Segers leerde lessen van Bonhoeffer

Bonhoeffer. beeld Wikimedia

De Duitse theoloog Bonhoeffer liet boeken, gedichten en toneelstukken na. Zo’n 500 bezoekers werden zaterdag in Culemborg uitgedaagd om zich komend jaar te verdiepen in actuele thema’s uit zijn werken.

De bijeenkomst in de Grote of Barbarakerk was een initiatief van de stichting De Roos van Culemborg en Bonhoefferkenner Arthur Alderliesten. Op 9 april 2020 is het 75 jaar geleden dat Bonhoeffer geëxecuteerd werd. Het doel van de organisatie is dat mensen zich tot die tijd verdiepen in de thema’s van Bonhoeffer, die „brandend actueel” zijn.

Gert-Jan Segers, Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie, vertelde wat Bonhoeffer voor hem betekent. „Bonhoeffer is iemand die toekijkt. Op mijn keuzes en op wat ik in de Kamer doe.” Segers ziet Bonhoeffer ook als iemand die zich in zijn hart laat kijken.

Lessen

De politicus heeft drie lessen geleerd van de nalatenschap en het leven van Bonhoeffer. „De eerste les is: blijf waar je moet zijn. In 1939 belandde Bonhoeffer in New York. Hij zou daar veilig de oorlog kunnen doorkomen. Maar hij weet dat Amerika niet de plek is waar hij moet zijn. Hij moet terug naar zijn land, volk en kerk. Dat kon hem zijn leven kosten. Dat is een aansporing.”

De tweede les van Bonhoeffer is dat christenen met God in de wereld moeten staan. „Hij houdt die twee heel dicht bij elkaar. Bij het kruis geldt: wie niet voor Mij is, die is tegen Mij. Als Bonhoeffer een samenzwering belegt tegen Hitler werkt hij samen met allerlei soorten mensen. Daar geldt: wie niet tegen ons is, is voor ons. Dan kun je vrijmoedig met iedereen samenwerken om midden in de wereld te staan.”

De derde les is dat het beter is om iets te doen dan om niets te doen. „Bonhoeffer dacht dat het erger zou zijn als hij niets deed, dan wanneer hij handelde. Segers wees opnieuw op de aanslag op Hitler. „Soms is iets gebrekkigs doen, beter dan aan de zijlijn staan.” Segers spoorde ertoe aan om het goede te doen. „Maak handel en wandel compleet.”

Tijdens het middaggedeelte was er een podiumgesprek over ”Keuzes van toen voor nu”. Christien Crouwel, algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland, wees op het bidden en gerechtigheid doen. „Hierbij is het belangrijk om ons te richten op de kwetsbaren in de samenleving. Vluchtelingen, migranten en mensen die in armoede leven.”

Theologie

Prof. dr. Edward van ’t Slot, hoogleraar systematische theologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, lichtte het maken van keuzes in de theologie toe. „Van Bonhoeffer leer ik dat als ik met theologie bezig ben, dat dat geen vrijblijvende oefeningen zijn. Theologisch spreken is risicovol spreken. Bonhoeffer stelt de vraag wie je als mens bent voor God.”