Houten noodkerkje uit Limburg voor ggiN in Sprang-Capelle

Kleine gemeenten
Gereformeerde gemeente in Nederland te Sprang-Capelle. beeld Sjaak Verboom
3

Van oorsprong was het een houten noodkerkje voor de rooms-katholieken in Sittard. Nu staat het aan de rand van Sprang-Capelle, aan de Korte Heistraat, als kerkgebouw voor de gereformeerde gemeente in Nederland.

Diaken H. M. G. Haverhals steekt de sleutel in het slot. Achter de voordeur ligt een klein halletje. De kerkzaal biedt ruimte aan precies 114 bezoekers. Groene kussens liggen in de banken. Links en rechts in de muren van schoon metselwerk zitten tweemaal vier ramen.

Op de lezenaar ligt de Bijbel open bij Ezechiël 43: „Toen leidde Hij mij tot de poort, de poort die de weg naar het oosten zag.” In de kansel ligt een boek met catechismuspreken van ds. G. van de Breevaart gereed voor komende zondagavond. Links van de preekstoel staat de bank voor de kerkenraad, met drie Statenbijbels op een rijtje op de plank.

„Maar we hebben maar twee ambtsdragers”, zegt Haverhals. „Twee diakenen. Een ouderling hebben we niet meer, sinds mijn vader in 2002 overleed. Wij kunnen als diaken het ouderlingenambt niet aanvaarden, hoewel we wel het werk van een hulpouderling doen. De ambten moeten wel worden vervuld, maar we hebben niet de vrijmoedigheid om zelf dan maar een ouderling te máken.”

Vanuit de naburige gemeente van Aalburg komt een ouderling de gemeente helpen, indien nodig. Hij leidt de kerkenraadsvergadering en de ledenvergadering. „In diensten waarin een predikant voorgaat, is hij aanwezig om de voorganger op te brengen”.

De heilige doop werd in de zomer van 2015 voor het laatst bediend, zegt Haverhals. En ieder jaar wordt het heilig avondmaal bediend. „Ik kan me nog herinneren dat we eens zes avondmaalsgangers hadden. Nu is het er nog één. Het zou ook kunnen gebeuren dat er, buiten de predikant, geen enkele deelnemer aan het avondmaal is. Toch moet het sacrament bediend worden. Als er niemand is die kan aangaan, moet ons dat aanklagen.”

De zondagse diensten worden bijgewoond door zo’n dertig kerkgangers. Met trouwdiensten wil het nog weleens behoorlijk vol zitten. En als er een predikant voorgaat in een doordeweekse dienst, zit het ook weleens vol. Dan komen er mensen uit omliggende gemeenten, maar ook leden van de gereformeerde gemeente in het dorp of van hersteld hervormde gemeenten in de omtrek. Haverhals: „In deze regio zijn de kerkmuren niet hoog. We hebben elkaar veel te hard nodig. Als er affiniteit is met de zuivere waarheid, kunnen we elkaar hier wel vinden.”

Het kerkgebouwtje deed oorspronkelijk dertig jaar lang dienst als kerk voor rooms-katholieke mijnwerkers in Limburg. Het stond toen in een woonwijk in Sittard. In 1954 werd het daar afgebroken, maar weer opgebouwd in Sprang-Capelle, als kerkgebouw voor de toen ontstane gereformeerde gemeente in Nederland.

Haverhals heeft nog een foto van het interieur gevonden waarop te zien is waar het altaar heeft gestaan, in een ronde nis achter wat nu de kerkenraadskamer is. „In de kerk hing een kruis aan het plafond, maar er stonden geen beelden in de kerk.”

In 1978 werd de buitenkant gerestaureerd. Toen kreeg de kerk voor het eerst een stenen buitenmuur, een nieuwe entree, een echt torentje boven de ingang en een keukentje aan de achterzijde. In 1982 werd de binnenkant vernieuwd. Een van de gemeenteleden timmerde een nieuw interieur van donker merantihout.

Hoe ziet de nabije toekomst voor de gemeente eruit? Haverhals: „Het aantal leden loopt terug. Wij hebben zelf elf kinderen, maar als ze gaan trouwen, trekken ze allemaal weg, naar plaatsen waar reformatorisch onderwijs is, naar Gorinchem, Werkendam of Andel. En anderen moeten voor hun werk soms ergens anders gaan wonen. Er gaat wel af, er komt nauwelijks wat bij. Menselijkerwijs gesproken zou je moeten zeggen dat het een keer ophoudt. Maar God regeert. Als mijn medebroeder en ik samen de kracht, de moed en de lust mogen blijven ontvangen om de gemeente te dienen, hebben we geen vrijmoedigheid om op te stappen.”

Haverhals sluit de deuren. In de kerktuin groeien groene buxusstruiken achter een taxusheg. Naast de voordeur hangt een groene brievenbus. Daarboven staat op een tegel te lezen: „Ger. gemeente in Ned. Capelle N.B.”

Wat de toekomst ook moge brengen: de gemeente in Sprang-Capelle is er niet voor niets geweest, zegt Haverhals. „Ds. F. Mallan heeft vaak verteld dat toen hij als student en als jonge predikant hier kwam, er geen bank was waar niet één of meer kinderen Gods zaten. Het Woord zal niet ledig tot Hem wederkeren. Dat geeft hoop voor het nageslacht.”

SPRANG-CAPELLE

Gemeente: gereformeerde gemeente in Nederland Sprang-Capelle

Waar: Korte Heistraat

Kerkverband: Gereformeerde Gemeenten in Nederland

Opgericht: 1941

Hoe groot geweest: 109 leden en doopleden, in 1961

Hoe groot nu: 35 leden en doopleden

Lees ook in Digibron:

75 jaar Gereformeerde Gemeente (in Nederland) Sprang-Capelle herdacht (De Wachter Sions, 01-12-2016)

zomerserie Kleine gemeenten

Dit is het zesde en laatste deel van een serie over de problematiek van kleine kerkelijke gemeenten.