Liveblog: Emotionele reacties op uitspraak MKZ Kootwijkerbroek

Onrust in Kootwijkerbroek in 2001. beeld RD, Henk Visscher

De hoogste rechter in economische kwesties velde dinsdag zijn eindoordeel in de langslepende zaak over de MKZ-ruimingen in Kootwijkerbroek in 2001. De rechter bepaalde dat er terecht is geruimd. 

Liveblog laatste update 20.32 uur 7 januari 2020
20.09 uur 7 januari 2020

CDA-Kamerlid Geurts „teleurgesteld"

„Teleurgesteld over de uitspraak MKZ Kootwijkerbroek". Dat schrijft Jaco Geurts, woordvoerder in de Tweede Kamer namens het CDA op het gebied van landbouw, visserij en natuur op zijn Facebookpagina. De voormalige varkenshouder, wiens bedrijf in Kootwijkerbroek in 2001 ook werd geruimd, wil echter niet „aan de zijkant blijven staan en er tegen aan trappen." „Ik wil actief meedenken en niet chagrijnend mijn hoofd buigen. Niet tegen de politiek aanschoppen, maar proberen veranderingen ten goede in de overheid aan te brengen. Dat was een opdracht die ik mezelf meegaf toen ik politiek actief werd."

De Facebook-post kan niet getoond worden, omdat Facebook cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta doelgroepgerichte cookies toe om de post te tonen en ververs dan de pagina.

19.17 uur 7 januari 2020

Reacties op uitspraak

De hoogste rechter in economische kwesties velde dinsdag zijn eindoordeel in de langslepende zaak over de MKZ-ruimingen in Kootwijkerbroek in 2001. De rechter bepaalde dat er terecht is geruimd. Een samenvatting van de reacties.

reacties

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

14.57 uur 7 januari 2020

De MKZ-crisis van 2001

14.51 uur 7 januari 2020

Lau Jansen reageert op uitspraak CBb

Lau Jansen van stichting Onderzoek MKZ-crisis Kootwijkerbroek reageert op de uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven.

Lau Jansen

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

14.41 uur 7 januari 2020

Reactie prof. dr. J. Galema

Reactie prof. dr. J. Galema

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

14.23 uur 7 januari 2020

Schouten: Overheid moet leren van proces en uitspraak

Schouten. beeld ANP

De uitspraak van de rechter doet niets af aan de „enorme impact die de ruimingen hebben gehad in de levens van de veehouders, hun gezinnen en de gemeenschap”, stelt minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) in een reactie. De bewindsvrouw schrijft aan de Tweede Kamer op korte termijn met de betrokken veehouders in gesprek zal gaan „om hun verhalen en ervaringen te horen.”

Schouten voegt daaraan toe dat ze het belangrijk vindt dat de overheid leert „van de uitspraak en het proces van de afgelopen jaren.”

De minister wil „een onafhankelijke audit van de processen binnen het laboratorium Wageningen Bioveterinary Research (WBVR) laten uitvoeren”, en zegt het belangrijk te vinden dat hun werkwijze onafhankelijk in een audit wordt beoordeeld. De resultaten moeten nog dit jaar worden opgeleverd.

„Met de uitspraak is een einde gekomen aan de onzekerheid in deze zaak”, schrijft Schouten aan de Kamer. De minister zal de uitspraak „zorgvuldig bestuderen.” Verder zal, als sprake is van „schadevergoeding voor overschrijding van de redelijke termijn” dat „zo snel mogelijk afgewikkeld worden.”

14.13 uur 7 januari 2020

Minister Schouten nodigt boeren uit

Minister Carola Schouten van Landbouw heeft de vijf procederende boeren uitgenodigd voor een gesprek. Ze worden daartoe op woensdag 15 januari met hun echtgenotes in Den Haag verwacht.

Gert-Jan Dokter, een van de betrokken boeren, waardeert de uitnodiging hoewel hij zwaar teleurgesteld is over de uitspraak van het CBb. De uitnodiging is al enkele dagen geleden door de boeren is ontvangen en staat los van de inhoud van de CBb-uitspraak.

14.03 uur 7 januari 2020

Onderzoek naar werkwijze laboratorium na MKZ-uitspraak

Schouten. beeld ANP

De overheid moet leren van de uitspraak over de ruimingen. Landbouwminister Carola Schouten wil daarom onder meer een onderzoek naar de processen binnen het betrokken laboratorium. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven oordeelde dinsdag dat het ruimen van 60.000 dieren op 246 boerderijen in 2001 terecht was. „Dat doet echter niets af aan de enorme impact die de ruimingen hebben gehad in de levens van de veehouders, hun gezinnen en de gemeenschap”, zegt de bewindsvrouw in een reactie. Zij wil daarom ook met de betrokkenen in gesprek.

14.02 uur 7 januari 2020

Teleurstelling

Boer Bert van Middendorp was dinsdagmorgen mee naar Den Haag. Rond de klok van halfeen was de bus waarmee de Kootwijkerbroekers naar de Hofstad waren gegaan weer terug in het dorp. Een uurtje later heeft Van Middendorp zich alweer in zijn overall gehesen. Veel tijd voor een praatje heeft hij niet, want het werk moet nodig weer opgepakt.

De boer werd in 2001 hoogstpersoonlijk getroffen. “Zo’n negentig gezonde dieren moesten worden geruimd.” In de jaren daarop bouwde hij zijn bedrijf weer op. Wel is hij tot op de dag van vandaag blijven procederen, maar niet omdat dat van hemzelf zo nodig moest. “Anderen waren er fanatieker in; ik had er voor mezelf al een punt achter gezet. Hoewel de gebeurtenissen van toen de afgelopen tijd weer worden opgerakeld.”

De uitspraak dinsdagmorgen was voor Van Middendorp een teleurstelling. Ook voelde hij zich met weinig respect behandeld in de rechtszaal. “Dat helpt het geschonden vertrouwen in de overheid niet.”

De boeren krijgen circa 12.000 euro schadevergoeding per persoon; de een wat meer dan de ander. Voor hem is dat niet zo belangrijk. “Ik zie het als een doekje voor het bloeden.”

“Heel positief” vindt hij het dat minister Carola Schouten hem en enkele andere boeren volgende week op het ministerie heeft uitgenodigd om te komen praten. Van Middendorp gaat daar zeker op in.

13.58 uur 7 januari 2020

Schadevergoeding en proceskosten

De rechter heeft de boeren diverse vergoedingen toegekend. Vanwege de lange duur van de procedure krijgen alle vijf boeren een vergoeding “voor de geleden emotionele schade”. In drie gevallen is dat 12.500 euro, in twee gevallen 12.000 euro. Daar bovenop ontvangen de boeren een vergoeding voor gemaakte proceskosten. Afhankelijk van de details van hun individuele zaak ligt die globaal tussen 2000 en 3500 euro.

13.36 uur 7 januari 2020

Uitspraak persrechter

Reactie van de persrechter.

video

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

13.19 uur 7 januari 2020

Diet Bredenoord: Mijn verwachtingen waren laag

Diet Bredenoord, secretaris van de Stichting Ent Europa, reageert op de rechterlijke uitspraak in de zaak over de MKZ-ruimingen in Kootwijkerbroek.

Bredenoord

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

13.19 uur 7 januari 2020

Reactie procederende boer

Henk van den Brink, procederende boer.

reactie

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

13.06 uur 7 januari 2020

Was er nu wel of niet MKZ in Kootwijkerbroek?

beeld RD, Henk Visscher

Het CBb heeft geen antwoord gegeven op de vraag die velen zal bezighouden: Was er nu wel of niet MKZ in Kootwijkerbroek? De door de rechter benoemde commissie van deskundigen zinspeelde er vorig jaar op dat het antwoord wel eens “nee” zou kunnen zijn. In hun verslag schreven ze onder meer: “Het is niet uit te sluiten dat er geen MKZ virus in dit ene kalf in Kootwijkerbroek aanwezig is geweest.”

Aan de andere kant schreven ze ook: “We konden niet met zekerheid concluderen dat er geen MKZ virus aanwezig was.” Kort gezegd: misschien was het er wel, misschien ook niet. Volgens het CBb dragen deze uitlatingen “op zichzelf niet bij aan de oplossing van de geschillen.” De rechter moest naar eigen zeggen alleen beoordelen of het ministerie “op goede gronden” mocht concluderen dat de vaststelling van ID Lelystad juist was.

12.09 uur 7 januari 2020

Naar huis

Twee van de drie rechters van het CBb zijn direct na de uitspraak vertrokken vanwege andere verplichtingen. Voorzitter mr. Ruud Winter gaf in de hal een korte toelichting op de uitspraak aan de boeren en hun sympathisanten, maar die begrepen er niet veel van. Jacques Sluysmans, advocaat van vier boeren, deed het op zijn eigen wijze nog dunnetjes over. “Moreel hebben mijn cliënten wél gewonnen”, vindt Sluysmans.

Dertig Kootwijkerbroekers, de procederende boeren en hun sympathisanten, zijn weer in de bus gestapt en op weg naar huis.

12.01 uur 7 januari 2020

Reacties op uitspraak

De uitspraak leidt tot emotionele reacties bij de boeren uit Kootwijkerbroek, die met enkele tientallen sympathisanten naar Den Haag waren afgereisd om de uitspraak bij te wonen.

Gert-Jan Dokter

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

Kalverhouder Gert-Jan Dokter noemt de uitspraak een forse tegenvaller. Toch heeft hij geen spijt van alle energie die hij in de zaak heeft gestoken. „Dat is het absoluut waard geweest. Ik hoop dat de overheid heeft geleerd dat een situatie heel goed beoordeeld moet worden, voordat ze gaat ruimen.”

Jacques Sluysmans, advocaat van vier betrokken boeren, vindt dat zijn cliënten „juridisch niet maar moreel wél in grote mate gelijk hebben gekregen.”

Reactie advocaat

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

Jim Bakker, de dierenarts die in 2001 als eerste het besmet verklaarde kalf van boer Teunissen onder ogen kreeg, is er ondanks de uitspraak van overtuigd dat er in Kootwijkerbroek nooit MKZ is geweest. „Het staat voor mij vast dat het monster in het laboratorium zelf besmet is geraakt.” In Lelystad werden in 2001 ook bloedmonsters uit andere delen van Nederland, waar onomstotelijk MKZ was uitgebroken, onderzocht.

Drie zussen Bredenoord zijn nog altijd verdrietig over de ruiming van de boerderij van hun broer Evert, melkveehouder in Welsum. “Everts veestapel was de erfenis van onze grootouders en ouders. Verschrikkelijk was het dat alle koeien gedood werden”, zegt Diet. Zij is secretaris is van de stichting Ent Europa, die tijdens de MKZ-crisis in 2001 werd opgericht en zich verzet tegen het ruimen van gezonde dieren. In plaats daarvan zou vee tegen besmettelijke ziekten moeten worden ingeënt. De uitspraak van het CBb kunnen de zussen niet begrijpen. “Het is toch duidelijk dat daar in Lelystad van alles fout gegaan is. Dat ruimingsbesluit had nooit genomen mogen worden.”

11.28 uur 7 januari 2020

LTO: einde aan verschrikkelijke periode getroffen boeren

Met de uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) komt een einde aan een zeer langlopend proces van waarheidsvinding, zegt LTO Nederland. „Het was een verschrikkelijke periode voor de getroffen veehouders, hun dieren en hun omgeving”, zo reageert de belangenorganisatie voor boeren en tuinders op het oordeel. „Het vonnis, hoe teleurstellend het voor veel boeren in Kootwijkerbroek ook is, doet niets af aan de tomeloze inzet van stichting Onderzoek MKZ-crisis Kootwijkerbroek om helderheid te krijgen over de gebeurtenissen in 2001”, vindt LTO Nederland.

De tweet kan niet getoond worden, omdat Twitter cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta doelgroepgerichte cookies toe om de tweet te tonen en ververs dan de pagina.

10.41 uur 7 januari 2020

Geen fouten bij monsters, wel schadevergoeding

Volgens de rechtbank hebben de boeren, verenigd in de stichting MKZ Crisis Kootwijkerbroek, niet kunnen aantonen dat in het laboratorium systematisch fouten zijn gemaakt of dat de monsters die werden onderzocht in het laboratorium zijn besmet met andere monsters. Daardoor heeft de Staat op goede gronden geconstateerd dat sprake was van besmetting met MKZ en mochten de boerderijen worden geruimd, eerst in een straal van 1 kilometer rondom de besmette boerderij, later in een straal van 2 kilometer.
„Hoe ingrijpend die beslissing ook was, het is niet onevenredig”, zei de rechter. Hij constateerde wel dat de zaak veel te lang heeft geduurd en kende de boeren daarom een schadevergoeding toe.
De boeren reageerden teleurgesteld op de uitspraak, maar zeiden dat ze niet anders hadden verwacht.

Lees de hele uitspraak hier.

10.14 uur 7 januari 2020

Ruimen terecht

De rechter zegt dat de Staat terecht 60.000 dieren in Kootwijkerbroek heeft geruimd om MKZ. Dat bepaalt de hoogste economische rechter, het College van Beroep voor het bedrijfsleven, in een zaak die was aangespannen door de boeren uit het Gelderse dorp. Er werden 60.000 dieren geruimd op 246 boerderijen.

Uitspraak rechter

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

10.02 uur 7 januari 2020

Uitleg

In een video legt RD-journalist Tiemen Roos uit hoe het ook alweer zit.

video

Het document kan niet getoond worden, omdat het mogelijk is dat het cookies plaatst die volgens uw cookie-instellingen niet toegestaan zijn.
Sta alle cookies toe om het document te tonen en ververs dan de pagina.

09.59 uur 7 januari 2020

Iedereen klaar, boeren te laat

beeld RD

De zaak gaat beginnen. Rond 10.30 uur wordt de definitieve uitspraak verwacht. De bode zegt dat de boeren nog onderweg zijn. Voorzitter mr. Ruud Winter: ik ga niet wachten Zitting begint 10 uur.

09.57 uur 7 januari 2020

Grote media-aandacht

Het College van Beroep verwacht grote media-aandacht, waaronder zes cameraploegen. Dat is ongekend voor een zitting van het CBb, zegt persrechter Steven Stuldreher.
Twee journalisten van het Reformatorisch Dagblad volgen de zaak. Ze zijn binnen en starten met koffie.

Belangrijkste momenten