Promovenda: Bijbels begrip navolging van Christus verenigt doperse en gereformeerde traditie

Jessica Joustra. beeld RD
2

„Christus waarborgt niet alleen onze redding, maar leidt ook ons leven”, stelt de Amerikaanse promovenda Jessica Joustra. „Het Bijbelse begrip navolging van Christus brengt baptisten en gereformeerden bij elkaar.”

Joustra promoveert maandag in Amsterdam op een vergelijking tussen de doperse John Howard Yoder en de gereformeerde Herman Bavinck. Met haar proefschrift ”Reformed and Anabaptist Dialogue on the Imitation of Christ. Exploring the Thought of Herman Bavinck and John Howard Yoder on Following the Example of Jesus” verwerft zij de doctorstitel aan zowel de Vrije Universiteit als aan Fuller Theological Seminary (VS).

Joustra ontdekte dat in de doperse traditie het Bijbels begrip navolging ingeburgerd is, terwijl de gereformeerde traditie de nadruk legt op Gods Wet als richtlijn voor het leven. Soms zijn er voorzichtige openingen voor een meer christocentrische benadering van de ethiek, zoals bij de vrijgemaakte ethicus prof. Jochem Douma. Maar theoloog Herman Bavinck schrijft er expliciet over in zijn dit jaar uitgegeven ”Gereformeerde ethiek”. Joustra is lid van het team dat verantwoordelijk is voor de Engelse editie van dit werk.

Joustra: „Als neocalvinist was ik mij bewust van het gevaar dat navolging verzandt in moralisme en vertrouwen op eigen werken. De navolging is echter ten diepste antwoord op Gods genade en vrucht van de eenheid met Christus. Ik neem Bavincks waarschuwing daarom ter harte als hij zegt dat wanneer we Christus als Voorbeeld willen begrijpen, we Hem eerst moeten kennen als Verlosser. Dankzij het werk van Christus en van de Heilige Geest in de wedergeboorte zijn wij in staat om Jezus na te volgen.”

Het vertaalteam van Bavincks Gereformeerde Ethiek. Van rechts naar links: Jessica Joustra, Antoine Theron, John Bolt, Nelson Kloosterman, Dirk van Keulen. beeld RD

U spreekt van een ”inter-familiaire” overeenkomst tussen Yoder en Bavinck. De overeenkomsten zijn groter dan de verschillen?

„Er zijn historisch gezien belangrijke verschillen tussen dopersen en gereformeerden als we de soms harde uitspraken in de gereformeerde belijdenisgeschriften lezen. Maar er zijn ook grote overeenkomsten, zoals het geloof in Jezus Christus en de verbondenheid aan de klassieke christelijke credo’s. De recente ontdekking van Bavincks ”Gereformeerde ethiek” biedt een aanleiding om de traditionele spanningsvelden tussen de gereformeerde en anabaptische traditie weer tegen het licht te houden. Er is meer dan het simpele beeld van de doperse nadruk op Jezus en het gereformeerde accent op de wet.”

Dus toch accentverschillen?

„Ja en nee. Er zijn onmiskenbare verschillen ten aanzien van de visie op de kerk, haar relatie tot de wereld en de visie op Christus en de verzoening. Zij hebben gevolgen voor hoe het geloof geleefd wordt in het publieke domein. Maar boven alle verschillen uit delen beide richtingen een gemeenschappelijke verbondenheid aan Jezus Christus en volgen ze Hem waar Hij hen leidt. De navolging van Christus drukt een specifieke relatie tussen schepping en verlossing uit, namelijk die van herstel. Navolging van Christus is een roeping die gevolgen heeft voor het gehele leven. Het werk van Bavinck laat mooi zien dat dogmatiek en ethiek hand in hand gaan. De navolging van Christus is, kortweg gezegd, de vórm van het christelijk leven.”