Het nieuwe normaal in de kerk

Kerk en corona
Op verzoek van het Reformatorisch Dagblad oefenden kerkgangers in de Elspeter dorpskerk woensdagavond alvast wat met een anderhalvemeterkerkdienst. Bij het maken van de foto werden de RIVM-richtlijnen in acht genomen. beeld André Dorst

Als de versoepeling van de coronamaatregelen volgens plan verloopt, gaat de deur van de kerk vanaf 1 juni stapsgewijs verder open voor kerkgangers. Maar hoe ziet een kerkdienst in de anderhalvemetersamenleving er eigenlijk uit? Wat ‘mag’ en wat ‘moet’?

Verschillende kerkgenootschappen hebben inmiddels protocollen opgesteld waarin staat wat de voorwaarden zijn om per 1 juni een kerkdienst te houden. De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) publiceerde haar protocol donderdag. Een viertal reformatorische kerken maakte deze week gebruik van een basisdocument dat SGP-senator Peter Schalk heeft opgesteld.

2020-05-14-KRK1-bijsintjan14-6-FC-V_webKerkdienst tot in de puntjes geregeld

Alle documenten bevatten een glasheldere voorwaarde: iedereen –kerkganger, predikant, ambtsdrager, koster of vrijwilliger– moet de richtlijnen van het RIVM strikt in acht nemen. Dus ook hier geldt de inmiddels bekende regel: iemand met verkoudheidsklachten blijft thuis. Bij koorts blijft het hele gezin thuis.

De kerkenraad brengt in kaart welke bezoekers tijdens een bepaalde dienst worden verwacht. Dat mogen er –inclusief kinderen en ambtsdragers– per 1 juni dertig en per 1 juli honderd zijn. Een kerkenraad kan bij de selectie een leeftijdsgrens hanteren. Huisgenoten mogen bij elkaar zitten. Verschillende gezinnen en individuele kerkgangers houden 1,5 meter afstand van elkaar.

Bezoekers moeten hun handen desinfecteren. Om ‘opstoppingen’ te voorkomen, lopen zij direct via de aangegeven route naar de plaats die de koster hen toewijst. Jassen en tassen gaan mee de kerk in. De kerkbank of stoel is een zítplaats; het aantal verplaatsingen door personen en het gebruik van het toilet worden tot een minimum beperkt.

Top-2-dagkr-A_webKerkelijke protocollen in Noordhorn, Veenendaal en Rotterdam

De koster kan bij het uitgaan van de kerk mensen op afroep laten vertrekken, eventueel verspreid over meerdere uitgangen. Kerkgangers gaan meteen naar huis; buiten een praatje maken is niet de bedoeling.

Het doorgeven van collectezakken –en rollen snoep– hoort niet thuis in de anderhalvemeterkerk. Collecteren gebeurt zo veel mogelijk digitaal, zoals via een app en overmaken per bank. Gemeenten kunnen collectezakken in een rek bij de uitgang hangen, maar dat heeft niet de voorkeur.

Handschoenen en desinfecterende middelen zijn essentieel voor kosters en beheerders, die het gebouw na iedere afzonderlijke kerkdienst grondig schoonmaken. De reiniging van kerkzaal en bijgebouwen wordt bijgehouden in een logboek.

Drie hoofdpunten uit richtlijnen

Aanwezigheid: Per 1 juni mogen dertig kerkgangers een dienst bezoeken, per 1 juli honderd (inclusief kinderen).

Gemeentezang: De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) raadt samenzang voorlopig af.

Sacramenten: De PKN adviseert om te dopen met een verlengde arm en bij het avondmaal aparte bekers te gebruiken. De Hersteld Hervormde Kerk (HHK) adviseert predikanten hun handen te desinfecteren vóór en ná de doopbediening.