Kwestie Amersfoort zorgt voor sterke toename meldingen misbruik vanuit GKV

Synode GKV 2017
beeld RD, Henk Visscher

De publiciteit rond de misbruikzaak in de gereformeerde kerk vrijgemaakt in Amersfoort, die vorig jaar aan het licht kwam, heeft geleid tot een sterke stijging van het aantal meldingen van seksueel misbruik binnen de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV).

Dat zei Ineke van Dongen van het Meldpunt Misbruik vrijdag bij de generale synode van de GKV in Elspeet. Zodra er in de media aandacht is voor een nieuwe zaak, stijgt het aantal meldingen, aldus Van Dongen. In het vierde kwartaal van 2016 –nadat de kwestie-Amersfoort aan het licht kwam– kreeg het meldpunt evenveel meldingen binnen als in heel 2015.

De preventiemedewerkster benadrukte hoe belangrijk het is dat plaatselijke kerken een in 2014 aangeboden stappenplan invoeren over de omgang met misbruik in kerkelijke relaties. Dat belandt naar haar indruk nu nog te vaak ergens in een bureaulade. Ook adviseert ze om in iedere gemeente een vertrouwenspersoon aan te stellen.

Deputaat ds. S. W. de Boer (Haren) wees er op dat kerkenraden de zwakke schakel vormen in de kerkelijke procedures rond misbruik. Omdat de kerkenraad in het gereformeerde kerkrecht het hoogste orgaan is, heeft een bredere kerkvergadering geen middelen om in te grijpen als een kerkenraad wegkijkt. „Als de door de kerken ingestelde klachtencommissie een uitspraak doet, is die die bindend. Op dat moment mag een kerkenraad niet meer discussiëren over of de feiten kloppen.”

Van Dongen wees op het belang van het bespreekbaar maken van misbruik. „Je moet het lef van God ontvangen om onder ogen te zien dat het waar is, of dat het niet waar is wat er speelt.” Anderzijds, zo reageerde een afgevaardigde, is het in het licht van diverse misbruikzaken, lastig om nog uit meeleven een arm om iemand heen te slaan die het moeilijk heeft. „We zijn onze naïviteit kwijt, onder meer voor wat betreft aanrakingen”, reageerde Van Dongen. „Wees alert als aanraking je liefdestaal is. Maar je hoort mij niet zeggen dat je nooit meer iemand moet aanraken.”