Verootmoedigingsbijeenkomst om „vloek over Europa af te bidden”

Het Holocaustmuseum Yad Vashem in Jeruzalem. beeld RD

De meeste mensen zullen de krimp van de kerk in Europa niet zien als direct gevolg van de Holocaust. Theo Koppes ziet dat verband wel. Enkele vragen aan de initiatiefnemer van een informatie- en verootmoedigingsbijeenkomst, dinsdag in Amersfoort.

De bijeenkomst ”Schuld en boete in relatie tot de Holocaust” vindt plaats in de Brugkerk van de protestantse gemeente in Amersfoort. Een van de sprekers is Dirk van Genderen, voormalig eindredacteur van het programmablad Visie van de Evangelische Omroep. „Iedereen is welkom”, stelt Koppes. Hij is een van de zeven drijvende krachten achter de bijeenkomst.

Wat houdt de bijeenkomst precies in?

„Wij vinden dat de kerk te laks is omgesprongen met de schuld aan de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog. Het gevolg daarvan is een vloek die op Europa rust. Dit is terug te vinden in Genesis 12, waar staat dat wie Abraham vervloekt, zelf vervloekt zal worden. In de verootmoedigingsbijeenkomst willen we onze schuld ten opzichte van het Joodse volk belijden en ons voor God verootmoedigen, om zo de vloek af te wenden.”

Hoe is die vloek terug te zien?

„God trekt Zijn handen af van ons werelddeel. De vloek verandert heel de cultuur. Dat is terug te zien in de morele losbandigheid vanaf de jaren zestig, maar ook in het aantal abortussen, de enorme kerkverlating en de huidige opkomst van het antisemitisme.”

Is het niet te kort door de bocht om de maatschappelijke veranderingen te zien als een vloek vanwege de Holocaust?

„Het gaat om een bloedschuld, zoals in Numeri 35 staat. Dat bloed verontreinigt ons land. In de Bijbel zijn genoeg teksten te vinden over straffen vanwege een vijandige houding tegenover het volk Israël. Het Nederlandse aandeel in de Jodenvervolging is nooit vanuit de kerk beleden. Na de Tweede Wereldoorlog is het kerkelijke leven alleen maar zwakker geworden. Wat is er over van het zogenoemde rijke roomse leven? Waarom is Duitsland een volstrekt seculier land geworden? Misschien moeten we het iets minder stellig formuleren, maar wij denken wel dat er verband is tussen het kerkelijke en maatschappelijke verval en de schuld die ook Nederland heeft aan de moord op de miljoenen Joden.”

Een verootmoedigingsbijeenkomst kan die vloek opheffen?

„Schuldbelijdenis leidt vaak tot zegen; dat principe zit achter de bijeenkomst. We willen niet alleen de vloek afbidden, maar ook recht doen aan het Joodse volk. Daarom willen we na de bijeenkomst ook met een groep naar de synagoge in Amersfoort gaan om daar onze schuld te belijden. Als het de tijd van de Heere is, weet ik zeker dat Hij gaat zegenen. Maar dat hangt niet van ons bidden af, het is Zijn soevereine werk.”

Wat wilt u bereiken?

„We hopen op een sneeuwbaleffect over kerkmuren heen. Nederland moet weer een biddend land worden. De bijeenkomst is een particulier initiatief, vanuit verschillende christelijke denominaties. We willen niet de nadruk leggen op de onderlinge verschillen, maar juist elkaar opzoeken en ons samen voor God verootmoedigen.”