Persverklaring CGK-synode valt slecht bij Theologische Universiteit Kampen

Synode GKV 2017
Prof. dr. R. Kuiper (l.), rector van de TUK, tijdens de GKV-synode vrijdag. beeld RD
4

De persverklaring van de christelijke gereformeerde synode over het beëindigen van de medewerking aan de totstandkoming van de Gereformeerde Theologische Universiteit (GTU), is slecht gevallen bij de Theologische Universiteit Kampen (TUK).

Dat zei de rector van de TUK, prof. dr. R. Kuiper, vrijdag in Elspeet. Daar vergaderde de generale synode 2017 van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV) voor het laatst.

De synode blikte terug op het niet-doorgaan van de GTU. Dat is het gevolg van het besluit van de generale synode van de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) op 10 oktober om niet langer mee te werken aan de totstandkoming van de GTU. Volgens Kuiper bevat de persverklaring die de CGK-synode daarover uitbracht, „elementen die nieuw zijn ten opzichte van het besluit zelf.”

Aan de TUK is vooral onvrede over de zinsnede in de persverklaring die vraagtekens zet bij hermeneutische en exegetische inzichten van Kamper theologen. „Het is niet duidelijk waar persverklaring op dit punt op doelt”, aldus Kuiper. „Gaat het over theologen die de GKV-synode bijstonden, of over de discussie over verstaan van de Schrift? Dat is wat anders dan het gezag van de Schrift. Het punt is: Hoe komt het Schriftwoord met gezag bij ons binnen?”

Kuiper spreekt van „aanvechtbare beweringen” als de CGK stellen dat er in het verenigingsmodel van de GTU te weinig mogelijkheid was voor kerkelijke invloed. „Dat die invloed er alleen via de ledenraad zou zijn klopt niet. De predikantsmaster zou helemaal onder het beheer van de CGK staan. Bovendien was de inbreng van de Gereformeerde Bond in de GTU substantieel, maar de CGK willen dat zo niet taxeren.”

Ds. R. R. Roth (Oegstgeest) had graag tijdens de synodevergadering vrijdag een toelichting gekregen vanuit de CGK. „Het verrast mij dat hier geen CGK-afvaardiging is.” Het einde van het GTU-proces geeft wellicht ook „een gevoel van bevrijding. Zo van: Dit is mislukt, vervelend, dan zoeken we een andere weg”, zo stelde hij. Kuiper zag dat niet zo. „Het was heel belangrijk dat we als gereformeerden iets samen hadden kunnen doen, mét de verschillende posities en vleugels. Nog denk ik: Zouden de CGK alsnog willen? Zouden ze op hun schreden terugkeren, dan zijn we nog steeds bereid om met hen te spreken. Maar dit besluit is zo definitief en duidelijk dat onze wegen uit elkaar gaan.”

De regiegroep is na het CGK-besluit nog eenmaal bijeen geweest, aldus Kuiper. Daarbij is onder meer afgesproken dat de naam Gereformeerde Theologische Universiteit niet door een van de partners gebruikt zal worden. Ook is afgesproken dat de preambule door alle partners gebruikt kan worden als een verklaring over het gereformeerde Schriftverstaan.

Het bachelorprogramma dat ontwikkeld is voor de GTU, mag gebruikt worden bij de herziening van de bachelorprogramma’s van de TUK en de TUA. ‘Kampen’ wil het voor de GTU ontwikkelde programma als basis gebruiken voor een herzien bachelorprogramma. Aan de TUA wordt in soortgelijke richting gedacht, aldus Kuiper. „Zo lopen de wegen op ongedachte wijze toch nog samen.”

Voor wat betreft de samenwerking tussen TUK en TUA noemt de rector het „onduidelijk waar we met elkaar staan.” Volgens Kuiper kan de bestaande samenwerking in onderzoeksprogramma’s worden voortgezet. Vanuit de CGK is echter afstand genomen, zo meent hij. „Het voelt alsof de verloving is verbroken. Er is gelonkt naar anderen, terwijl we op weg waren naar huwelijk. Terwijl de CGK zeggen dat we vrienden kunnen blijven, wordt er afstand genomen. Dat voelt niet goed.”

De colleges van bestuur van TUK en TUA spreken binnenkort over wat het CGK-synodebesluit betekent voor de TUA. ‘Kampen’ heeft in een brief aan ‘Apeldoorn’ om opheldering gevraagd over wat het synodebesluit betekent voor de handelingsruimte van de TUA. Kuiper: „Wij hebben ons voorgenomen dat we waar mogelijk blijven samenwerken. We doen de deur niet dicht, maar we trekken ook ons eigen plan.”

Op 29 november is er in Mennorode in Elspeet een interne bezinning van het college van bestuur, de raad van toezicht en het curatorium van de TUK. Daarin komt onder andere aan de orde wat de strategie voor de toekomst is en welke andere samenwerkingen dan met de TUA eventueel moeten worden aangegaan. De TUK wil onder meer verdere samenwerking met de Evangelische Theologische Faculteit (ETF) in Leuven bezien.

DSCN6966„Nog geen eenduidige visie in GKV op vrouw in ambt”

Ook wordt gesproken over verhouding van de bestuursorganen van de TUK tot elkaar. Eerder dit jaar leidde een crisis rond de invulling van de verantwoordelijkheden ertoe dat de synode de leden van de raad van toezicht verving.

Kuiper legde uit dat de Nederlands Gereformeerde Predikantenopleiding (NGP) in de toekomst geen samenwerkings-, maar meer een fusiepartner van de TUK is. De NGP is nu nog ondergebracht bij de TUA, maar besloot in oktober dat ze zich op de TUK wil oriënteren. De TUK zal aan de op 11 oktober door de gezamenlijke vergadering van GKV en NGK ingestelde regiegroep voor kerkelijke eenwording van beide kerken, vragen om zich hierover te buigen.

Ook wil de TUK de banden met de Gereformeerde Bond aanhouden. Kuiper: „We houden in toekomst graag goed contact, maar het is nog te vroeg om te zeggen wat dat concreet gaat betekenen.”

De synode stemde vrijdag in met een aantal wijzigingen in de statuten van de Theologische Universiteit Kampen. Daardoor hoeft de universiteit voortaan aan de synode geen toestemming meer te vragen voor het aanstellen van bijzondere hoogleraren. Ook wordt de procedure voor de benoeming van gewone hoogleraren vereenvoudigd. Zo hoeft de instelling geen toestemming meer te vragen aan de synode voor de benoeming van een hoogleraar wanneer de persoon in kwestie eerder al met toestemming van de synode is benoemd tot universitair hoofddocent.

Zie voor meer synodenieuws het dossier DSCN6966synode GKV 2017