01 uur 18 mei 2017

Informateur verkent donderdag verder

De poging om tot een nieuw kabinet te komen gaat donderdag verder. Informateur Edith Schippers praat vanaf 10.00 uur op het Binnenhof achtereenvolgens met de lijsttrekkers van GroenLinks, ChristenUnie, 50Plus, PvdA, DENK en SGP.

Een dag eerder sprak Schippers al met de andere lijsttrekkers. Ze verkent hoe het nu verder moet, nadat de formatie van een regering van VVD, CDA, D66 en GroenLinks was geklapt. De informateur verzamelt alle ideeën en komt dan met een voorstel welke partijen samen om tafel zouden kunnen gaan zitten om uit te vissen of zij een coalitie kunnen vormen.

VVD, CDA en D66 hopen samen een andere vierde partner te kunnen vinden. De SP sluit echter samenwerking met de VVD uit, D66 noemt een coalitie met de ChristenUnie „onwenselijk” en de PvdA voelt niets voor regeringsdeelname. Dat maakt de taak van Schippers er niet makkelijker op.
De PVV, de tweede partij van het land, is uitgesloten.

21.09 uur 17 mei 2017

Klaver: wij sturen mensen niet weg

GroenLinks-leider Jesse Klaver in gesprek met zijn achterban over het mislukken van de onderhandelingen over een nieuw kabinet. beeld ANP

GroenLinks-leider Jesse Klaver heeft woensdagavond op een bijeenkomst van zijn partij in Den Haag niet precies willen zeggen waarom het misging bij de vorming van een regering met VVD, CDA en D66. Wel benadrukte hij dat het individuele recht op asiel moet zijn gewaarborgd: „Wij sturen mensen die uit de oorlog vluchten niet weg.”

Dit standpunt van GroenLinks is naar verluidt de reden dat maandag de stekker uit het overleg is getrokken. Volgens bronnen voelde de partij er niets voor de deal met Turkije over de regionale opvang van vluchtelingen toe te passen op andere gebieden van waaruit een vluchtelingenstroom is te verwachten, zoals Afrikaanse landen. „Je moet migratie goed organiseren”, zei Klaver. Hij verwees daarbij naar het woord dat door alle partijen is gebruikt om het grootste struikelblok te omschrijven.

20.22 uur 17 mei 2017

SP wil niet om tafel met VVD

Emile Roemer (SP) op het Binnenhof voor een nieuwe verkenningsronde met informateur Edith Schippers. beeld ANP

SP-voorman Emile Roemer blijft bij zijn standpunt dat hij best met CDA en D66 om tafel wil, maar niet met de VVD. Hij maakte dat duidelijk na zijn overleg met Schippers. Roemer erkende dat zijn partij en VVD lokaal soms goed samenwerken, maar landelijk gaat het om „grote macro-economische onderwerpen” als zorg en inkomensbeleid. Daar liggen de standpunten „mijlenver uit elkaar”, zei Roemer.

Schippers zet haar verkenning donderdag voort. Ze praat dan met onder anderen GroenLinks-leider Jesse Klaver, ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers en PvdA-leider Lodewijk Asscher.

19.20 uur 17 mei 2017

Pechtold: CU als vierde coalitiepartner „onwenselijk”

Alexander Pechtold (D66) op het Binnenhof voor een nieuwe verkenningsronde met informateur Edith Schippers. beeld ANP

D66-fractieleider Alexander Pechtold verhoogt de druk op de linkse partijen SP en PvdA om te praten over een coalitie van VVD, CDA en zijn eigen partij. Hij wil dat informateur Edith Schippers uitzoekt of een regering met PvdA of SP mogelijk is.

„Ik zie ze allebei als mogelijk. Partijen kunnen ja zeggen”, aldus Pechtold, verwijzend naar de afwijzende houding van beide partijen tot nu toe.
De D66-leider ziet een coalitie met een andere mogelijke partner, de ChristenUnie, als „onwenselijk”. Pechtold benadrukte dat hij een voorkeur heeft voor „stabiel kabinet wat links en rechts verbindt”, zo zei hij na overleg met Schippers over de volgend stap in de formatie.

19.13 uur 17 mei 2017

Ook Buma voor meerderheidskabinet

Sybrand Buma (CDA) op het Binnenhof voor een nieuwe verkenningsronde met informateur Edith Schippers. beeld ANP

Evenals VVD-leider Mark Rutte wil CDA-lijsttrekker Sybrand Buma een stabiel kabinet van vier partijen dat in Tweede en Eerste Kamer een meerderheid heeft, het liefst zonder vijfde partij. Ook zei Buma geen voorkeur te hebben. Hij vindt wel een variant nodig met partijen die tijdens de onderhandelingen echt het gevoel hebben dat zij een stabiele regering kunnen vormen.

Op de vraag of hij dan nog in de SP „gelooft”, antwoordde de christendemocraat Buma met een glimlach: „Dat hebben we eigenlijk nooit gedaan”. Hij hoopt dat SP-voorman Emile Roemer bereid is tot overleg, hoewel die steeds uitsluit dat hij in een regering met VVD stapt: „Het is aan Roemer als leider van de SP om een eventuele blokkade richting VVD niet leidend te laten zijn.”
Informateur Schippers verzamelt woensdag en donderdag alle wensen en opmerkingen van de fractieleiders in de Tweede Kamer, om dan haar conclusie te trekken over de volgende stap in de formatie.

17.26 uur 17 mei 2017

Wilders hamert op plek aan formatietafel

Geert Wilders hamert erop dat hij aan de beurt is om deel te nemen aan gesprekken over een nieuwe regering. Dat zei de PVV-leider woensdag na zijn bezoek aan Edith Schippers. Wilders benadrukte dat hij geen blokkades opwerpt, maar dat zijn voorkeur uitgaat naar een regering met VVD, CDA, 50Plus, SGP en het Forum voor Democratie. „Het zou slecht zijn als opnieuw de tweede partij van Nederland niet mag aanschuiven.”

17.24 uur 17 mei 2017

Rutte wil stabiel meerderheidskabinet

Schippers (l.) en Rutte. beeld ANP

VVD-leider Mark Rutte wil een stabiel kabinet van vier partijen dat in Tweede en Eerste Kamer een meerderheid heeft. Volgens hem zijn er drie mogelijkheden, waarbij VVD, CDA en D66 in zee gaan met PvdA, ChristenUnie of SP. Rutte zei dat woensdagmiddag na zijn gesprek met Edith Schippers, die als informateur verkent welke regering tot stand kan komen na het mislukken van de poging van VVD, CDA en D66 met GroenLinks. Rutte sprak geen voorkeur uit voor een van de drie partijen. „Wij zijn weliswaar de grootste partij, maar ook weer niet zo groot. Wij worden geacht een beetje bescheiden te zijn.” Schippers wil van alle fractieleiders in de Tweede Kamer de wensen weten, om dan haar conclusie te trekken over de volgende stap in de formatie.

15.56 uur 17 mei 2017

Schippers begint direct met gesprekken

Informateur Edith Schippers begint woensdagmiddag al direct aan haar verkennend onderzoek voor een kabinetsformatie. De VVD-politica werd eerder op de middag opnieuw aangewezen als informateur door de Tweede Kamer. Schippers spreekt in de middag en avond met zeker zes fractievoorzitters: Mark Rutte (VVD), Geert Wilders (PVV), Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66), Emile Roemer (SP) en Thierry Baudet (Forum voor Democratie). De informateur gaf woensdag in de Kamer al aan tempo te willen maken.

15.42 uur 17 mei 2017

Segers: bereid te praten als uitnodiging komt

Premier Mark Rutte en Gert-Jan Segers (Christenunie) tijdens het debat over het verloop van de formatie. beeld ANP

Gert-Jan Segers van de ChristenUnie is bereid om te gaan praten over de vorming van een nieuw kabinet als hij daarvoor wordt uitgenodigd. Hij heeft dat woensdag gezegd na het Kamerdebat over de mislukte onderhandelingen tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Segers hield eerder een stevige slag om de arm. Hij wilde eerst weten hoe definitief de breuk is tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks. Volgens hem is dat woensdag duidelijk geworden. „Die onduidelijkheid is wel weg”, aldus Segers. Met de partij van Segers zouden de VVD, CDA en D66 een nipte meerderheid van 76 zetels hebben in de Tweede Kamer. Ook in de Senaat kan deze coalitie terugvallen op een meerderheid.

14.56 uur 17 mei 2017

Schippers opnieuw aangewezen als informateur

Edith Schippers (VVD) is woensdag door de Tweede Kamer opnieuw aangewezen als informateur om de mogelijkheden voor een nieuw kabinet te verkennen. Een meerderheid stemde voor het voorstel van VVD-leider Mark Rutte. Alleen de SP en Forum voor Democratie waren tegen.

Belangrijkste momenten