Synode GGiN: Proefschrift over GG rond jaren vijftig niet objectief

Scheuring 1953
Het kerkgebouw van de gereformeerde gemeente in Nederland te Barneveld. beeld RD RD

BARNEVELD. Het proefschrift van dr. M. Golverdingen, ”Vernieuwing en verwarring. De Gereformeerde Gemeenten 1946-1950” heeft de status een wetenschappelijke studie te zijn, maar daarvoor is het niet objectief genoeg. „De promovendus was daarvoor teveel partij.”

Dat werd woensdag gezegd op de jaarlijkse synode van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland, te Barneveld.


De synodeleden namen kennis van een tussenrapportage over de gesprekken die sinds 2001 gevoerd worden met het deputaatschap kerkelijke eenheid van de Gereformeerde Gemeenten. De commissieleden van de Gereformeerde Gemeenten in Nederland, die de gesprekken voerden, stelden dat bespreking van het proefschrift ”Vernieuwing en verwarring” tijd heeft gevraagd. Volgens de commissieleden is de promovendus in het onderzoek niet objectief geweest. „Dr. Golverdingen heeft niet voldoende afstand bewaard van het onderzoek dat hij heeft uitgevoerd.”


Komend najaar worden nog enkele zaken besproken met het deputaatschap kerkelijke eenheid. Daarna wordt een eindrapport opgesteld, waarin ook het proefschrift wordt meegenomen.


De synodepreses ds. J. Roos (Barneveld) zei dat het proefschrift de verwarring groter heeft gemaakt. „Deze dissertatie wordt gezien als een wetenschappelijk werk en zal gaan fungeren als een naslagwerk. Maar daarvoor is het niet objectief genoeg.”


Over de punten van kritiek op de dissertatie, die ds. Roos noemde in zijn recensie in deze krant (6 mei 2014), is hij in correspondentie met dr. Golverdingen. In afwachting van de uitkomsten daarvan wacht ds. Roos met een reactie op het proefschrift in De Wachter Sions.


De afgevaardigden namen kennis van een advies van het deputaatschap algemene kerkelijke zaken over het gebruik maken van de ANBI-status. De ANBI-status biedt bepaalde fiscale voordelen bij giften en schenkingen.


De synode bleek „geen doorslaggevende principiële bezwaren” te hebben om gebruik te blijven maken van de nieuwe ANBI-regeling. Door gewijzigde wetgeving gelden er voor kerken nieuwe voorwaarden om als ANBI (algemeen nut beogende instelling) erkenning te blijven ontvangen. Het deputaatschap algemene kerkelijke zaken had in de achterliggende tijd onderzoek gedaan naar de consequenties daarvan. De conclusie daarvan is dat er geen principiële bezwaren zijn om te voldoen aan de aangescherpte ANBI-eisen.


Hoewel kerken pas per 1 januari 2016 aan de nieuwe eisen moeten voldoen, geldt dat niet voor kerkelijk gelieerde stichtingen. Deze zijn nu reeds wettelijk verplicht om hun gegevens toegankelijk te maken. Daarom is inmiddels een eigen website ontwikkeld: gergeminnederland.nl. Deze site bevat op dit moment informatie van enkele kerkelijke stichtingen, zoals de Theologische School, de stichting tot bevordering en instandhouding van de zuivere waarheid en De Wachter Sions.


De website is ontwikkeld „onder voorbehoud van instemming door de synode”. Geen van de afgevaardigden bleek gisteren bezwaar te hebben tegen een website van de kerk.


Het staat de afzonderlijke gemeenten vrij om hun kerkelijke gegevens al dan niet op deze website te publiceren.


Ouderling J. D. A. Dorresteijn (De Beek-Uddel) vroeg zich af of de kerk zich ten aanzien van het gebruikmaken van de ANBI-status niet te afhankelijk opstelt van de overheid. „Kopen we nu geen fiscale gunst van de overheid in ruil voor onze zelfstandigheid? Waar ligt de grens van deze ontwikkeling?”


Diaken M. Meijering, secretaris van het deputaatschap algemene kerkelijke zaken, antwoordde dat de grens daar ligt waar de overheid zich inhoudelijk gaat bemoeien met het bestedingsbeleid van kerken. „Dat mogen we nooit toestaan, maar daar gaat het nu niet over. Als kerk hebben we niets waar we geheimzinnig over moeten doen.”


De classis west had de vraag ingediend hoe om te gaan met doopleden die open internet op hun mobieltje hebben en toch belijdenis des geloofs afleggen, of met leden die open internet op hun telefoon hebben en hun kind willen laten dopen.


De synode besloot op dit punt te blijven vermanen en waarschuwen, maar niet zover te gaan dat er censuur wordt toegepast. „We kunnen wel regels uitvaardigen, maar dat is niet realistisch. Laat de gewetensvorming op dit punt een plaats hebben tijdens huisbezoeken.”


Bij de behandeling van het verslag van de Theologische School koos de vergadering ouderling J. Woord (Urk) als opvolger voor ouderling H. Roelofsen (Barneveld), die zich vanwege zijn leeftijd niet meer beschikbaar stelt als curator.


Lees ook in Digibron

GGiN benoemen extra docenten – verslag synode 2013 (Reformatorisch Dagblad, 13-06-2013)

Synode GGiN: Media slokken kerkmens op – verslag synode 2012 (Reformatorisch Dagblad, 21-06-2012)

GGiN akkoord met kerkelijke websites – verslag synode 2011 (Reformatorisch Dagblad, 07-07-2011)

GGiN onderzoeken scheuring van 1953 – verslag synode 2010 (Reformatorisch Dagblad, 17-06-2010)