„Werk van Kuyper en Bavinck nog altijd actueel”

Abraham Kuyper. beeld RD
2

Hij brengt het ene na het andere boek van theologen als Kuyper en Bavinck opnieuw op de markt. John Boot: „In die tijd zijn goede boeken geschreven. Die zijn van blijvende waarde. Klachten van vroeger zijn de klachten van vandaag.”

Gereformeerde christenen hebben naast de Bijbel twee ijkpunten, stelt John Boot (56): de Reformatie en de Synode van Dordrecht. Juist door gereformeerde theologen als Abraham Kuyper en Herman Bavinck –eind 19e, begin 20e eeuw– is veel over deze periode en vanuit deze traditie geschreven. Maar die erfenis is in de vergetelheid geraakt, aldus Boot.

Toen de inwoner van Heerde ontdekte dat je via Brave New Books zelf boeken kunt uitgeven, zag hij zijn kans om deze geschriften opnieuw onder de aandacht te brengen. Inmiddels verschenen in de zogenoemde ”Calvinisten bibliotheek” drie uitgaven: de studie van de gereformeerde predikant dr. H. Kaajan over de Synode van Dordrecht (oorspronkelijk uit 1919), een verzamelbundel met bijdragen over de Reformatie en de vaderlandse kerk van onder anderen H. Bavinck en H. H. Kuyper naar aanleiding van 400 jaar Reformatie (uitgaven uit 1917) en een verhandeling van A. Kuyper over de sabbat (uit 1890).

Boot, die onder het pseudoniem Malcolm van Dijke recent ook vertalingen van werk van Shakespeare op de markt bracht, is werkzaam geweest in de administratie. Voor zijn ”Calvinisten bibliotheek” gaat hij in zijn eentje te werk. Hij voorziet de werken van de gereformeerde theologen van een korte introductie en een samenvatting en past de taal en stijl iets aan.

Zelf is Boot opgegroeid in de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Momenteel is hij nergens lid; hij kerkt bij de hersteld hervormden.

Waarom brengt u deze geschriften opnieuw uit?

„Er heerst verwarring in kerkelijk Nederland. Kijk naar de ontwikkelingen binnen de Gereformeerde Bond in de Protestantse Kerk in Nederland, binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken, binnen de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt. Er is bezinning nodig. Daarom wil ik bekende theologische werken uit het verleden opnieuw onder de aandacht brengen. Die hebben blijvende waarde. Want de klachten van vroeger zijn de klachten van vandaag. En de inhoud van het geloof verandert niet.”

Waarom werken van mannen als Kuyper en Bavinck?

„De gereformeerde theologie beleefde in hun tijd goede jaren; ik zou bijna zeggen een Gouden Eeuw. Er werd toen veel onderzoek gedaan, juist naar de tijd van de Reformatie en de Dordtse synode. Die twee ijkpunten zijn nog steeds van belang voor christenen die gereformeerd willen zijn. Ik hoop dat mensen hier studie van willen maken.”

Een boekje van Kuyper over de sabbat: wie heeft daar momenteel belangstelling voor?

„Vrijgemaakten hadden altijd moeite met zijn leer van de veronderstelde wedergeboorte; sowieso hebben die nu een streep door hun verleden gezet. En Gereformeerde Bonders zijn nooit zo blij geweest met Kuyper. Je kunt ook kritiek hebben op zijn persoon. Maar hij was een groot man, en hij heeft goede dingen geschreven. Juist in een tijd als de onze, waarin de rustdag onder druk staat, kan het geen kwaad het onderwijs van Kuyper over de zondag ter harte te nemen.”

Zo’n traktaat van Kuyper is best pittige kost voor een hedendaagse lezer.

„Inderdaad. Dat ervaar ik ook als een dilemma. Ik pas de spelling aan, soms de taal iets. Maar je tast algauw de stijl aan. Voor moderne lezers moet het vaak zo makkelijk mogelijk. Maar ik zeg altijd: een christen is niet te beroerd om zich in te spannen.”

Hoe loopt de verkoop?

„De boeken zijn te bestellen via internet, en bij de christelijke boekhandel. De eerste twee gaan wel redelijk. Die lopen gelijk op. Aantallen ga ik niet noemen.”

Hoe groot gaat de ”Calvinisten bibliotheek” worden?

„Ik ben nu bezig met de heruitgave van 52 meditaties van Kuyper over de sabbat. Afhankelijk van tijd en mogelijkheden wil ik zo’n twintig à dertig boeken uitbrengen. Bij leven en welzijn. Het zullen voornamelijk geschriften van Bavinck en Kuyper zijn.”