Van predikant naar bedrijfsleider van een boekhandel

Ds. Jan de Vlieger. beeld Jan de Vlieger

Ruim 25 jaar was hij predikant. Nu gaat hij een bedrijf leiden, boekhandel De Drvkkery in Middelburg. „Is dit een roeping? Ik denk van wel.”

Ds. Jan de Vlieger (55), predikant in de protestantse gemeente te Vught, neemt per 1 september boekhandel De Drvkkery in Middelburg over.

De Vlieger studeerde theologie in Brussel en in Utrecht. Na zijn studie werd hij predikant in het Drentse dorp Nijeveen. Zijn tweede gemeente werd Vught. Nijeveen en Vught zijn allebei, zoals hij zegt, „klassiek gesproken middenorthodoxe gemeenten.” Hoewel, zegt hij vervolgens: „Wij zitten in Vught in het rooms-katholieke Brabant, dus alle protestanten uit de regio komen bij ons, of ze nu orthodox zijn of niet.”

Ds. De Vlieger heeft dertien jaar theologie gestudeerd, heeft dertien jaar in Nijeveen gestaan en dertien jaar in Vught. „En ik heb in het arbeidsproces nog zo’n dertien jaar te gaan. Ik begin er een patroon in te ontdekken. Na dertien jaar ben ik kennelijk toe aan een volgende stap.”

U bent sinds 2000 ook directeur van uitgeverij Skandalon. Kennelijk was er ruimte om naast het predikantsschap er iets bij te doen.

„Boeken hebben mijn leven begeleid. Dat begon al in mijn studententijd. En in Nijeveen gaf ik al weleens een boekje uit. Toen ik in het jaar 2000 ds. Pieter Oussoren ontmoette, ging er wat aan het rollen. We besloten samen de Naardense Bijbel op de markt te brengen, hij als vertaler, ik als uitgever van de nieuwe uitgeverij Skandalon. Het was een groot project en het werd een succes.”

Op welke markt richtte Skandalon zich?

„We maken boeken over godsdienst en samenleving en zoeken onze auteurs uit de brede tradities van christendom, jodendom en islam. We geven bijvoorbeeld het boek ”Liberaal christendom” uit, geschreven door auteurs uit de theologenbeweging ”Op Goed gerucht” in de Protestantse Kerk in Nederland, naast de verzamelde dagboeken van Willem Barnard en het Bijbelcommentaar van Jos de Heer. Maar ook de Talmoed en de Koran in de vertaling van Eduard Verhoef komen bij ons uit. Als een boek maar een bijdrage levert aan een humane samenleving. Ons motto is: ”Non nobis, sed posteris”, dat is: Niet voor ons, maar voor wie na ons komen. Daar doen we ’t voor.”

En nu wordt de dominee bedrijfsleider in Middelburg.

„Boekwinkel De Drvkkery is niet alleen een boekhandel. Deze winkel loopt op drie poten: boeken, ontmoeten en eten en drinken. Dat is een spannende combinatie. De tijd is voorbij dat je als boekwinkel alleen maar boeken over de toonbank kunt schuiven. Want dat kan bol.com ook. We verkopen dus niet alleen maar teksten, maar proberen ook met de ander in gesprek te gaan. De Drvkkery in het centrum van Middelburg wil een podium bieden voor ontmoeting en debat. Ook willen we culturele evenementen organiseren. Dat wil ik nu als dominee al, de ander ontmoeten en spreken. En dat wil ik straks als uitgever. Dat is kennelijk de rode draad. Straks ben ik kerk in een commerciële omgeving, zeg maar.”

Zult u de preekstoel niet missen?

„Nou! Dominee zijn is een prachtig vak. Maar ik ben toe aan iets anders en binnen de kerk kun je dan weinig kanten op. Dit zie ik als een mooie volgende stap.”

Was dominee zijn een roeping en is De Drvkkery leiden dat ook?

„Het is beide roeping. In beide vakken gaat het erom in deze wereld aanwezig te zijn, om deze aarde beter leefbaar te maken, om te werken aan een meer humane samenleving. Voor mij gold altijd: er moet iets zijn om te lachen, iets om te leren en iets om te bekeren.”