Liveblog: Ds. Saskia van Meggelen nieuwe synodepreses PKN

beeld RD, Anton Dommerholt

De generale synode van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) komt vrijdag in Doorn bijeen om de kerkorde verder aan te passen. Ook kiest de kerkvergadering een nieuwe preses. De huidige voorzitter, ds. K. van den Broeke, neemt afscheid.

Liveblog laatste update 18.14 uur 9 maart 2018
18.14 uur 9 maart 2018

Liveblog afgesloten

Het liveblog wordt afgesloten. De synode van de Protestantse Kerk komt op 19 en 20 april opnieuw bijeen in Doorn.

18.09 uur 9 maart 2018

Interview: dit is preses ds. Van Meggelen

Lees hier een interviewtje met ds. Van Meggelen, de nieuwe synodepreses van de Protestantse Kerk

17.25 uur 9 maart 2018

De nieuwe preses in een paar citaten

De persconferentie met ds. Van Meggelen –met journalisten van Reformatorisch Dagblad, Nederlands Dagblad en Trouw– is afgelopen. Een paar higlights:

- Ds. Van Meggelen positioneert zich in het midden van de kerk. „Meer midden dan confessioneel, met een charismatische inslag.”

- Hoe gaat ze om met de verschillen in de kerk? „Ik wil goed luisteren en de volle breedte van de kerk dienen, op een respectvolle manier.”

- Over de vrouw in het ambt: „Ik probeer zoveel mogelijk rekening te houden met kerkleden die tegen de vrouw in het ambt zijn. Als visitator heb ik gemerkt dat de Gereformeerde Bond me nooit heeft gewogen als vrouw maar om mijn kwaliteiten.”

- Het geloof is voor ds. Van Meggelen „de grond van mijn bestaan. Ik heb crises in mijn leven meegemaakt, en dan is het geweldig om geloof te hebben. Geloof is een relatie hebben met God, een manier van in het leven staan. Bewust met de schepping en medemensen omgaan. In de ander het gelaat van Christus zien.”

- Ze is voorstander van het inzegenen van homorelaties. „Maar ik laat het aan de synode om daar een besluit over te nemen. We moeten er heel zorgvuldig mee omgaan, de volle breedte van de kerk serieus nemen.”

-De geestelijke verzorging in de krijgsmacht heeft „haar hart.” Ze is bestuurslid van Kerk en krijgsmacht, zeg maar de kerkenraad voor krijgsmachtpredikanten.

- Bezuinigingen in het zogeheten categoriaal pastoraat vindt ze „pijnlijk.” Naar de nieuwe classes zouden volgens haar geestelijk verzorgers afgevaardigd moeten worden. „Zij zijn een vooruit geschoven post, weten wat er in de samenleving speelt. Daar kunnen we als kerk van leren.”

- Ds. Van Meggelen (50) was synodelid van 2007-2012. Ze heeft twee dochters (van 15 en 17 jaar) en is twee jaar geleden gescheiden.

17.03 uur 9 maart 2018

Synodepreses geeft eerste persconferentie

beeld RD

Ze is net gekozen tot voorzitter van de generale synode van de Protestantse Kerk; nu geeft ds. Saskia van Meggelen al haar eerste persconferentie.

16.38 uur 9 maart 2018

Toespraak nieuwe preses

beeld RD

De integrale tekst van de toespraak die ds. Van Meggelen zojuist hield (bron: Protestantse Kerk):

„Geachte Synodeleden, zusters en broeders,

Ik was ooit op Iona, een Schots eilandje en pelgrimsoord. Bij de baai,

waar Columba aan land kwam om het evangelie te verkondigen,

neem je deel aan een ritueel. Op het keienstrand wordt je gevraagd

twee stenen op te pakken. Bij de ene steen mag je bedenken wat je

op het eiland wilt achterlaten omdat het tot het verleden mag gaan

behoren. Deze steen werp je voor je weer verder gaat in zee. Bij de

andere steen bedenk je wat je van het eiland wilt meenemen, een

inzicht of verlangen dat gerijpt is en dat je nu wilt integreren in je

leven. Deze steen neem je mee. Ik heb ‘m hier bij me… Een steen die

voor mij met een grote beslissing in mijn leven verband hield.

Eigenlijk is het leven niet anders dan stenen wegwerpen en stenen

oppakken. Zoals Prediker al verwoordde. Er is een tijd om te bewaren

en een tijd om weg te gooien. Met een beetje fantasie kun je dat op

allerlei aspecten van deze dag betrekken. Een preses gaat en een

preses komt. Niet dat we je in zee gaan werpen, Karin, geenszins wat

mij betreft, ik mag voortbouwen op wat jij hebt bewerkt.

Ik zou het op mezelf van toepassing kunnen laten zijn: ik verlaat voor

een deel de plaatselijke gemeente, mijn gemeente waar ik nog niet

uitgewerkt ben, om de landelijke kerk te dienen.

Keuzes maken: wat doe je weg en wat neem je mee? Daarin heeft u

als Generale Synode, onze landelijke kerk de moed gehad om grote

beslissingen te nemen. Diverse kleinere classes maken plaats voor

een elftal grotere. We nemen nieuwe elementen op, die soms oud

lijken, zoals de ringen, of die echt nieuw zijn, zoals de functie van

classispredikant. Keuzes maken heeft gevolgen. Wat in de zee

geworpen wordt vind je niet meer terug. En je moet het doen met

wat je hebt meegenomen, sterker nog, dat nieuwe houdt een belofte

in. Je bidt dat waar mag worden waar je naar streeft.

Vandaag hebt u mij benoemd als nieuwe preses. Het was een

verrassing dat dit op mijn weg kwam en ik dank het moderamen en

ook u allen voor het vertrouwen. Ik ervaar het als een geweldige

kans. Een kans om op een bijzondere plek mee te mogen werken aan

de toekomst van onze Protestantse Kerk. Ik houd van de Kerk, al mijn

leven lang, en op wat voor plaats God mij ook roept, daar wil ik zijn

Kerk dienen. Voor mij is dat nu deze plek.

Weggooien en oppakken. Ik begrijp dat weggooien melancholie kan

oproepen. Alle begrip daarvoor. Soms mag je best even voelen wat of

wie je mist. Is het belangrijk om te rouwen. Ik wil daar ook aandacht

voor hebben tijdens mijn termijn als preses. Wat het ook is dat

gemist wordt: de oude, overzichtelijke classis relatief dichtbij; de

wijkgemeente die zijn deuren moet sluiten, de dominee die niet meer

betaald kan worden of het betekenisverlies van je geloof, wat ik bij

velen waarneem. Wat het ook maar is, laat het mij weten als u pijn

meedraagt om wat u verloren hebt. Maar verzamelen en meenemen

biedt ook nieuwe mogelijkheden. Ik ervaar élan, ik zie nieuwe

initiatieven een kans krijgen, missionaire initiatieven, creatieve

oplossingen, een organisatie die moet gaan dienen om het

geloofsgesprek met overtuiging te voeren. Ik wil mijn best doen om

te faciliteren, om kinderziektes die bij een grondige verbouwing nu

eenmaal aan het licht komen te verhelpen. Om het categoriaal

pastoraat ook op een goede manier onder te brengen. Ik wil u als

Synodeleden het gevoel geven dat u voldoende toegerust kunt

bijdragen aan besluitvorming én aan informatieoverdracht naar uw

achterban.

Ik dank mijn God dat ik lid van zijn kerk mag zijn. Samen met u,

samen met mensen uit alle lagen van de bevolking, van alle gezindten

en kleuren in onze samenleving. Een plek om ieder persoonlijk en

samen van de Heer te zijn, kerk komt van kuriakè, ‘van de Heer zijn’

betekent dat. Met eerbied voor het verleden, met een beloftevolle

toekomst voor ogen. De koers is uitgezet. Ik zie er naar uit om samen

met u verder op weg te gaan. Dank u wel.”

16.34 uur 9 maart 2018

Samenvatting

Lees hier een samenvatting van de verkiezing van ds. Saskia van Meggelen tot synodepreses.

16.32 uur 9 maart 2018

Afsluiting

De synodeleden vertekken naar de kapel voor de afsluitende liturgische viering. Daarna is er een receptie vanwege het afscheid van ds. K. van den Broeke als preses.

16.19 uur 9 maart 2018

Ds. Van Meggelen: „Voorzitterschap is geweldige kans”

De nieuwe preses, ds. Saskia van Meggelen, spreekt de synode toe. Ze ziet het voorzitterschap als een „geweldige kans” om aan de toekomst van de Protestantse Kerk te werken. „Ik hou van de kerk, al mijn hele leven lang. De plaats waar God roept, daar wil ik dienen.”

Ds. Van Meggelen (1967) wil de „kinderziektes” uit de reorganisatie van de kerk halen. Ook wil ze het zogeheten categoriaal pastoraat –bijvoorbeeld pastoraat aan militairen en studenten– een duidelijke plaats in de kerk geven.

16.07 uur 9 maart 2018

Ds. Saskia van Meggelen nieuwe preses

Ds. Van Meggelen. beeld Sandra Haverman

Ze zijn eruit: ds. Saskia van Meggelen is gekozen tot synodevoorzitter van de Protestantse Kerk in Nederland. Ze volgt ds. K. van den Broeke op. Samen met scriba dr. R. de Reuver vormt zij de komende vijf jaar het gezicht van de kerk.

Ds. Van Meggelen (1967) is momenteel predikant van de protestantse gemeente Breda. Daarvoor was zij predikant ’s Gravenmoer, Almkerk en Lopik. Ds. Van Meggelen studeerde theologie aan de Theologische Universiteit Apeldoorn en de Theologische Universiteit Kampen. Ze is afgestudeerd in kerkrecht, systematische theologie en Nieuwe Testament.

Naast haar predikantschap bekleedt ds. Van Meggelen op dit moment een aantal bestuurlijke functies: ze is lid van het contactorgaan in overheidszaken militairen, lid van Kerk & Krijgsmacht, bestuurslid van het Seminarium van de Bond van Vrije Evangelische Gemeenten, lid van de regiowerkgroep Vacare en kerkvisitator Brabant/Zuid-Limburg.

De synode koos verder ouderling Yke Luinenberg (classis Westerkwartier) als assessor III in het moderamen. Hij volgt A. Bijl (classis Ede) op. Als assessor II is ouderling-kerkrentmeester Max van der Klooster (classis Gouda) herverkozen.

15.31 uur 9 maart 2018

Nog geen witte rook

beeld RD

Voor de verkiezing van een nieuwe synodevoorzitter was drie kwartier uitgetrokken, maar na anderhalf uur is er nog steeds geen witte rook. Ondertussen staat de koffiekamer vol mensen die voor het afscheid van de scheidende preses, ds. K. van den Broeke, zijn gekomen. Dat zou over een half uurtje moeten beginnen.

14.30 uur 9 maart 2018

Samenvatting

Lees hier een samenvatting van de vergadering tot nu toe.

13.16 uur 9 maart 2018

Verkiezing van een nieuwe preses – hoe werkt dat?

beeld RD

Na de pauze gaan de synodeleden een nieuwe voorzitter kiezen. Dat gebeurt achter gesloten deuren, die voor de gelegenheid al zijn afgeplakt met tape.

De huidige preses, ds. K. van den Broeke, treedt na het vervullen van haar kerkordelijke termijn van vijf jaar terug. De preses is lid van het dagelijks bestuur van de synode, het moderamen. Dat bestaat inclusief de preses en de scriba uit vijf personen.

De grote vraag is wie de nieuwe voorzitter wordt. Het synodebestuur doet een voordracht, maar de synode kan ook andere synodeleden ter verkiezing voordragen. De hele procedure is vertrouwelijk, zodat personen die genoemd worden niet beschadigd raken.

Bronnen rond de synode melden dat er door synodeleden bezwaar is gemaakt tegen de door het moderamen gevolgde procedure en de enkelvoudige kandidaatstelling. Ook zou de orthodoxe vleugel van de synode een eigen tegenkandidaat hebben voorgedragen.

Als het comitégedeelte vanmiddag is afgelopen, wordt de naam van de nieuwe preses bekendgemaakt. Later vandaag op rd.nl een interview met de nieuwe voorzitter.

12.51 uur 9 maart 2018

Pauze

beeld RD

Alle synodeleden geven groen licht aan een aangepaste regeling voor vermogensrechtelijke aangelegenheden.

Dan is het tijd voor de lunch. De vergadering gaat om 13.45 uur verder. Op de agenda staat dan onder meer de verkiezing van een nieuwe synodevoorzitter. Dat gebeurt in comité, dus achter gesloten deuren.

12.45 uur 9 maart 2018

Huisgemeenten

De vaart zit er aardig in. De synodeleden stemmen unaniem in met de regeling voor huisgemeenten. De huisgemeentebepalingen blijven alleen van toepassing voor gebieden waar een gemeente is opgeheven.

12.41 uur 9 maart 2018

Landelijke lutherse dekking

Ds. A. Wöhle uit Amsterdam wijst erop dat Protestantse Kerk accepteert dat er „witte plekken” op landkaart zijn. Daar bevinden zich geen gemeente. Dit gaat volgens ds. Wöhle in tegen het lutherse denken. „Stel dat er ergens een Gereformeerde Bondsgemeente wordt opgeheven, dan zal de meest nabijgelegen lutherse gemeente de pastorale taken voor het gebied op zich nemen.” Er zullen dus geen witte plekken in Nederland ontstaan.

Ds. Bos: „Dat is een prachtig streven, maar of dit gaat werken, weet ik niet. We moeten ook rekening houden met de kerkelijke verscheidenheid. Waar een gemeente wordt opgeheven, kán de classis komen tot de oprichting van een huisgemeente. De formele verantwoordelijkheid ligt bij de ambtelijke vergadering.”

12.29 uur 9 maart 2018

Privacy

Een nieuwe gespreksronde. Diaken A. Moerdijk trekt zijn amendement in, maar vraagt wel om bezinning over privacy. Welke gegevens mogen kerkenraden overdragen als leden naar een andere gemeente overgaan?

Ds. Bos: „Principieel is er geen verschil tussen een verhuizing naar een gemeente aan de andere kant van het land en een verhuizing naar een buurgemeente. Bij allebei geldt dat kerkenraden goed moeten nadenken over wát ze doorgeven. Als iemand onder tucht staat, wat doe je dan? Dat is een zaak die nauwkeurig moet worden bekeken. Predikanten en kerkenraden zullen wijsheid nodig hebben.”

De synode ging unaniem akkoord met de kerkordewijzigingen.

12.17 uur 9 maart 2018

Over hamers en spijkers

beeld RD

Ds. Bos is klaar met het beantwoorden van de vragen. Dan krijgt scriba dr. R. de Reuver het woord. „Het serieus spreken over belijdenis doen is voor de kerk een aangelegen zaak”, zo valt hij ds. Bos bij.

Over nieuwe vormen van kerk-zijn en lidmaatschap: „De kerk kon vroeger met één hamer de spijkers in de muur slaan. Nu hebben we verschillende hamers nodig. We kiezen met elkaar voor diversiteit in kerkvormen. En dat moeten we goed doordenken.”

Dat onderwerp komt op de synodes van april en november terug. „Er wordt nu in onze kerk breed onderzoek gedaan naar verschillende vormen van kerk-zijn.”

12.00 uur 9 maart 2018

Niet-belijdende leden

De vergadering gaat verder. Ds. T. Bos van het generale college voor de kerkorde geeft aan dat betrokkenen –die geen belijdend lid zijn– ambtsdrager kunnen worden. Maar ze moeten dan wel zo ver zijn dat ze „als belijdend lid opgenomen” kunnen worden. „Belijdend lid zijn is geen formaliteit. We hebben mensen nodig die echt betrokken zijn bij de kerk en bij de Heer.”

Het college schaart zich achter het amendement van ds. M. de Jager (Haren), die pleit voor een afgeslankt regionaal college voor de behandeling van beheerszaken.

Over het amendement van diaken A. Moerdijk (Goes) zegt ds. Bos dat het vanzelfsprekend is dat kerkenraden betrokken blijven bij leden die naar een andere gemeente overstappen.

Hoe zit het met kerkleden in het buitenland? „Die verdwijnen niet zomaar uit de registers. Daarvoor moet een handeling worden gedaan.”

11.36 uur 9 maart 2018

Overleg

De synode wordt even geschorst voor overleg. Straks gaat ds. T. Bos (generale college voor de kerkorde) in op de vragen van synodeleden.

11.25 uur 9 maart 2018

Kerklidmaatschap

beeld RD

Ds. T. Bos (generale college voor de kerkorde) gaat de voorgestelde kerkordewijzigingen nog even langs.

Er liggen twee amendementen op tafel. Een ervan is van ds. M. de Jager (Haren). Ze vindt dat het regionaal college voor de behandeling van beheerszaken (RCBB) met twintig leden te groot wordt. Ze pleit voor halvering.

Wat als kerkleden overgaan naar een gemeente „op een ander grondgebied”? Diaken A. Moerdijk wil onderstrepen dat „betrokken kerkenraden verantwoordelijk zijn voor een goede overdracht in het kader van pastorale zorg.”

Dan mogen synodeleden vragen stellen. Ds. T. J. Oldenhuis (Coevorden) wil weten hoe het zit met leden die net over de grens in België of Duitsland gaan wonen. „Blijven zij dan automatisch lid van de Protestantse Kerk?”

11.22 uur 9 maart 2018

Volkskerk-karakter

11.07 uur 9 maart 2018

Volkskerk

Na mr. dr. H. Evers van het generale college voor de kerkorde, spreekt mr. W. L. Zielhuis van de bijzondere commissie van rapport Kerk 2025.

Dr. H. Wevers, voorzitter van de generale raad voor advies (GRA), gaat nog even in op de categorie ”overige vrienden”. Een traject voor het afleggen van openbare geloofsbelijdenis moet de regel zijn voor deze „vrienden”, vindt de GRA. „Een must, omdat de bestuurlijke verantwoordelijkheid in het geding is.”

Hij is wat „voorzichtiger” dan de scriba om de kerk een volkskerk te noemen. „De drempel moet voor mensen zo laag mogelijk zijn, maar dat is iets anders dan hen bestuurlijke verantwoordelijk geven.”

10.49 uur 9 maart 2018

„Vrienden horen bij de kerk”

beeld RD

De vergadering gaat beginnen. Preses ds. K. van den Broeke vraagt de synodeleden vooraf om in de wandelgangen niet over de verkiezing van de nieuwe voorzitter te praten. Deze verkiezing –achter gesloten deuren– staat vanmiddag op de agenda.

Scriba dr. R. de Reuver geeft een toelichting op de kerkordewijzigingen die nodig zijn vanwege de toekomstplannen Kerk 2025. „De voorstellen lijken ver van ons af te staan”, zegt hij. „Toch wil ik dit moment markeren. Deze regels geven vorm aan ons gemeente-zijn. We zijn kerk in een netwerksamenleving. Een kerk met doopleden en belijdende leden, en een hele gemeenschap van mensen die zich niet bij de kerk aansluiten door lid te worden, maar wel op de een of andere manier willen aanhaken. Ze horen wezenlijk bij de kerk.”

De kerk noemt hen „vrienden”, aldus de scriba. „Dat is een nieuw woord in de kerkorde. Maar ook weer niet. In Psalm 122:8, in de Herziene Statenvertaling, staat: „Omwille van mijn broeders –en zusters natuurlijk– en de vrienden, zal ik het goede voor u zoeken, Jeruzalem.” Daar zie je de kern, met een gemeenschap daar omheen. Dus zo nieuw is dit allemaal niet.”

Dr. De Reuver geeft aan dat er straks sprake is van een nieuwe volkskerk. „Zeg maar een volkskerk 2025.”

10.15 uur 9 maart 2018

Liturgische opening

beeld RD

In de kapel van Nieuw Hydepark vindt de liturgische opening plaats. Er wordt gezongen, gebeden en uit de Bijbel gelezen: Markus 8:27-35. De meditatie gaat over de woorden „Wie zeggen de mensen dat Ik ben?” (vers 27) en „Maar u, wie zegt u dat Ik ben?” (vers 29).

09.54 uur 9 maart 2018

Wat de synode vandaag gaat doen

beeld RD

De synodeleden druppelen binnen in de vergaderzaal in Nieuw Hydepark in Doorn. Om 10.00 uur wordt de vergadering geopend door ouderling A. Bijl.

Wat staat er vandaag op het programma? De synodeleden kiezen vanmiddag achter gesloten deuren een nieuwe voorzitter. De huidige preses, ds. K. van den Broeke, treedt af. Haar termijn van vijf jaar zit erop.

De meeste tijd is ingeruimd voor het vaststellen van wijzigingen in de kerkorde, die nodig zijn in verband met het toekomstplan van de Protestantse Kerk in Nederland, Kerk 2025. Daarin worden ingrijpende vereenvoudigingen voorgesteld, zodat de krimpende kerk in de toekomst flexibeler kan opereren.

Het zal vandaag vooral gaan over de regelingen voor de oprichting van zogenoemde huisgemeenten op plaatsen waar geen gewone gemeente meer is van de Protestantse Kerk. En over de indeling van hen die bij de Protestantse Kerk behoren of er bij betrokken zijn. Tot de gemeenschap van een gemeente behoren straks de leden, de gastleden, de niet-gedoopten (de niet-gedoopte kinderen van gemeenteleden) en de vrienden. Die laatste categorie personen wordt nu nog aangeduid als ”blijkgevers.”

21.44 uur 8 maart 2018

Nieuwe voorzitter

Ds. K. van den Broeke. beeld RD, Anton Dommerholt

De synode kiest vrijdag een nieuwe voorzitter, nu de huidige preses, ds. K. van den Broeke, na het vervullen van haar kerkordelijke termijn van vijf jaar terugtreedt.

Klik hier voor een uitlegblok over het kiezen van de nieuwe voorzitter:

2018-03-08-KRK2-moederderkerk-2-FC_webGenerale synode PKN kiest nieuwe voorzitter

Ds. Van den Broeke blikt terug op vijf jaar voorzitterschap in dit interview:

2018-03-08-kpKBR4-karin-6-FC_webDs. K. van den Broeke: Het gaat niet om de kerk, maar om de boodschap

...met een bijzondere oproep aan predikanten uit de Gereformeerde Bond:

ANP-22143738Scheidende voorzitter PKN: Bonders zijn nodig in synode

21.37 uur 8 maart 2018

Agenda vergadering

De synodevergadering begint vrijdag om 10.00 uur. Klik hier voor de agenda van de vergadering.

Belangrijkste momenten