Project nieuwe Friese Bijbelvertaling van start

Studiebijeenkomst over de nieuwe Friese Bijbel, vrijdag in Franeker. Een van de sprekers was dr. Lénart de Regt (l.). beeld Marchje Andringa

Met een studiebijeenkomst in Franeker vond vrijdag de officiële start plaats van het project van de nieuwe Friese Bijbelvertaling. Uitgangspunt is straks een Bijbel in verstaanbaar en hedendaags Fries. Het zorgde nu al voor heel wat gespreksstof.

Het Project Fryske Bibeloersetting (Project Friese Bijbelvertaling; FBO) moet leiden tot de opvolger van de Friese Bijbel uit 1978, die qua taalgebruik niet meer bij de tijd is. „Er is behoefte aan een toegankelijke Bijbel die recht doet aan wat er in de gemeenschap gaande is”, aldus theoloog dr. Liuwe Westra.

Lútsen Kooistra, voorzitter van de Yntertsjerklike Kommisje foar de Fryske Earetsjinst (Interkerkelijke Commissie voor de Friese Eredienst) en van de Stichting YKFE-FBO, was blij met de grote opkomst tijdens de studiemiddag. „De nieuwe vertaling brengt nu al mensen bij elkaar. Dat moeten we hebben.”

Over vier jaar moet er een nieuwe vertaling zijn. Al een jaar is men achter de schermen bezig. Uitgangspunt bij het vertalen is dat de Bijbeltekst wordt vertaald vanuit de gebruikelijke bronteksten in hedendaags Fries.

Prof. dr. Rolf Bremmer, een van de redactieleden van het FBO-project, liet zien dat het niet altijd eenvoudig zal zijn om aan te sluiten bij de huidige taalbeleving. „Wie op internet de woorden ”hjoeddeisk Frysk” (hedendaags Fries) intypt, krijgt onmiddellijk zijn scherm vol met treffers. De eerste twee zijn een verwijzing naar de Heidelbergse Catechismus in hedendaags Fries, die in 2013 door de befaamde Franeker uitgever Van Wijnen op de markt gebracht is. Maar het is onduidelijk wat de vertalers onder ”Frysk fan hjoed-de-dei”, het Fries van vandaag de dag, verstaan.”

Er is sprake van een nieuw taalveld en een veranderde maatschappij: van een plattelandsleven met oude ambachten naar een samenleving met moderne techniek en bijbehorend vakjagon. „Mensen zullen tegenwoordig eerder een woord als ”spamfilter” willen opzoeken dan dat ze willen weten hoe een ”raamfuik” –voor de palingvangst– heet.”

Niet voor niets is er daarom straks een belangrijke rol weggelegd voor de groep meelezers. Die moeten de teksten beoordelen op leesbaarheid, begrijpelijkheid en voorleesbaarheid. „Zo hopen wij te voorkomen dat de nieuwe vertaling niet te ver zal afstaan van de mensen die Fries spreken, omdat het Fries te formeel is of te veel boekentaal bevat, maar dat het dicht bij het oor en bij het hart blijft”, aldus Bremmer.

Prof. dr. Eep Talstra, emeritus hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam en lid van de redactie van het project, prees de durf die er is om de Friese taal te koesteren. „U kunt zich wel overgeven aan het Nederlands, maar dan eindigt u binnen één generatie in het Engels.”